T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2020/6016
Karar No : 2022/4332
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI) ...
VEKİLİ : Av. ...
2-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, gayrimenkul satışından elde ettği kazancını kayıt ve beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re'sen tarh edilen 2014 yılı gelir vergisi ve 2014/Ocak-Mart, Ekim-Aralık dönemlerine ilişkin geçici vergi ile bu vergiler üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:.. sayılı kararıyla; vergiyi doğuran olayın alıcı ifadelerine başvurulmak, tapu kayıtları araştırılmak ve banka hesap hareketlerine başvurulmak suretiyle somut tespitlerle ortaya konulduğu, davacının gayrimenkul satım işlemlerini sürekli yaptığı ve bu durumun ticari faaliyet kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı, davacının kayıt ve beyan dışı bıraktığı mesken vasfındaki taşınmazların satışından elde edilen kazancın Danıştay'ın inşaat ve yapı sektöründeki satış bedelinin %80'inin maliyet bedeli olduğu yönündeki içtihadı doğrultusunda gerçeğe en yakın şekilde saptanarak tarhiyat yapıldığı, ancak; davacının satışını yaptığı arsa vasıflı gayrimenkullerin gerçek maliyet bedelinin tespitine yönelik inceleme ve araştırma yapılması gerekirken, bu konuda bir araştırma yapılmaksızın Danıştay içtihatı doğrultusunda davacının arsa satışlarından elde ettiği safi kazanca ilişkin yeterli inceleme ve araştırma yapılmaksızın tespit edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, dava konusu tarhiyatın; mesken vasıflı taşınmaz satışından kaynaklanan matrah farkından kaynaklanan üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve geçici vergi aslı üzerinden kesilen bir kat vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık, arsa vasıflı taşınmaz satışından kaynaklanan matrah farkı sebebiyle salınan üç kat vergi ziyaı cezalı gelir vergisi ve geçici vergi üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezası ile mesken vasıflı taşınmaz satışından kaynaklanan matrah farkından kaynaklanan geçici vergi aslı üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının bir katı aşan kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu ihbarnamelerde geçici vergi asıllarının tahakkuk ettirilmeyeceğinin açık olarak belirtilmesi karşısında ise geçici vergi aslı hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına, vergi ziyaı cezalı gelir vergisinin arsa vasıflı taşınmaz satışından kaynaklanan kısmının ve geçici vergi aslı üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının arsa vasıflı taşınmaz satışından kaynaklanan kısmı ile mesken vasıflı taşınmaz satışından kaynaklanıp bir katı aşan kısmının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI:
DAVACININ İDDİALARI: Şahsi malvarlığında bulunan taşınmazların satışından elde edilen kazancın, ticari kazanç değil değer artış kazancı oluşturduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
DAVALININ İDDİALARI: Somut tespitler içeren vergi inceleme raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı iddiası ile kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir. Davalının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurularının reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
Temyiz isteminde bulunan davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca hesaplanacak nispi harcın alınmasına,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, ... tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.