Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/6182 E. , 2022/9320 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/6182
Karar No : 2022/9320
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Odası …Şubesi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Mahallesi, … ada … ve …parsel sayılı taşınmazlara yönelik 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosya kapsamı ve mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazların mülkiyeti kendisinde olması nedeniyle 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesi ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 69. maddesi kapsamında davalı idarenin uyuşmazlığa konu imar planı değişikliğini yapma yetkisinin bulunduğu, ancak plan değişikliği ile daha önce 4 kata kadar izin verilen alanda kat yüksekliği sınırlamasının kaldırılmasının çevre yapılarla yükseklik açısından uyumlu olmayan bir yapının yapılmasına izin vereceği, bölge kat nizamına aykırı böyle bir yapılaşmaya yönelik düzenlemelerin parsel bazında değil ada bazında yapılması gerektiği, alanın konut alanından konut+ofis+ticaret alanına dönüşmesi ile bölgede yoğunluğun artacağı ve kentsel ulaşım sisteminin etkileneceği, bu kapsamdaki bir imar planı değişikliği için gerekli olan kentsel teknik altyapı etki değerlendirmesi raporu bulunmadığı, ticaret kullanımının getireceği trafik yükü, otopark ve altyapı ihtiyacının hesaplanmamış olduğu, yapı yüksekliğinin serbest olarak değiştirildiği ancak yan ve arka bahçe mesafeleri ile 4 kata göre belirlenen yapı yaklaşma mesafesinin kat yüksekliğindeki artışa göre artması gerekirken aynen korunduğu, bu bakımdan dava konusu imar planı değişikliğinin üst ölçekli planlara, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazın yer aldığı bölgede uyuşmazlığa konu imar planı değişikliği ile getirilmek istenen yapılaşma koşullarına benzer koşullu yapı örneklerinin bulunduğu, aynı yapı adasında yer alan yapıların güneşlenme ve havalanmasına engel oluşturacak bir durumun bulunmadığı, bölgede nüfus ve yapı yoğunluğunun artmayacağı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda çelişkili tespit ve değerlendirilmelerde bulunulduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen onanması, kısmen değişik gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE
MADDİ OLAY:
Mülkiyeti Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait olan Ankara ili, Çankaya ilçesi, …Mahallesi, … ada … ve … parsel sayılı taşınmazların 4 katlı konut alanından E:2,30 Hmax:serbest yapılaşma koşullu konut+ofis+ticaret alanına alınmasına yönelik 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan halinde; "nazım imar planı" varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak, hali hazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme, yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasında esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanununun 18. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; belediyenin imar planlarını görüşmek ve onaylamak, belediye meclisinin görev ve yetkileri arasında sayılmış olup, anılan Kanunun 73. maddesinin 4. fıkrasında; büyükşehir belediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşüm ve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imar planı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapı kullanma izni ve benzeri tüm imar işlemlerine ve 03.05.1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmaya büyükşehir belediyelerinin yetkili olduğu düzenlenmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 3. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; büyükşehir belediyesinin, sınırları il mülki sınırı olan ve sınırları içerisindeki ilçe belediyeleri arasında koordinasyonu sağlayan idari ve mali özerkliğe sahip olarak kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren, yetkileri kullanan, karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisini ifade ettiği, aynı fıkranın (c) bendinde; ilçe belediyesinin, büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyesini ifade ettiği, anılan Kanunun 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumluluklarından birinin, çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak, büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak olduğu, aynı fıkranın (c) bendinde; büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumluluklarından birinin, kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekte imar planlarını, parselasyon planlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.07.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak olduğu, anılan Kanunun 14. maddesinin 8. fıkrasında; büyükşehir kapsamındaki ilçe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararların, kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderileceği, üç ay içinde büyükşehir belediye meclisinde görüşülmeyen kararların onaylanmış sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptaline yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Dava konusu 1/000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden;
Yukarıda aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, büyükşehir belediyesinin uygulama imar planları ile ilgili planlama yetkisinin; uygulama imar planlarını ve bu planlarda yapılacak değişiklikleri aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemekle sınırlı olduğu dolayısıyla doğrudan 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarını yapma yetkisinin bulunmadığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının yapımında, değişikliğinde ve uygulamaya konulmasında ilçe belediyelerinin yetkili olduğu, ancak nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planının, kentsel dönüşüm ve gelişim projelerine ilişkin uygulama imar planının veya büyükşehir belediyelerinin görev alanına giren bir proje, bakım yapım ve onarım işinin gerektirdiği uygulama imar planının büyükşehir belediyesince doğrudan yapılabileceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık bu çerçevede değerlendirildiğinde, dava konusu Ankara ili, Çankaya ilçesi, …Mahallesi, … ada …ve … parsel sayılı taşınmazların kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanında kalmadığı, anılan taşınmazın kullanım kararının konut+ofis+ticaret karma kullanımına dönüştürülmesine ilişkin uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin davalı idarece yürütülmesi gereken görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili olmadığı, anılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliklerinin aynı tarihli belediye meclis kararıyla onaylanması nedeniyle ilçe belediyesince Kanunda öngörülen 1 yıllık süre içerisinde uygulama imar planı hazırlanmadığından bahsedilemeyeceği, sözü geçen uygulama imar planı değişikliğini onaylamaya davalı idarenin yetkili olduğunu gösteren başkaca bilgi belgenin dava dosyasında bulunmadığı ve taşınmazların mülkiyetinin davalı idareye ait olmasının tek başına uygulama imar planını yapma yetkisini tanımadığı hususları dikkate alındığında Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik kısmının ONANMASINA, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yönelik kısmının yukarıda yer alan gerekçeyle ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.