Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/7228 E. , 2022/2233 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/7228
Karar No : 2022/2233
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Valiliği (… İl Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : … Semt Pazarcılar Odası
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
… BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞININ
SAVUNMASI : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
… BELEDİYE BAŞKANLIĞI VE
DAVALI YANINDA MÜDAHİLİN
SAVUNMALARININ ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 101. maddesi uyarınca Hazine malları konusunda genel yetkili kuruluş Milli Emlak Genel Müdürlüğü olup anılan Genel Müdürlük aynı kararnamenin 99. Madddesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının hizmet birimleri arasında sayıldığından, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 1. maddesinin 19. fıkrası uyarınca, davacı Antalya Defterdarlığı yerine Antalya Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) davacı olarak alınması suretiyle gereği görüşüldü:
Dava, Antalya İli, Muratpaşa İlçesi, … Mahallesi, … ada, …parsel sayılı taşınmazın "pazar yeri" olarak planlanmasına ilişkin Muratpaşa Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla uygun bulunan ve Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı onaylanan ve 27/01/2014 - 25/02/2014 tarihleri arasında askıya çıkartılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; Danıştay Altıncı Dairesinin 22/10/2019 tarih ve E:2015/4176, K:2019/9786 sayılı bozma kararına uyularak, 1/5000 ölçekli nazım imar planına uygun olarak tesis edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde, "Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır" hükmü yer almış, aynı Kanunun 6. maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmıştır. Anılan Kanunun 8. maddesinde ise alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.
Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri uyarınca alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunludur. Planların kademeli birlikteliği ve planlama hiyerarşisi olarak da adlandırılan bu ilke gereği alt ölçekli planın hukuki denetiminin yapılabilmesi üst ölçekli planın varlığına bağlıdır. Aksi halde alt ölçekli plan dayanaksız kalacağından hukuka uygunluğundan söz etmek mümkün olmayacaktır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağını oluşturan Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptaline ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 25/04/2019 tarih ve E:2015/1573, K:2019/3155 sayılı kararıyla bozulmuş, bu karara karşı davalı idare tarafından yapılan karar düzeltme talebi ise Danıştay Altıncı Dairesinin 24/02/2022 tarih ve E:2019/18380, K:2022/2232 sayılı kararı ile kabul edilerek bozma kararının kaldırılmasına ve İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu taşınmazı kapsayan alanda kabul edilen ve dava konusu işlemin dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planının yargı kararıyla iptaline karar verildiği görüldüğünden, dayanağı kalmayan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında hukuka uygunluk, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın BOZULMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 24/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.