Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/7445 E. , 2022/6979 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/7445
Karar No : 2022/6979
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı/…
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kayseri ili, Talas ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza yönelik 1/1000 ölçekli ilave revizyon uygulama imar planında yer alan ''haber alma ve güvenlik merkezi'' ibareli plan notunun kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Talas Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dosya kapsamı ve mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davaya konu 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planın üst ölçekli planlara uygun olduğundan plan hiyerarşisi ve kademeli birliktelik ilkelerinin sağlandığı, davacı talebinin gerçekleştirilmesi halinde söz konusu alanda planlanan kentsel alan kullanımları kurgusuna aykırı bir alan kullanım kararı getirileceği, dava konusu taşınmazda her türlü ticari fonksiyonun icra edilmesine fırsat veren bir ticaret alanının planlanması durumunda alandaki diğer mülk sahiplerine göre davacı lehine ayrıcalık oluşturulmasına imkan sağlanacağı anlaşıldığından bu durumun yenilikçi, esnek ve rekabetçi ekonomik yapının oluşturulması için gereken düzenlemeler doğrultusunda şehircilik ilke ve esasları yönünden uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun bilimsel teknik değerlendirmeler içermediği, uygulama imar planından kaynaklı kısıtlama nedeniyle mülkiyet hakkının kullanılamaz hale geldiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, davacının temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Duruşma yapılmasına gerek görülmedi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, davaya konu taşınmazın "konut alanı" olan kullanımının ''haber alma ve alarma izleme güvenlik merkezi" olarak planlanması talebiyle Talas Belediyesine başvuruda bulunulduğu, talebin uygun görülmesi üzerine Kayseri Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin kabul edilerek taşınmazın kullanımının 1/1000 ölçekli uygulama imar planındaki yapılaşma koşullarına uyulmak şartı ile "ticaret alanı'' olarak belirlendiği, bunun üzerine Talas Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yapılan değişiklik sonucu dava konusu taşınmazın konut alanından çıkartılarak E=0.30 Hmax=6,50 yapılaşma koşullu "ticaret alanı (haber alma ve alarm izleme güvenlik merkezi)" olarak planlandığı, daha sonra taşınmazda kurulması planlanan haber alma ve alarma izleme güvenlik merkezinin başka bir yerde kurulduğu, ilerleyen süreçte Kayseri Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Talas İlave ve Revizyon Nazım Planında ve Talas Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planında anılan taşınmazın kullanımında herhangi bir değişikliğe gidilmediği, 1/5000 ölçekli Talas İlave ve Revizyon Nazım İmar Planından gelen ticaret alanı plan kararının devam ettirilerek revizyon öncesi durumda mevcut bulunan "haber alma ve alarm izleme güvenlik merkezi" ifadelerinin 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planında korunduğu, davacı tarafından 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planında yer alan ''haber alma ve güvenlik merkezi'' ibareli plan notunun kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun Talas Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan halinde, uygulama imar planları, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan; nazım imar planı ise, varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bir bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin "Gösterim (lejand) teknikleri" başlıklı 10. maddesinde, her türlü mekansal planın, kendi kademesinin ve yapılış amacının gerektirdiği çizim ve gösterim tekniğine göre hazırlanacağı, planların Bakanlıkça belirlenen ve Ek-1 Gösterimler başlığı altında yer alan Ek-1a Ortak Gösterimler, Ek-1b Mekansal Strateji Planları Gösterimleri, Ek-1c Çevre Düzeni Planı Gösterimleri, Ek-1ç Nazım İmar Planı Gösterimleri, Ek-1d Uygulama İmar Planı Gösterimleri ve Ek-1e Detay Kataloğuna uygun olarak hazırlanacağı kuralına yer verilmiştir.
03.07.2017 tarihli, 30113 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde "Ticaret alanı: İmar planlarında ticaret kullanımına yönelik olarak planlanan ve ayrıca 19 uncu maddede belirtilen fonksiyonların da yer alabildiği alanlar" olarak tanımlanmış ve "Parsel kullanım fonksiyonlarına göre yapılaşma koşulları" başlıklı 19. maddesinde "Ticaret alanı: Bu alanlarda; 1) İş merkezleri, yönetim binaları, banka, finans kurumları, ofis-büro, çarşı, çok katlı mağazalar, otoparklar, alışveriş merkezleri, konaklama tesisleri, 2) Sinema, tiyatro, müze, kütüphane, sergi salonu gibi sosyal ve kültürel tesisler ile lokanta, restoran, gazino, düğün salonu gibi eğlenceye yönelik birimler, 3) Sağlık kabini ve muayenehane, gibi ticaret ve hizmetlere ilişkin yapılar yapılabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu taşınmazın konut alanı olan kullanımının, davacı talebi üzerine haber alma ve güvenlik merkezi kurulması amacıyla 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları ile ticaret alanı kullanımına alındığı, dosyada yer alan belediye meclis kararlarında ve plan açıklama raporlarında da bu durumun açık bir şekilde ortaya konulduğu, dava konusu taşınmaza kurulması planlanan haber alma ve alarma izleme güvenlik merkezinin ilerleyen süreçte Kocasinan ilçesinde kurulduğu ve taşınmaza 1/5000 ölçekli nazım imar planıyla ticaret alanı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planıyla ticaret alanı (haber alma ve alarm izleme güvenlik merkezi) fonksiyonu getirilmesine gerekçe olan ihtiyacın ortadan kalktığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta, 04.10.2010 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama planıyla taşınmaza ticaret alanı (haber alma ve alarm izleme güvenlik merkezi) gösterimi getirildiği ve bu gösterimin 08.06.2017 kabul tarihli 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planıyla da korunduğu anlaşılmıştır. Yukarıda anılan mevzuat uyarınca ticaret alanlarında bu şekilde bir kullanım ve gösterimin olmadığı sonucuna ulaşıldığından dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği açıktır.
Bununla birlikte, davacının davaya konu talebinin, mahkeme kararında hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere yerinde olmadığı ve taşınmaza yönelik olarak davalı idarenin bölge ve çevre koşullarını gözetmek suretiyle plan gösterim tekniklerine uygun yeni bir fonksiyon tanımlayabileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinin taşınmaza doğrudan ticaret alanı fonksiyonu verilmesi sonucunu doğurmayacağı açıktır.
Bu itibarla, davanın reddine yönelik mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 14/06/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.