Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/6924 E. , 2022/2386 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/6924
Karar No : 2022/2386
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Belediye Başkanlığı - ...
VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : ...Mirasçıları;
1- ...
2- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : Antalya İli, Alanya İlçesi, Konaklı Beldesi, ...ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ve yapının ıslahı için 1 aylık süre verilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Konaklı Belediye Encümeni kararının ve 3194 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca 11/08/2010 tarihinde söz konusu yapının yıkımının gerçekleştirileceğine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali ile yıkım nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 277.000,00-TL maddi ve 20.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 297.000,00-TL zararın yıkım tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 17/04/2014 tarih ve E:2012/1352, K:2014/4820 sayılı kararıyla yapının yıkımına başlanacağına ilişkin işlem ile yıkım nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen maddi ve manevi zararın tazmini istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanması, para cezasına ilişkin kısmının ise bozulması üzerine, bozma kararına uyularak dava konusu encümen kararının para cezasına ilişkin kısmının iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Altıncı Dairesinin 18/04/2019 tarih ve E:2019/2333, K:2019/2956 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmekle birlikte, para cezası dışındaki dava konusu talepler yönünden davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kesinleşmesi sonrasında, davacı tarafından tazminat istemine konu ruhsatsız yapının yıkımı ile yapının yıkımı sırasında taşınmaz üzerinde bulunan ağaçlar ve diğer bitkilere zarar verildiğinden bahisle, mülkiyet hakkının ihlal edildiği ileri sürülerek yapılan bireysel başvuru neticesinde, Anayasa Mahkemesinin 19/02/2019 günlü, Başvuru No:2015/19177 sayılı kararıyla; yapının yıkımı dışındaki zararlar yönünden Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiği, dolayısıyla mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın bir örneğinin .... İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi nedeniyle yapının yıkımı dışındaki zararlar yönünden mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın Mahkemesine gönderilmesi sonrasında anılan kısım yönünden yeniden yapılan yargılamada, davacının 41.100,00-TL (21.100,00-TL bitki zararına ve 20.000,00-TL teras duvar zararına karşılık) maddi tazminat isteminin, 29.100,00-TL'lik kısmının kabulüne, 12.000,00-TL'lik kısmının ise reddine, 20.000,00-TL manevi tazminat isteminin, 1.000,00-TL'lik kısmının kabulüne, 19.000,00 TL'lik kısmının ise reddine, maddi tazminatın 28.000,00-TL'lik kısmı ile 1.000,00-TL manevi tazminatın, ilk dava tarihi olan 17/08/2010 tarihinden, maddi tazminatın kalan 1.100,00 TL'lik kısmının ise ıslah dilekçesinin Mahkeme kaydına girdiği 21/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesi yolunda .... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:2020/198 sayılı kararın, davalı idare tarafından davanın kabulüne ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının temyiz edilen kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
.... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın temyiz edilen kısmının ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 01/03/2022 tarihinde, manevi tazminata faiz yürütülmesi yönünden oyçokluğuyla, diğer kısımlar yönünden oybirliğiyle karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Bir maddi zararın giderilmesine yönelik açılan tam yargı davalarında, tazminat kişinin mal varlığındaki zararın oluştuğu an itibarıyla karşılanması gerektiğinden, istenilecek olan tazminatın gecikerek ödenmesi nedeniyle para değerinde enflasyondan dolayı meydana gelebilecek azalmayı karşılamaya yönelik olarak faize hükmedilmelidir.
Maddi zararlar, mal varlığında meydana gelen ve para ile değerlendirilebilen bir azalmayı ifade ettiklerinden, bu azalma miktarının idare tarafından telafi edilmediği süre içinde ayrıca enflasyon nedeni ile de kayba uğrayacağı açıktır. Manevi zararlar ise, mal varlığında meydana gelen somut bir azalma olmayıp, kişinin manevi varlığında ortaya çıkan olumsuzluklar olduğundan, manevi tazminat değerinin yargılama sonucu para olarak belirlenmesi zarara uğrayanı tatmin ve de bu zararın meydana getireni cezalandırma aracı olarak kullanılmasından kaynaklanmaktadır.
Bu itibarla, ilk defa yargı kararıyla para olarak değerlendirilebilen bir manevi tazminatın önceden davalı idarece belirlenmesi ve de ödenmesinin mümkün olmaması nedeniyle, ödemede gecikmeden bahsedilemeyeceği gibi, manevi tazminat, esasen bütün hususlar dikkate alınarak "takdiren" belirlendiğinden, manevi tazminata faiz uygulanmaması gerektiği oyu ile çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum.