Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/6377 E. , 2021/6308 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/6377
Karar No : 2021/6308
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI) : …
2- (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2- (DAVACI) : …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun … parsel sayılı taşınmaz yönünden reddine, … parsel sayılı taşınmaz yönünden ise kabul edilerek İdare Mahkemesi kararının bu kısmının kaldırılmasına, davanın … parsel sayılı taşınmaz yönünden kısmen incelenmeksizin reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Trabzon İli, Beşikdüzü İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının kabulüne ilişkin …tarihli, … sayılı belediye meclisi kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında düzenlenen ulaşım kurgusunun üst ölçekli plan olan 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı ulaşım kurgusuna aykırı olduğu, öngörülen gelişme yapısının Beşikdüzü İlçesinin gelişme yapısıyla uyumlu olmadığı, nüfus ataması yapılırken ve buna göre konut ve donatı alanı belirlenirken nüfusun gelişme dinamiklerinin dikkate alınmadığı, belirtilen şekilde nüfus ataması yapılmasının bilimsel ve nesnel dayanaklardan yoksun olduğu, bu kadar fazla nüfus ataması yapılmasını gerektiren koşullar bulunmadığı, bu nüfusa göre yapılacak konut ve donatı alanı düzenlemesinin bölgedeki yapılaşmamış tarımsal üretim potansiyeli yüksek alanlar üzerindeki yapılaşma baskısını arttıracağı, dava konusu nazım imar planında öngörülen 72.500 kişilik nüfus için düzenlenen eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel tesisler ile teknik alt yapı gibi kullanımların Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirlenen asgari standartların altında kaldığı, sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: davacı tarafından sahibi olduğu taşınmazların dava konusu nazım imar planında yeşil alanda kaldığı, yapılan planlamanın hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bakılmakta olan davanın açıldığı, bununla beraber … parsel sayılı taşınmazın dava konusu nazım imar planında konut alanında kaldığı, anılan taşınmazın yeşil alan olarak düzenlenmesine ilişkin herhangi bir plan kararı bulunmadığı, davacının da konut alanına ilişkin herhangi bir itirazının bulunmadığı göz önüne alındığında … parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken uyuşmazlığın esasına girilmek suretiyle taşınmazın konut alanı olan kullanımının iptali yolunda verilen kararda isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, … parsel sayılı taşınmaz yönünden yapılan istinaf başvurusunun reddine, … parsel sayılı taşınmaz yönünden yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, … parsel yönünden davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davacı tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hatalı değerlendirme yapılarak aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiği ileri sürülmüştür.
Davalı idare tarafından, Dava konusu işlemin imar mevzuatı, planlama esasları ve şehircilik ilkeleri açısından uygun olduğu, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının … parsel sayılı taşınmaz yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI :
Davacı tarafından, davalı idarenin temyiz istemine ilişkin iddiaların reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
Davalı İdare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ :
… parsel sayılı taşınmaz yönünden; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
… parsel sayılı taşınmaz yönünden; Dosyanın incelenmesinden, dava dilekçesinde yer alan dava konusu nazım imar planına ilişkin yakınmaların yeşil alana ilişkin olduğu, davacının maliki olduğu … parsel sayılı taşınmazın ise dava konusu nazım imar planında yeşil alanda değil, konut alanında kaldığı, dolayısıyla dava dilekçesinin içeriğinden davacı tarafından konut alanında kalan taşınmaz yönünden dava konusu nazım imar planının iptali istemiyle dava açılmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu yapılmayan parsele ilişkin kurulan hüküm neticesinde davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmında isabet bulunmadığından temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Trabzon İli, Beşikdüzü İlçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazları da kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının kabulüne ilişkin … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararının iptaliistemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
İşlem tarihindeki yürülükteki şekliyle 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
… parsel sayılı taşınmaz yönünden:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, … parsel sayılı taşınmaz yönünden usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
… parsel sayılı taşınmaz yönünden;
Dosyanın incelenmesinden, dava dilekçesinde yer alan dava konusu nazım imar planına ilişkin yakınmaların yeşil alana ilişkin olduğu, davacının maliki olduğu … parsel sayılı taşınmazın ise dava konusu nazım imar planında yeşil alanda değil, konut alanında kaldığı, dolayısıyla dava dilekçesinin içeriğinden davacı tarafından konut alanında kalan taşınmaz yönünden dava konusu nazım imar planının iptali istemiyle dava açılmadığı anlaşılmıştır.
Davacının maliki olduğu taşınmazlardan yalnızca … ada, … parsel sayılı taşınmaz dava konusu nazım imar planında yeşil alan olarak düzenlendiğinden, uyuşmazlığın esasının yalnızca anılan taşınmaz yönünden çözülmesi gerekirken, konut alanında düzenlenen ve davacı tarafından uyuşmazlık konusu yapılmayan … parsel sayılı taşınmazın da dava konusu olarak belirlendiği, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında anılan taşınmaz yönünden davanın incelenmesizin reddine karar verildiği ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinden davacının da sorumlu tutulduğu görülmüştür.
Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacı tarafından dava konusu yapılmayan … parsel sayılı taşınmaz yönünden hüküm kurulması ve kurulan hüküm neticesinde davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararınının … parsel sayılı taşınmaz yönünden oy çokluğuyla ONANMASINA, … parsel sayılı taşınmaz yönünden oy birliğiyle BOZULMASINA,
3. Bozulmasına karar verilen kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 29/04/2021 tarihinde, kesin olarak, karar verildi.
KARŞI OY :
Dava, Trabzon İli, Beşikdüzü İlçesi, … Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazları da kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planının kabulüne ilişkin … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında düzenlenen ulaşım kurgusunun üst ölçekli plan olan 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı ulaşım kurgusuna aykırı olduğu, öngörülen gelişme yapısınını Beşikdüzü İlçesinin gelişme yapısıyla uyumlu olmadığı, nüfus ataması yapılırken ve buna göre konut ve donatı alanı belirlenirken nüfusun gelişme dinamiklerinin dikkate alınmadığı, belirtilen şekilde nüfus ataması yapılmasının bilimsel ve nesnel dayanaklardan yoksun olduğu, bu kadar fazla nüfus ataması yapılmasını gerektiren koşullar bulunmadığı, bu nüfusa göre yapılacak konut ve donatı alanı düzenlemesinin bölgedeki yapılaşmamış tarımsal üretim potansiyeli yüksek alanlar üzerindeki yapılaşma baskısını arttıracağı, dava konusu nazım imar planında öngörülen 72.500 kişilik nüfus için düzenlenen eğitim, sağlık, sosyal ve kültürel tesisler ile teknik alt yapı gibi kullanımların Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirlenen asgari standartların altında kaldığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, anılan karara karşı davalı idare tarafından yapılan yapılan istinaf başvurusunun 64 parsel sayılı taşınmaz yönünden reddi, … parsel sayılı taşınmaz yönünden ise istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, bu kısım yönünden davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararına karşı davacı ve davalı idare vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur.
Davacı tarafından dava dilekçesinde park ve yeşil alanda düzenlenen taşınmazına yönelik şikayetlerde bulunulduğu, dava konusu revizyon nazım imar planına yönelik yapılan itirazda taşınmazda yeniden düzenleme yapılmasının talep edildiği, anılan başvuruların reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava dilekçesinin ve revizyon nazım imar planına yapılan itirazların incelenmesi sonucu davacının talebinin uyuşmazlığa konu taşınmazın yapılaşmaya açılmasına ilişkin olduğu, bu nedenle yapılacak olan yargısal denetimin yalnızca uyuşmazlığa konu parsel yönünden olması gerektiği, buna karşın hükme esas alınan bilirkişi raporunda, planlama alanı genelinde bu kadar büyük bir alanın yapılaşmaya açılmasına ve öngörülen nüfusa göre donatı alanı düzenlenmesine ihtiyaç bulunmadığı, taşınmaza getirilen kullanım kararının temel nedeninin Beşikdüzü İlçesi kent merkezine atanan aşırı nüfus olduğu şeklinde dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının geneline ilişkin saptamalarda bulunulduğu görülmüştür.
Dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile taşınmaza getirilen kullanım kararının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olup olmadığı yönünden yapılacak incelemenin yalnızca uyuşmazlığa konu taşınmaz yönünden yapılması gerekirken, nazım imar planının geneline ilişkin tespit edilen hukuka aykırılıklardan yola çıkarak uyuşmazlığa konu taşınmaz yönünden hüküm kurulmasında isabet bulunmamaktadır.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince, … parsel sayılı taşınmaza getirilen park alanı kullanım kararının şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olup olmadığı ve nazım imar planına yapılan itirazda belirtildiği üzere taşınmaza ilişkin yeniden planlama yapılmasının gerekip gerekmediğinin gerekirse ek bilirkişi raporu alınması suretiyle açıklığa kavuşturulduktan sonra uyuşmazlığın bu kısmı hakkında yeniden karar verilmesi gerektiğinden, kararımızın temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının … parsel sayılı taşınmaz yönünden onanmasına ilişkin kısmına katılmıyorum.