Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/6398 E. , 2021/5301 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/6398
Karar No : 2021/5301
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : …mirasçıları;
1- …
2- Kendi adına asaleten …,
…, …, …. adına velayeten …
VEKİLİ : Av. ….
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…., K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacıların miras bırakanı …. tarafından; …. plakalı araçla ….arasında izinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığı ve bu eylemin …. Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. maddesine aykırı olduğu iddiasıyla 1608 sayılı … Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Kanunu ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu gereğince …'ya 227,00 TL idari para cezası verilmesine ve … plakalı aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men edilmesine ilişkin …. tarih ve … sayılı … Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen …. tarih ve E:…., K:…. sayılı kararda; davacının ….arasında taşımacılık yapma noktasında Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin 29. maddesi uyarınca kazanılmış hakkı bulunduğunun yargı kararı ile tespit edildiği açık olup bu kararın idareye tebliğinden itibaren otuz gün içinde davalı idare tarafından, yargı kararında vurgulanan "kazanılmış hak" uyarınca BURULAŞ ile koordinasyon sağlanarak davacı başvurusuna istinaden çalışma izni ve ruhsatı verilmesi gerekirken, bu hukuki duruma ve gerekliliğe uyulmayarak, yargı kararının gereklerine aykırı olarak ve yargı kararını bertaraf eder nitelikte davacının ruhsatsız faaliyette bulunduğundan bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesince, davalının istinaf isteminin reddine ilişkin kararın Danıştay Sekizinci Dairesinin 28/01/2020 tarih ve E:2019/6296, K:2020/299 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak; belediyeden gerekli olan ruhsat belgesini almadan çalıştığı açık olan davacı hakkında … Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. maddesine aykırı fiili dolayısıyla 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Kanunu ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu gereğince davacıya … TL idari para cezası verilmesine ve …plakalı aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptaline yönelik Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Müteveffa … mirasçıları tarafından, "…" arasında yaptığı taşımacılık faaliyetinin dava konusu işlemde "servis taşımacılığı" olarak nitelendirilmesinin gerçeğe ve hukuka aykırı olduğu, yargı kararlarını aynen ve gecikmeksizin uygulama yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalı idarenin davacı aleyhine idari yaptırım kararı uygulamasının hakkın ve yetkinin kötüye kullanılması sonucunu doğurduğu, …. tarih ve … sayılı UKOME kararı sonrasında BURULAŞ ile anlaşma sağlanarak S.S. … Kooperatifi üyelerine araç değişikliği yapılmaksızın çalışma ruhsatı düzenlenmiş olmasının kooperatif üyelerinin araçlarının mevcut sistem ve çalışma şartlarına uygunluğunun ve davalı idarenin yargı kararlarını bertaraf etme saikinin bir göstergesi olduğu belirtilerek, İstanbul Bölge İdare Mahkemesince verilen davanın reddine yönelik kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince,Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava, …plakalı araç ile … arasında izinsiz yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Kanunu ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu gereğince ...'ya 227,00 TL idari para cezası verilmesine ve … plakalı aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men edilmesine ilişkin …. tarih ve … sayılı … Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik" başlıklı 26. maddesinde; "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın ''Suç ve Cezalara İlişkin Esaslar'' başlıklı 38. maddesinin 7. fıkrasında ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 20. maddesinde kurala bağlanan, ''ceza sorumluluğunun şahsiliği'' ilkesi, herkesin kendi fiilinden sorumlu tutulmasını, cezanın yalnız, suçu işleyenlerle iştirak edenlere verilmesini, suça katkısı bulunmayanlara ceza sorumluluğu yükletilemeyeceğini; hiç kimsenin işlemediği bir suçtan dolayı sorumlu tutulamayacağını, bir başkasının işlediği suçun, suçu işlemeyenlere sirayet edemeyeceğini ifade etmektedir. Ceza Hukukunun temel ilkelerinden olan bu ilkenin, idari para cezaları için de geçerli olduğu konusunda kuşku bulunmamaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Temyize konu kararın, … plakalı aracın bir ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine ilişkin encümen kararına yönelik kısmının incelenmesi:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyize konu kararın, …'ya …. TL idari para cezası verilmesine ilişkin encümen kararına yönelik kısmının incelenmesi:
Uyuşmazlıkta, davacı ….'nun 24/03/2020 tarihinde vefat ettiği, Bölge İdare Mahkemesince vefat eden … adına hüküm kurulduğu, davacının mirasçıları tarafından 28/08/2020 tarihinde … Bölge İdare Mahkemesi kayıtlarına alınan dilekçe ile temyiz talebinde bulunulduğu görülmekte olup dava konusu para cezasının cezaların şahsiliği ilkesi gereği vefat eden davacının mirasçılarından tahsil edilemeyeceği ve davanın bu kısmının yalnızca davacıyı ilgilendiren nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesi tarafından dava konusu işlemin para cezasına ilişkin kısmı için 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrası uyarınca dilekçenin iptaline karar verilmesi gerektiğinden, davanın bu kısmının reddi yolundaki temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacıların temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…., K:… sayılı kararının …. plakalı aracın bir ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine ilişkin kısmının ONANMASINA, …'ya … TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının ise BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kesin olarak, 12/11/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.