T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/6291
Karar No : 2023/6264
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE
BULUNAN (DAVACI) : ... Odası
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) :... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 26/12/2019 tarih ve E:2015/2473, K2019/15341 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Çanakkale ili, Bayramiç ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... ada, ... sayılı parselde bulunan yapının elektrik açısından fenni mesuliyetinin mühendis yerine yetkisiz kişilerce üstlenildiğinden bahisle anılan yapıya verilmiş olan ... tarih ve ... sayılı yapı kullanma izin belgesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince; dosyanın ve konuya ilişkin mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, yapıların ruhsat ve eklerinin gerekli kıldığı her uzmanlık alanında fenni mesullerin olması, yapıların projelerinin hazırlanması hangi uzmanlık alanına giriyorsa fenni mesuliyetin aynı meslek grubu elemanlarınca yürütülmesi gerektiği; uzmanlık konularına göre mimarların, mühendislerin ve fen adamlarının proje hazırlayabileceği ve projelerin uygulama sorumluluğunu üstlenebileceği; yapıların elektrik tesisatlarıyla ilgili plan ve projelerinin çizimi, uygulanması ve sorumluluğu konusunda elektrik mühendisleri her bağlantı gücünde yetkili olduğundan; Elektrikle İlgili Fen Adamlarının Yetki ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelikte belirlenen bağlantı gücüne kadar olan yapılarda fen adamının yer aldığı gruba göre plan, proje çizme, uygulama ve sorumluluk alma konusunda yetkili olabileceğinin açık olduğu, dosyada yer alan elektrik tesisatı uygulama projesinde inşaatın elektrik projesi bağlantı gücünün 6880 W (6,8 KW) olarak belirtildiği ve bunun 2. gruba giren elektrik teknikerinin fenni mesul olarak yetkisinde olan sınırın içinde bulunması karşısında, ... ada, ... sayılı parselde bulunan yapının elektrik açısından fenni mesuliyetinin elektrik teknikeri tarafından üstlenilmesi suretiyle verilmiş olan ... tarih ve ... sayılı dava konusu yapı kullanma izin belgesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: : Davacı tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, konuya ilişkin mevzuat hükümleri uyarınca denetleme yetkisinin sadece mimar ve mühendislere verildiği, fen adamlarına ise mimar ve mühendislere yardımcı olma görevi verildiği, fen adamlarının proje müellefi olabileceği ancak denetime yönelik fenni mesul olamayacağı, Daire kararının, Danıştay Altıncı Dairesince konuya ilişkin olarak verilen denetime yönelik fenni mesuliyetin elektrik veya elektrik ve elektronik mühendislerinde olduğuna dair kararlar ile çeliştiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 26/12/2019 tarih ve E:2015/2473, K2019/15341 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece Çanakkale ili, Bayramiç ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... ada, ... sayılı parselde bulunan taşınmaz için 14/02/1994 tarihli yapı ruhsatının düzenlendiği, bu yapı ruhsatının 20/12/2005 tarihinde yenilendiği, anılan yapı ruhsatına göre inşa edilen yapıya ilişkin olarak ... tarih ve ... sayılı yapı kullanma izin belgesinin verildiği, anlaşılmaktadır.
Bakılan dava, Çanakkale ili, Bayramiç ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... ada, ... sayılı parselde bulunan yapının elektrik açısından fenni mesuliyetinin mühendis yerine yetkisiz kişilerce üstlenildiğinden bahisle anılan yapıya verilmiş olan ... tarih ve ... sayılı yapı kullanma izin belgesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun "Müelliflik, fenni mesuliyet, şantiye şefliği, yapı müteahhitliği ve kayıtlar" başlıklı 28.maddesi: Bu Kanun kapsamındaki mimarlık, mühendislik ve planlama hizmetine ilişkin harita, plan, etüt, proje ve eklerinin düzenlenmesi ve bunların yerine getirilmesinin; uygulamada bulunulacak alanın, yerleşme merkezinin ve yapının sınıfına, özelliğine ve büyüklük derecesine göre, uzmanlık alanlarına uygun olarak 38 inci maddede belirtilen meslek mensuplarına yaptırılmasının mecburi olduğunu, müellifler ve uygulamada bulunan meslek mensuplarının, işlerini bu Kanuna ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirmekten sorumlu olduklarını, yapıda inşaat ve tesisat işleri ile kullanılan malzemelerin kamu adına denetimine ilişkin fenni mesuliyetin, ruhsat eki etüt ve projelerin gerektirdiği uzmanlığı haiz meslek mensupları tarafından ayrı ayrı üstlenilmek zorunda olduğunu, fenni mesul mimar ve mühendislerin uzmanlık alanlarına göre; yapının, tesisatı ve malzemeleri ile birlikte, bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesini denetlemekle görevli olduklarını, fenni mesullerin, Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikte belirlenen sınıf, özellik ve büyüklüğe sahip bulunan yapıların denetimi faaliyetine yardımcı olmak üzere, 38 inci maddeye göre uygun nitelikte ve sayıda fen adamı istihdam etmek mecburiyetinde olduklarını düzenleme altına almıştır. Aynı Kanunun "Halihazır haritaların, imar planlarının ve yapı projelerinin hazırlanması ve uygulanması" başlıklı 38.maddesi: Halihazır harita ve imar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni mesuliyetini; uzmanlık, çalışma konuları ve ilgili kanunlarına göre, mühendisler, mimarlar ve şehir plancılarının deruhte edeceklerini, yapıların, mimari, statik ve hertürlü plan, proje, resim ve hesaplarının hazırlanmasını ve bunların uygulanmasıyla ilgili fenni mesuliyetleri, uzmanlık konularına ve ilgili kanunlarına göre mühendisler, mimarlar ile görev, yetki ve sorumlulukları yönetmelikle düzenlenecek olan fen adamlarının deruhte edeceklerini düzenlemiştir.
Elektrik İle İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelikte, elektrik ile ilgili fen adamlarının görev, yetki ve sorumlulukları şu şekilde belirtilmiştir:
1 inci Grup:
a) Elektrik iç tesis projesi müelliflik işleri:
Bağlantı gücü 50 KW`a kadar olan binaların elektrik iç tesis projesi hazırlama,
b) Elektrik iç tesis yapım işleri:
Denetime yönelik fenni mesuliyet sorumluluğu elektrik veya elektrik ve elektronik mühendislerince veya Yapı Denetim Kuruluşunun denetçi elektrik veya elektrik ve elektronik mühendislerince üstlenilen bağlantı gücü 1500 KW, 400 Volt’a kadar elektrik iç tesislerinin yapımı,
c) Muayene ve kabul işleri:
(b) bendine uygun olarak kendileri tarafından yapılan tesislerin muayene, bağlantı, ölçü ve kabulü için gerekli işlerin tamamlanması,
d) İşletme ve bakım işleri:
Bağlantı gücü 1500 KW`a kadar (gerilimi 36 kV’a kadar) olan tesislerin işletme, bakımı ve ölçü, işlerinde yetkilidirler.
2 nci Grup:
a) Elektrik iç tesis projesi müelliflik işleri:
Bağlantı gücü 30 KW`a kadar olan binaların elektrik iç tesis projesi hazırlama,
b) Elektrik iç tesis yapım işleri:
Denetime yönelik fenni mesuliyet sorumluluğu elektrik veya elektrik ve elektronik mühendislerince veya Yapı Denetim Kuruluşunun denetçi elektrik veya elektrik ve elektronik mühendislerince üstlenilen bağlantı gücü 1250 KW, 400 Volt’a kadar elektrik iç tesislerinin yapımı,
c) Muayene ve kabul işleri:
(b) bendine uygun olarak kendileri tarafından yapılan tesislerin muayene, bağlantı, ölçü ve kabulü için gerekli işlerin tamamlanması,
d) İşletme ve bakım işleri:
Bağlantı gücü 1000 KW`a kadar (gerilimi 36 kV’a kadar) olan tesislerin işletme, bakımı ve ölçü, işlerinde yetkilidirler.
3 üncü Grup:
a) Elektrik iç tesis projesi müelliflik işleri:
Bağlantı gücü 16 KW`a kadar olan binaların elektrik iç tesis projesi hazırlama,
b) Elektrik iç tesis yapım işleri:
Denetime yönelik fenni mesuliyet sorumluluğu elektrik veya elektrik ve elektronik mühendislerince veya Yapı Denetim Kuruluşunun denetçi elektrik veya elektrik ve elektronik mühendislerince üstlenilen bağlantı gücü 500 KW, 400 Volt’a kadar elektrik iç tesislerinin yapımı,
c) Muayene ve kabul işleri:
(b) bendine uygun olarak kendileri tarafından yapılan tesislerin muayene, bağlantı ölçü ve kabulü için gerekli işlerin tamamlanması,
d) İşletme ve bakım işleri:
Bağlantı gücü 500 KW`a kadar (gerilimi 36 kV’ a kadar) olan tesislerin işletme, bakımı ve ölçü, işlerinde yetkilidirler.
Aynı yönetmeliğin fen adamlarının sorumluluğuna ilişkin 5. maddesi; fen adamlarının, ilgili idarelere karşı yönetmelikte belirlenen yetkilerine ve ihtisas ve iştigal konularına göre, aldıkları işlerin yürürlükteki Kanununa, imar planına, yönetmeliğe, ruhsat ve eki projelerine, Türk Standartlarına, Teknik Şartnamelere, İş Güvenliği Tüzüğüne, ilgili tüm mevzuat hükümlerine, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olarak tamamlanmasından yükümlü ve sorumlu olduklarını, fen adamlarının, tesisatın sağlamlığından, niteliklerinden, usulsüzlük ve tekniğe aykırı yapılmış olmasından doğacak zararlardan ayrıca sorumlu bulunduklarını düzenlemekte, aynı yönetmeliğin sicil ile ilgili 11. maddesi; yapım işlerini yükümlenen fen adamlarının kayıtlarının tutulmasında, yapıda elektrik ile uygulamaların denetimine yönelik olarak elektrik fenni mesuliyetini üstlenen mühendisin veya yapı denetim kuruluşunun elektrik denetçi mühendisinin kayıtla ilgili olarak bildireceği görüş ve kanaatlerin esas alınacağını, kayıtların birer kopyalarının her yıl sonunda o ilin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne ve fen adamının üyesi olduğu meslek odasına gönderileceğini düzenlemektedir.
13/07/2001 tarih ve 24461 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 11. maddesinde, bu Kanunun uygulanmasına 19 pilot ilde başlanacağı, pilot illerin genişletilmesi ve daraltılmasına Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulunun (Cumhurbaşkanı) yetkili olduğu belirtilmiş ve Bakanlar Kurulunca alınan 14/06/2010 tarih ve 2010/624 sayılı karar ile 01/01/2011 tarihinden itibaren Kanunun tüm illerde uygulanmasına geçilmiştir. Anılan Kanunun uygulanmasında "Yapı denetim kuruluşu"nun Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan, ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişiyi, "Denetçi mimar ve mühendis"in ise ilgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları ifade edeceği belirtilmiştir.Aynı Kanununun 2. maddesinde yapı denetim kuruluşlarının denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları istihdam edecekleri; 3. maddesinde ise, bu Kanunun uygulanmasında, yapı denetim kuruluşlarının imar mevzuatı uyarınca öngörülen fenni mesuliyeti ilgili idareye karşı üstlenecekleri öngörülmüştür.
Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğinin 5. maddesinde, Denetim Kuruluşu: "Tesis sahibi tarafından tercih edilen ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamındaki yapıları denetlemekle görevli olan yapı denetim kuruluşları, bu kanunla belirlenen pilot iller dışında kalan yerlerde ise uzmanlık konularına göre yapının elektrikle ilgili fenni mesuliyetini üzerine alan fenni mesulü ve bu Kanun kapsamı dışında kalan diğer yapılarda elektrik iç tesislerini muayene etmekle görevli olan, elektrik iç tesislerine enerji verecek kuruluşları" olarak tanımlanmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 31. maddesinde: "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır. Ancak, davanın ihbarı ve bilirkişi seçimi Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır." hükmü yer almaktadır.
Atıf yapılan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu yerine çıkarılan ve 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 61. maddesinde: "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlıkta, konuya ilişkin yasal düzenlemelere göre, 3194 sayılı Kanunun 38. maddesinde belirtilen meslek mensuplarından olan elektrik tesisatçıları, müellif ve uygulamada bulunanlar arasında sayıldığından elektrikle ilgili fen adamı sıfatıyla Yönetmelikteki sınırlar içerisinde, elektrik proje ve hesaplarının hazırlanmasını ve bunların uygulanmasıyla ilgili fenni mesuliyetleri de üstlenebileceklerdir. Ancak, fenni mesul elektrik veya elektrik ve elektronik mühendisleri dışındaki fen adamlarının, elektrikle ilgili tesisatın, mevzuata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesine ilişkin denetim görevi üstlenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
3194 sayılı İmar Kanunu ile 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanununun, elektrik tesisatçıları arasında denetime yönelik fenni mesuliyet sorumluluğunu müstakilen elektrik veya elektrik ve elektronik mühendislerine tanımakta olduğu, denetime yönelik fenni mesuliyet dışındaki alanlarda ilgili yönetmelikte belirlenen sınırlar dahilinde elektrikle ilgili fen adamlarının görev üstlenmesine hukuken bir engel olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 19/11/2020 tarihli, E:2020/1934, K:2020/2471 sayılı kararı da bu yöndedir.
Özetle; mevzuatımızda elektrik işleri ile ilgili fenni mesuliyet, uygulamaya yönelik ve denetime yönelik olmak üzere iki kısma ayrılmaktadır. Denetime yönelik fenni mesuliyet sadece meslek mensubu olarak ifade edilen elektrik, veya elektrik ve elektronik mühendisleri tarafından yapılabilirken, uygulamaya yönelik fenni mesuliyet meslek mensubu olan mühendisler tarafından her halükarda, fen adamları tarafından ise yönetmelikte belirtilen sınırlar dahilinde yapılabilmektedir.
Açıklanan nedenlerle elektrik teknisyeni tarafından denetime yönelik fenni mesuliyetin üstlenildiği yapı kullanma izin belgesinde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
Ayrıca, uyuşmazlık konusu yapı kullanma izin belgesine konu taşınmaz maliklerinin bu davanın sonucuyla yakından ilgili olmaları nedeniyle, yukarıda belirtilen Yasa hükümlerinde belirtilen davanın ihbarı için geçerli koşulların oluştuğu anlaşıldığından, yeniden karar verilmeden önce davaya konu taşınmaz maliklerine davanın ihbar edilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 20/06/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.