T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/6575
Karar No : 2024/2234
DAVACI : ... Özel Eğitim Sağlık Hizmt. Tekstil ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLLERİ : Huk. Müş. ..., Av. ...
DAVALI YAN. MÜDAHİL : ... Kurumları Derneği
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı bağlı birimleri ile ... Dernekleri Federasyonu arasında imzalanan 29/07/2020 tarihli eğitimde işbirliği protokolü ile bu protokol gerekçe gösterilerek başvuru belgesi ve para toplama işlemi ile protokol kapsamında düzenlenen uzman eğitici kurs programının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davalı idare ile Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu arasında 29/07/2020 tarihinde kurs protokolü imzalandığını, 16/09/2020 tarihli Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu duyurusunda; yapılacak kurs başvurularını adı geçen STK'nın alacağını, kurs başvurusu yapabilmek için anılan STK hesabına 1.150,00-TL yatırılması gerektiği, kurumların kursiyer bilgilerini içerir çizelgeyi doldurmaları ve diploma, işe giriş bildirgesi, formasyon belgesi ve banka dekontunun gönderilmesi gerektiği, kursiyer başvurusunu 17 Eylül 2020-21 Eylül 2020 tarihleri arasında ancak adı geçen STK'ya üye kurumlardan aidat borcu olmayanların yapabilecekleri, kontenjan dolmaması durumunda yeniden başvuru yapılabileceği ve bu sırada da adı geçen STK'ya üye olmayan kurumların da başvuru yapabileceği şeklinde ilanın yapıldığı, Bakanlık tarafından sayısız defa herkese açık düzenlenen kursun protokole dayanarak yalnızca kendi üyeleri arasından aidat borcu olmayanların kursiyer göndermesinin Anayasa'da düzenlenen eşitlik ilkesine aykırı olduğu, sektörde faaliyet gösteren özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin büyük çoğunluğunun STK'ya üye olmadığı, bu kurumların kursiyer gönderebilmesi için derneğe üye olmaları ve bir yıllık aidat da peşin olarak yatırmaları gerektiğinin söylendiği; protokol ve bu protokol kapsamındaki iş ve işlemlerin kurumlar arasındaki rekabeti ihlal edici nitelikte olduğu; davalı idarenin anılan STK'ya para toplama yetkisi vermesinin fiilen mümkün olmadığı, toplanan 1.150,00-TL'nın kim tarafından neye göre belirlendiği ve ne için toplandığının belli olmadığı; geçmiş dönemlerde davalı Bakanlık tarafından düzenlenen kursların tamamında Bakanlıkça kullanılan MEBBİS adlı program üzerinden başvuru yapılmaktayken, gelinen durumda belgelerin anılan STK'ya gönderilmesi ve sosyal medya üzerinden anılan STK tarafından kursiyer gönderen kurumların isimleri ve kursa gidecek eğitimcilerin listesinin paylaşılmasının Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na aykırılık teşkil ettiği, sonuç olarak davacı tarafından kursiyer gönderilemediği, mağdur olunduğu iddia edilmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI :
2015 yılından itibaren sektörün uzman öğretici ihtiyacı doğrultusunda Bakanlık Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğünün talepleri ve Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü ile ... Dernekleri Federasyonu arasında Kasım 2017 tarihinde imzalanan işbirliği protokolü doğrultusunda 160 saat teorik ve 80 saat uygulamalı olmak üzere toplam 240 saatlik yüz yüze hizmetiçi eğitim faaliyeti olarak Özel Eğitim Alanında Destek Verecek Uzman Öğretici Yetiştirme Kurslarının Milli Eğitim Bakanlığı Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliğinin 17. maddesine göre Bakanlığın Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünce düzenlendiği, 14.104 kursiyerin sertifika aldığı, Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen tüm yüz yüze hizmetiçi eğitim faaliyetlerinin 16 Mart 2020 tarihinden itibaren Covid-19 salgını koruma tedbirleri doğrultusunda iptal edildiği/ertelendiği, tüm hizmetiçi eğitim faaliyetlerinin uzaktan eğitim sistemi üzerinden açılarak, 2020 yılında 2.234.148 kişiye uzaktan eğitim, kurs ve seminerlerin düzenlendiği, Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğünce teklif edilen ve 2020 yılı Şubat ve Mart aylarında iki yüz yüze eğitim faaliyeti olarak açılan Özel Eğitim Alanında Destek Eğitimi Verecek Uzman Öğretici Yetiştirme Kursunun Covid-19 salgını koruma tedbirleri doğrultusunda iptal edildiği/ertelendiği, Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu'nun 23 Ocak 2020 tarihli talep yazısında 2020 yılında sektörde 5.000 uzman öğreticiye ihtiyaç olduğunun ifade edildiği, bu konuda yapılan istişareler sonucunda Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü ile Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu arasında 29/07/2020 tarihinde eğitimde işbirliği protokolünün imzalandığı, Covid-19 tedbirleri kapsamında açılması planlanan kursun 160 saatlik teorik kısmının diğer hizmetiçi eğitim faaliyetlerinde olduğu gibi uzaktan eğitim sistemi üzerinden yapılmasına istinaden söz konusu kurs programına göre Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü gözetiminde kurs içerikleri, eğitim görevlilerinin giderleri, video çekimleri, kurgu ve montaj işlemleri vb. uzaktan eğitim programının hazırlanmasına yönelik tüm giderlerin Federasyon tarafından karşılandığı, bu kapsamda Hazine ve Maliye Bakanlığı nezdinde Milli Eğitim Bakanlığı adına açılan şartlı bağış hesabına Federasyon tarafından verilecek hizmetin gereği olarak öğretmen eğitimlerinde kullanılmak üzere şartlı bağış yapıldığı, sektörde faaliyet gösteren kurumların kursa katılmasını talep ettikleri öğretmen bilgilerinin MEBBİS'de yer almadığı, bu doğrultuda 06 Ekim 2020 tarihinde Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü'ne, Federasyon tarafından bildirilen öğretmen bilgilerinin kişisel verilerin korunması kapsamında gizliliğine riayet edilerek kurs onayında kullanıldığı, işbirliği protokolü kapsamında kursun 19 Ekim-13 Kasım 2020 tarihleri arasında hizmetiçi eğitim faaliyeti olarak düzenlendiği, 2.926 kursiyerin eğitimi tamamlayarak sertifika aldığı, hizmetiçi eğitim faaliyetinin kapsam ve sınırlığı ile düzenlediği alan göz önüne alındığında kamu yararı ve hizmet gerekleri ile protokolün dayanağı üst hukuk normlarına uyumlu olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DAVALI YANINDA MÜDAHİLİN BEYANI:
Davanın süresinde açılmadığı, davacının dava açmakta hukuken korunacak menfaatinin olmadığı, dava konusu işlemin kesin ve yürütülebilir nitelikte olmadığı, kursun herkesi kapsayacak şekilde düzenlendiği, kurs için alınan bedelin doğrudan Bakanlığın hesabına yatırıldığı beyan edilmiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın kısmen reddine, kısmen iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı bağlı birimleri ile Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu arasında imzalanan 29/07/2020 tarihli eğitimde işbirliği protokolü ile bu protokol gerekçe gösterilerek başvuru belgesi ve para toplama işlemi ile protokol kapsamında düzenlenen uzman eğitici kurs programının iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasamızın 'Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi' başlıklı 42. maddesinde; "Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 'Her yerde eğitim' başlıklı 17. maddesinde; "Milli eğitimin amaçları yalnız resmi ve özel eğitim kurumlarında değil, aynı zamanda evde, çevrede, işyerlerinde, her yerde ve her fırsatta gerçekleştirilmeye çalışılır. Resmi, özel ve gönüllü her kuruluşun eğitimle ilgili faaliyetleri, Milli Eğitim amaçlarına uygunluğu bakımından Milli Eğitim Bakanlığının denetimine tabidir." hükmü, 'Yürütme, gözetim ve denetim' başlıklı 56. maddesinde; "Eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı sorumludur." hükmü, ‟Yaygın Eğitim” bölümünde yer alan 'Kapsam, amaç ve görevler' başlıklı 40. maddesinde; "Yaygın eğitimin özel amacı, milli eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak, örgün eğitim sistemine hiç girmemiş yahut, herhangi bir kademesinde bulunan veya bu kademeden çıkmış vatandaşlara, örgün eğitimin yanında veya dışında,...8. Çeşitli mesleklerde çalışmakta olanların hizmet içinde ve mesleklerinde gelişmeleri için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmaktır." hükmü, 'Koordinasyon' başlıklı 42. maddesinde; "Genel, mesleki ve teknik yaygın eğitim alanında görev alan resmi, özel ve gönüllü kuruluşların çalışmaları arasındaki koordinasyon Milli Eğitim Bakanlığınca sağlanır..." hükmü yer almıştır.
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 301. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde; "Eğitime erişimi kolaylaştıran, her vatandaşın eğitim fırsat ve imkânlarından eşit derecede yararlanabilmesini teminat altına alan politika ve stratejilerin geliştirilmesi amacıyla çalışmalar yapmak, belirlenen politikaları uygulamak, uygulanmasını izlemek ve koordine etmek," hususu Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmış olup, 312. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; "Bakanlık öğretmenleri ile talepleri hâlinde özel öğretim kurumları eğitim personeline yönelik olarak; meslek öncesi ve meslek içi eğitimi vermek veya verdirmek, gelişmeleri için kurslar açmak veya açtırmak, uzmanlık programları, seminer, sempozyum, konferans ve benzeri etkinlikler düzenlemek," hususu ile (ç) bendinde; "Görev alanına giren konularda kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yapmak; bunlarla ortak çalışma, araştırma, eğitim programları düzenlemek, danışma kurulları ve komisyonlar oluşturmak" hususu Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü'nün görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
08/04/1995 tarih ve 22252 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Hizmetiçi Eğitim Yönetmeliği'nin 'Hizmetiçi Eğitim Faaliyetlerine Diğer Kurum ve Kuruluşlardan Katılma' başlıklı 17. maddesinde; "Bakanlık ve valilikler, masrafları kendilerine veya kurumlarına ait olmak kaydıyla özel öğretim kurumları veya Bakanlığın dışından diğer Bakanlık, kurum ve kuruluş personeli için bu Yönetmelik çerçevesinde eğitim faaliyeti düzenleyebilir. Veya Bakanlıkça ya da valilikçe açılan faaliyetlere katılmaları kabul edilebilir." düzenlemesi yapılmıştır.
Dava konusu protokol gerekçe gösterilerek başvuru belgesi ve para toplama işlemi ile protokol kapsamında düzenlenen uzman eğitici kurs programı yönünden; 29/07/2020 tarihinde davalı idare ile dava dışı Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu arasında eğitimde işbirliği protokolü imzalanmış olup anılan protokolün amacı; 'özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde ihtiyaç duyulan nitelikli işgücünün Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü ile Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu işbirliğinde özel eğitim alanında destek eğitimi verecek uzman öğretici yeterliklerine sahip sorumlu, nitelikli eleman gücünü yeni teknik ve yöntemlere dayalı olarak 240 saatlik sertifika programı dahilinde kurs verilmesi', olarak belirlenmiş; 'protokol kapsamında yapılacak her türlü iş ve işlemin ilgili mevzuata göre yürütülmesi, sürdürülmesi ve denetlenmesini sağlamak' hususu Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü'nün yükümlülükleri arasında; 'bu protokol kapsamında taraflarca ortaklaşa en az 500, en fazla 7000 öğretmene yönelik "Özel Eğitim Alanında Destek Verecek Uzman Öğretici Yetiştirme Kursu"nu düzenlemek' hususu Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu'nun yükümlülükleri arasında sayılmış; ayrıca hem Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü'nün hem de Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu'nun yükümlülükleri arasında 'protokol kapsamında yapılacak iş ve işlemlere ilişkin esas ve usuller ile gerçekleştirilecek eğitim faaliyetlerinin ve etkinliklerinin duyurusunu yapmak' hususu yer almıştır.
16/09/2020 tarihli Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu duyurusunda ise; protokol gereği kursa katılacak öğretmenlerin başvurularının alınması ve katılacak öğretmenlerin listelerinin Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü'ne sunulmasının Federasyonlarınca yapılacağı belirtilerek, kurs başvuruları için;... 2)Uzaktan eğitim yoluyla yapılacak ilk kurs olması sebebiyle kontenjanın daha sonra belirleneceği, sayı sınırının olacağı, 3)Kursa katılacak her kursiyer için Federasyonun banka hesabına kurumlar tarafından 1.150,00-TL'nın yatırılacağı, 4)Kurumların kursiyer bilgilerini içeren çizelgeyi doldurmaları ve diploma, kimlik belgesi, işe giriş bildirgesi, formasyon belgesi (Çocuk Gelişimi ve Eğitimcileri için) ve banka dekontunu tarayarak ozelderfed@gmail.com adresine göndermeleri gerektiği, 5)Kursiyer başvurularının 17 Eylül günü başlayıp 21 Eylül'de sona ereceği, bu tarihler arasında Federasyona bağlı derneklerin aidat borcu olmayan üye kurumların başvuru yapabilecekleri, kontenjan dolmaması durumunda 22 Eylül ile 24 Eylül arasında yeniden başvuruların alınacağı, bu tarihler arasında Federasyona üye olmayan kurumların da başvuru yapabileceği şeklinde ilan yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile 29/07/2020 tarihinde imzalanan eğitimde işbirliği protokolünün amacı ve Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü ile Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu'na getirilen yükümlülükler de değerlendirildiğinde; kamu hizmeti olan bir konuda ilgili Kanun ve Yönetmeliklerde bulunmadığı halde bazı kursların başvuru yapmasını engeller, bazı kurslara ise öncelik verir nitelikte işlem tesis etmek suretiyle eşitlik ilkesinin ihlal edilmesi nedeniyle Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu tarafından salt protokol gerekçe gösterilerek başvuru belgesi, para toplama işlemi ile protokol kapsamında düzenlenen uzman eğitici kurs programına ilişkin tesis edilen tek taraflı işlemlerde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu Milli Eğitim Bakanlığı bağlı birimleri ile Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu arasında imzalanan 29/07/2020 tarihli eğitimde işbirliği protokolü yönünden; Milli Eğitim Bakanlığı'nın eğitim faaliyetlerine katılma konusunda kurum, kuruluş ve bireylerle eğitimde işbirliği protokolü imzalama konusunda görev ve yetkisinin bulunduğu açık olup dava konusu protokolün diğer bölümlerinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu protokolün başvuru belgesi ve para toplama işlemi ile protokol kapsamında düzenlenen uzman eğitici kurs programı yönünden iptali diğer hükümler yönünden davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 24/04/2024 tarihinde, davacı vekili Av. ... 'in geldiği, davalı idareyi temsilen Av. ... 'nın geldiği, davalı yanında müdahili temsilen gelen olmadığı, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
USUL YÖNÜNDEN:
Davalı idare yanında müdahilin usule yönelik iddiaları kabul edilmeyerek işin esası incelendi:
MADDİ OLAY :
2019 yılında kurulan ve özel eğitim alanda faaliyet gösteren kurumlardan oluşan sivil toplum kuruluşu niteliğini haiz olan dava dışı ... Dernekleri Federasyonu ile davalı Bakanlık arasında 29/07/2020 tarihinde eğitimde işbirliği protokolü imzalanmıştır.
16/09/2020 tarihli ... Dernekleri Federasyonu duyurusunda; protokol gereği kursa katılacak öğretmenlerin başvurularının alınması ve katılacak öğretmenlerin listelerinin Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü'ne sunulmasının Federasyonlarınca yapılacağı belirtilerek, kurs başvuruları için; uzaktan eğitim yoluyla yapılacak ilk kurs olması sebebiyle kontenjanın daha sonra belirleneceği, sayı sınırının olacağı, kursa katılacak her kursiyer için Federasyonun banka hesabına kurumlar tarafından 1.150,00-TL'nın yatırılacağı, kurumların kursiyer bilgilerini içeren çizelgeyi doldurmaları ve diploma, kimlik belgesi, işe giriş bildirgesi, formasyon belgesi (Çocuk Gelişimi ve Eğitimcileri için) ve banka dekontunu tarayarak ... adresine göndermeleri gerektiği, kursiyer başvurularının 17 Eylül günü başlayıp 21 Eylül'de sona ereceği, bu tarihler arasında Federasyona bağlı derneklerin aidat borcu olmayan üye kurumların başvuru yapabilecekleri, kontenjan dolmaması durumunda 22 Eylül ile 24 Eylül arasında yeniden başvuruların alınacağı, bu tarihler arasında Federasyona üye olmayan kurumların da başvuru yapabileceği şeklinde ilan yapılması üzerine davacı şirket tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı bağlı birimleri ile ... Dernekleri Federasyonu arasında imzalanan 29/07/2020 tarihli eğitimde işbirliği protokolü ile bu protokol gerekçe gösterilerek başvuru belgesi ve para toplama işlemi ile protokol kapsamında düzenlenen uzman eğitici kurs programının iptal edilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasamızın 'Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi' başlıklı 42. maddesinde; "Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz. Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir. Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılapları doğrultusunda, çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 'Her yerde eğitim' başlıklı 17. maddesinde; "Milli eğitimin amaçları yalnız resmi ve özel eğitim kurumlarında değil, aynı zamanda evde, çevrede, işyerlerinde, her yerde ve her fırsatta gerçekleştirilmeye çalışılır. Resmi, özel ve gönüllü her kuruluşun eğitimle ilgili faaliyetleri, Milli Eğitim amaçlarına uygunluğu bakımından Milli Eğitim Bakanlığının denetimine tabidir." hükmü, ‟Yaygın Eğitim” bölümünde yer alan 'Kapsam, amaç ve görevler' başlıklı 40. maddesinde; "Yaygın eğitimin özel amacı, milli eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak, örgün eğitim sistemine hiç girmemiş yahut, herhangi bir kademesinde bulunan veya bu kademeden çıkmış vatandaşlara, örgün eğitimin yanında veya dışında,...,Çeşitli mesleklerde çalışmakta olanların hizmet içinde ve mesleklerinde gelişmeleri için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmaktır." hükmü, 'Koordinasyon' başlıklı 42. maddesinde; "Genel, mesleki ve teknik yaygın eğitim alanında görev alan resmi, özel ve gönüllü kuruluşların çalışmaları arasındaki koordinasyon Milli Eğitim Bakanlığınca sağlanır..." hükmü, 'Yürütme, gözetim ve denetim' başlıklı 56. maddesinde; "Eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı sorumludur." hükmü, yer almıştır.
10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 301. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde; "Eğitime erişimi kolaylaştıran, her vatandaşın eğitim fırsat ve imkânlarından eşit derecede yararlanabilmesini teminat altına alan politika ve stratejilerin geliştirilmesi amacıyla çalışmalar yapmak, belirlenen politikaları uygulamak, uygulanmasını izlemek ve koordine etmek," hususu Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmış olup, 312. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; "Bakanlık öğretmenleri ile talepleri hâlinde özel öğretim kurumları eğitim personeline yönelik olarak; meslek öncesi ve meslek içi eğitimi vermek veya verdirmek, gelişmeleri için kurslar açmak veya açtırmak, uzmanlık programları, seminer, sempozyum, konferans ve benzeri etkinlikler düzenlemek," hususu ile (ç) bendinde; "Görev alanına giren konularda kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yapmak; bunlarla ortak çalışma, araştırma, eğitim programları düzenlemek, danışma kurulları ve komisyonlar oluşturmak" hususu Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü'nün görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu Milli Eğitim Bakanlığı bağlı birimleri ile ... Dernekleri Federasyonu arasında imzalanan 29/07/2020 tarihli eğitimde işbirliği protokolü yönünden:
İdari işlemler üzerindeki yargısal denetim, bu işlemlerin hukuka uygunluğunun saptanmasıyla sınırlıdır. Nitekim Anayasamızın 125. maddesinde; yargı yetkisinin idari işlem ve eylemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilmeyeceği kurala bağlanmıştır. İdarenin takdir yetkisinin denetimine yargı organları yönünden getirilen ve idari işlemlerin yalnızca hukuka uygunluk açısından denetlenebilecekleri biçiminde ifade edilen kural aynı zamanda idarenin takdir yetkisinin kullanılmasında uyması gereken sınırları da koymuş olmaktadır. Başka bir anlatımla, idarelerin belirli bir kamu hizmetinin etkili ve verimli bir biçimde yürütülmesi, kamu yararının daha somut bir biçimde ortaya konulması için birden çok seçenekten birisini tercihte takdir yetkisiyle donatıldıkları durumda idari yargı organlarının bu yetkisini hukuka uygun olarak kullandığının saptanması koşuluyla idareyi bu seçeneklerden birisini tercihe zorlayacak ya da belli bir yönde işlem veya eylem tesisine zorunlu kılacak biçimde yargı kararı vermeleri Anayasa ve Kanun'un yukarıda belirtilen ilkeleriyle bağdaştırılamaz.
Öğretide türevsel bir yetki olarak kabul edilen idarelerin düzenleme yetkisinin, yasalarla getirilen hükümleri aşacak bir şekilde kullanılamayacağı İdare Hukukunun en temel ilkelerindendir. Ayrıca, mevzuat belirleme tekniği açısından da, idarenin Kanunla kendisine verilmiş olan görevleri idari metinlerle düzenlerken, bu görevlerin gerektirdiği hususlarda, takdir yetkisine sahip olduğu, ancak bu takdir yetkisinin kamu yararı ve düzenine uygun olarak kullanılması gerektiği tartışmasızdır.
Kamu yararı kavramı, tüm Devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup bu kavram genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir.
Türk Milli Eğitim mevzuatının bir bütün olarak incelenmesi neticesinde, Milli Eğitim Bakanlığı'nın denetim ve gözetimi altında olmak kaydıyla, öğretim programları ile özel eğitim alanında uzman öğretici yetiştirilmesi hususunda imkan sağlayan işbirliği protokollerinin imzalanması konusunda yetkili olduğu görülmektedir.
Davalı idarenin düzenleme yetkisini haiz olduğu dava konusu işbirliği protokolünün hukuka uygunluk denetiminin, idarenin sahip olduğu takdir hakkının hukuka uygun kullanılıp kullanmadığının incelenmesi suretiyle yapılması gerekmekte olup, bu bağlamda, dava konusu protokol'de taraflara yüklenen görev ve sorumluluklar ile protokolün amaç ve kapsamı dikkate alındığında; Milli Eğitim Bakanlığı ile Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu arasında imzalanan protokolün, Türk Milli Eğitim Sisteminin genel ve özel amaçlarına aykırılık teşkil etmediği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda; imzalanan protokolde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Dava konusu protokol gerekçe gösterilerek başvuru belgesi ve para toplama işlemi ile protokol kapsamında düzenlenen uzman eğitici kurs programı yönünden;
29/07/2020 tarihinde davalı idare ile dava dışı ... Dernekleri Federasyonu arasında eğitimde işbirliği protokolü imzalanmış olup anılan protokolün amacı; 'özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde ihtiyaç duyulan nitelikli işgücünün Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü ile Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu işbirliğinde özel eğitim alanında destek eğitimi verecek uzman öğretici yeterliklerine sahip sorumlu, nitelikli eleman gücünü yeni teknik ve yöntemlere dayalı olarak 240 saatlik sertifika programı dahilinde kurs verilmesi', olarak belirlenmiş; 'protokol kapsamında yapılacak her türlü iş ve işlemin ilgili mevzuata göre yürütülmesi, sürdürülmesi ve denetlenmesini sağlamak' hususu Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü'nün yükümlülükleri arasında; 'bu protokol kapsamında taraflarca ortaklaşa en az 500, en fazla 7000 öğretmene yönelik "Özel Eğitim Alanında Destek Verecek Uzman Öğretici Yetiştirme Kursu"nu düzenlemek' hususu Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu'nun yükümlülükleri arasında sayılmış; ayrıca hem Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü'nün hem de Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu'nun yükümlülükleri arasında 'protokol kapsamında yapılacak iş ve işlemlere ilişkin esas ve usuller ile gerçekleştirilecek eğitim faaliyetlerinin ve etkinliklerinin duyurusunu yapmak' hususu yer almıştır.
16/09/2020 tarihli Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu duyurusunda ise; protokol gereği kursa katılacak öğretmenlerin başvurularının alınması ve katılacak öğretmenlerin listelerinin Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü'ne sunulmasının Federasyonlarınca yapılacağı belirtilerek, kurs başvuruları için;... 2)Uzaktan eğitim yoluyla yapılacak ilk kurs olması sebebiyle kontenjanın daha sonra belirleneceği, sayı sınırının olacağı, 3)Kursa katılacak her kursiyer için Federasyonun banka hesabına kurumlar tarafından 1.150,00-TL'nın yatırılacağı, 4)Kurumların kursiyer bilgilerini içeren çizelgeyi doldurmaları ve diploma, kimlik belgesi, işe giriş bildirgesi, formasyon belgesi (Çocuk Gelişimi ve Eğitimcileri için) ve banka dekontunu tarayarak ... adresine göndermeleri gerektiği, 5)Kursiyer başvurularının 17 Eylül günü başlayıp 21 Eylül'de sona ereceği, bu tarihler arasında Federasyona bağlı derneklerin aidat borcu olmayan üye kurumların başvuru yapabilecekleri, kontenjan dolmaması durumunda 22 Eylül ile 24 Eylül arasında yeniden başvuruların alınacağı, bu tarihler arasında Federasyona üye olmayan kurumların da başvuru yapabileceği şeklinde ilan yapılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile 29/07/2020 tarihinde imzalanan eğitimde işbirliği protokolünün amacı ve Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü ile Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu'na getirilen yükümlülükler de değerlendirildiğinde; kamu hizmeti olan bir konuda ilgili Kanun ve Yönetmeliklerde bulunmadığı halde bazı kursların başvuru yapmasını engeller, bazı kurslara ise öncelik verir nitelikte işlem tesis etmek suretiyle eşitlik ilkesinin ihlal edilmesi nedeniyle Özel Özel Eğitim Dernekleri Federasyonu tarafından salt protokol gerekçe gösterilerek başvuru belgesi, para toplama işlemi ile protokol kapsamında düzenlenen uzman eğitici kurs programına ilişkin tesis edilen tek taraflı işlemlerde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1) Milli Eğitim Bakanlığı bağlı birimleri ile ... Dernekleri Federasyonu arasında imzalanan 29/07/2020 tarihli eğitimde işbirliği protokolü yönünden DAVANIN REDDİNE,
2) Protokol gerekçe gösterilerek başvuru belgesi ve para toplama işlemi ile protokol kapsamında düzenlenen uzman eğitici kurs programı yönünden DAVA KONUSU İŞLEMLERİN İPTALİNE,
3) Dava kısmen ret, kısmen iptal ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... -TL yargılama giderinin haklılık oranına göre ... -TL'sinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kalan ... -TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına; davalı idare yanında müdahilin yaptığı yargılama giderinin müdahil üzerinde bırakılmasına,
4) Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... -TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5) Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6) Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine,
7) Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere,
24/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.