Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/7345 E. , 2021/3664 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/7345
Karar No : 2021/3664
DAVACILAR : 1- …
2- …
(… ve … adına velayeten)
VEKİLLERİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Genel Müdürlüğü
2- … Müdürlüğü
3- … Müdürlüğü
Davanın Özeti : Davacıların yabancı uyruklu engelli iki çocuğun özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine sistemden kayıt işlemlerinin yapılamayacağı ve destek giderlerinin karşılanamayacağına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile işlemin dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin iptali istenilmektedir.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, davacıların adli yardım talebi kabul edildikten sonra, dava dilekçesi ve ekleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasında; idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; ikinci fıkrasında, dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği; üçüncü fıkrasında, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dilekçeler üzerinde bu Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılacağı; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, bu yönlerden Kanuna aykırılık görülür ise otuz gün içinde 3. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği; 15. maddesinin beşinci fıkrasında, bu yönlerden dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükümlerine yer verilmiştir.
İdari yargılama usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır. Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.
6100 sayılı Kanunun "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesinde, "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır. " hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, davacının dava açarken Mahkemeden hüküm altına alınmasını talep ettiği istem sonucuyla bağlı kalınarak, her bir istem sonucu hakkında karar vermek medeni ve idari yargılama hukukuna hakim olan ilkelerden olan taleple bağlılık ilkesinin bir gereğidir.
Uyuşmazlıkta, dilekçenin konu ve sonuç kısmında yabancı uyruklu engelli iki çocuğun özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine sistemden kayıt işlemlerinin yapılamayacağı ve destek giderlerinin karşılanamayacağına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işlemi ile işlemin dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin iptali talep edilmekle birlikte; dilekçe içeriğinde ise anılan Yönetmeliğin 20. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi ve devamında bu madde ile bağdaşmayan Yönetmeliğin diğer hükümlerinin iptalinin istenildiği görülmektedir.
Bu durumda; dava dilekçesinin bir bütün olarak incelenmesi neticesinde dilekçenin konu ve sonuç bölümü ile içerik bölümünün uyumsuz olduğu, bir başka ifadeyle istemlerin örtüşmediği ve belirsiz olduğu görüldüğünden, yukarıda alıntısı yapılan yasal düzenlemeler ve yargı içtihadları uyarınca; davacı tarafından, eğer dilekçenin konu ve sonuç bölümlerinde belirtildiği üzere, Yönetmeliğin tamamının iptalini istiyorsa bu hususa ilişkin olarak sahip olduğu menfaatin ve hukuki sebeplerin ortaya konulması ya da sadece davacıya yönelik olan maddelerinin/kısımlarının iptali isteniyorsa, iptali istenen kısımlarının açıkça, tek tek ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde gerekçeleri ile belirtilmesi gerektiğinden, dava dilekçesi 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmamıştır.
Öte yandan, dava dilekçesi yenilenirken Yönetmeliğin bireysel işlemin tesisine sebep olan maddeleri dava konusu edilirken, Yönetmeliği yayımlayan Milli Eğitim Bakanlığı'nın hasım mevkiinde gösterilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı Kanunun 3'üncü maddesi hükmüne uygun bulunmayan dava dilekçesinin, aynı Kanunun 15'inci maddesinin 1/d bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde usulüne uygun biçimde düzenlenecek dilekçe ile yeniden dava açılabilmek üzere reddine, yeniden açılacak davada aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin bildirilerek dilekçenin davacıların vekiline gönderilmesine, 07/09/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.