Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2020/6004 E. , 2021/1878 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/6004
Karar No : 2021/1878
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :… Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Müdürlüğü-…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, … Mahallesi … Ada, … Parseldeki arsanın bildirim işlemi olmadığından re'sen beyan alındığı ayrıca, …, …,......, … ve … parseller ile … ada parseller için gerekli düzeltme işlemlerinin yapıldığı yolundaki Çankaya Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısı ile birlikte tebliğ edilen 44 ayrı ihbarname içeriğinde yer alan 203-2018 yıllarına ilişkin emlak vergisi, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı ve vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; Davacı Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğünün mallarının Devlet malı niteliğinde olduğu, emlak vergisine konu edilen binanın da bu sebeple Devlete ait bina niteliğinde sayılacağı, yine 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nda Devlete ait binaların bina vergisinden daimi olarak muaf olduğu kuralı göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu taşınmazlar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne cezalı tarhiyatların kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görüldüğü dilekçede ileri sürülen iddiaların anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nda muafiyetlerin tek tek sayıldığı, eski katma bütçeli idarelere ait kuruluş Kanunlarında yer verilen "devlet malı hükmündedir" ifadesinin, Emlak Vergisi Kanunu'nun; 4. maddesinin 1. fıkrasının ( a) bendi uyarınca devlete ait binaların bina vergisinden, 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca devlete ait arazilerin arazi vergisinden daimi olarak muaf olduğu kuralı kapsamında değerlendirilemeyeceği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Tapuda davacı adına kayıtlı taşınmazlar, Devlete ait mal niteliğinde olmadığından bu taşınmazların, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun; 4. maddesinin 1. fıkrasının ( a) bendi uyarınca devlete ait binaların bina vergisinden, 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca devlete ait arazilerin arazi vergisinden daimi olarak muaf olduğu kuralı kapsamında değerlendirilemeyeceği ve 5018 sayılı Kanun'a ekli cetvellerde yer alan genel veya özel bütçeli idare niteliği bulunmayan davacı kurum adına kayıtlı taşınmazlardan sadece çiftlik sınırları içindekilerin emlak vergisinden istisna olduğu anlaşıldığından, vergisi uyuşmazlık konusu taşınmazların çiftlik sınırları içinde ve dışında olanlarının, ayrıca dava dilekçesindeki; tarla vasıflı taşınmaz, doğal sit ve zaman aşımı iddialarının da araştırılmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden davacı kurumun emlak vergisinden muaf olduğu gerekçesiyle davayı kabul eden vergi mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden bölge idare mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığından … Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi kararının bozulmasının gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine gerek görülmeyerek işin esasına geçildi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı adına, … Belediye Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü yazısı ile birlikte tebliğ edilen 44 ayrı ihbarname içeriğinde yer alan 203-2018 yıllarına ilişkin emlak vergisi, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı ve vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu uyuşmazlığın ilgili bulunduğu dönemde yürürlükte olan 5659 sayılı Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü Kuruluş Kanunu'nun 1. maddesinde; Tarım Bakanlığına bağlı ve tüzel kişiliği haiz olmak üzere Ankara'da Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğünün kurulduğu, 9. maddesinde; müdürlüğün bütün mallarının Devlet malı hükmünde olduğu, bu mallar aleyhine suç işleyenlerin Devlet malları aleyhine suç işleyenler gibi ceza göreceği, müdürlüğe ait gayrimenkullerin, müdürlük adına tapuya tescil edileceği, 14. maddesinde; bu Kanun hükümleri gereğince yapılacak devirlerde gayrimenkullerin intikal, ifraz, ferağ ve senetsiz tescil işlemleri ile devrin gerekli kıldığı diğer işlemler ve belgelerin her türlü vergi, resim ve harçlardan ve müdürlüğün çiftlik hudutları dahilinde sahip olduğu gayrimenkullerin, bina ve arazi vergilerinden müstesna olduğu düzenlenmiş, Kanun'un 1. maddesi 09/07/2018 tarih ve 30473 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Mükerer Kanun Hükmünde Kararname ile kaldırılmış ve 9. ve 14. maddesi olduğu gibi muhafaza edilmiş, 15/07/2018 tarih ve 30379 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 69. maddesi ile davacı kuruma tekrar tüzel kişilik tanınmıştır.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu'nun "Mükellef" başlıklı 3. ve 13. maddelerinde; bina ve arazi vergisinin, taşınmazın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, her ikisi de yoksa taşınmaza malik gibi tasarruf edenler tarafından ödeneceği, "Daimi Muaflıklar" başlıklı 4/a ve 14/a maddelerinde özel bütçeli idarelere (mazbut vakıflar dahil), il özel idarelerine, belediyelere, köy tüzel kişiliğine, kanunla kurulan üniversitelere ve Devlete ait binaların, bina ve arazi vergisinden daimi olarak muaf olduğu, "Mükellefiyetin Başlaması ve Bitmesi" başlıklı 9. ve 19. maddelerinde; emlak vergisi mükellefiyetinin; 33 üncü maddenin (1) ilâ (7) numaralı fıkralarında yazılı vergi değerini tadil eden sebeplerin doğması halinde bu değişikliklerin vuku bulduğu tarihi, aynı maddenin (8) numaralı fıkrasında yazılı halde ise bu duruma bağlı olarak takdir işleminin yapıldığı tarihi, dört yılda bir yapılan takdir işlemlerinde takdir işleminin yapıldığı tarihi, muafiyetin sükut ettiği tarihi takip eden bütçe yılından itibaren başlayacağı kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen mevzuatın değerlendirilmesinden; davacı kurumun da aralarında bulunduğu eski katma bütçeli idarelere ait kuruluş kanunlarında "devlet malı hükmündedir" ifadesine bu malların korunması amacıyla yer verildiği, vergi hukukunda, konuya değil kişi ve kurumlara uygulanan muafiyetin, emlak vergisi bakımından verginin konusu olabilecek taşınmaza değil, taşınmazın malikine tanındığı, dolayısıyla verginin ödenmesinden sadece genel ve özel bütçe kapsamındaki idarelerin, belediyelerin, köy tüzel kişiliğinin, kanunla kurulan ünversitelerin muaf tutulacağı, Yasa'da sözü geçen "devlete ait bina ve araziler" ibaresinin devletin mülkiyetinde bulunan taşınmazları ifade ettiği ve bu taşınmazların tapuda Hazine adına tescil edildiği, davacı kurumun ise, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 2 sayılı cetvelinde yer alan genel veya özel bütçeli idarelerden olmaması nedeniyle emlak vergisinden muaf tutulamayacağı, davacı kurumun kendi Kuruluş Kanunu'nun 14. maddesinde sahip olduğu hangi gayrimenkullerin emlak vergisinden muaf tutulduğuna dair açık ve özel bir düzenlemeye yer verildiği, buna göre müdürlüğün çiftlik hudutları dahilinde sahip olduğu gayrimenkullerin bina ve arazi vergilerinden müstesna tutulduğu, zaman içerisinde Kanun'da yapılan değişikliklerde bu düzenlemenin olduğu gibi muhafaza edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, tapuda davacı adına kayıtlı taşınmazlar, Devlete ait mal niteliğinde olmadığından bu taşınmazların, emlak vergisinden daimi olarak muaf olduğu kuralı kapsamında değerlendirilemeyeceği ve 5018 sayılı Kanun'a ekli cetvellerde yer alan genel veya özel bütçeli idare niteliği bulunmayan davacı kurum adına kayıtlı taşınmazlardan sadece çiftlik hududundakilerin emlak vergisinden istisna olduğu anlaşıldığından, vergisi uyuşmazlık konusu taşınmazların çiftlik sınırları içinde ve dışında olanlarının, ayrıca davacının tarla vasıflı taşınmaz, doğal sit ve zaman aşımına yönelik iddialarının da araştırılmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden davacı kurumun emlak vergisinden muaf olduğu gerekçesiyle davayı kabul eden vergi mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden bölge idare mahkemesi kararında kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi …. Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 16/03/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.