Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/751 E. , 2021/4712 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/751
Karar No : 2021/4712
TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVACI)… Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Bakanlığı/ANKARA
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- … Bakanlığı
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
3- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacı tarafından yargılama gideri ve vekâlet ücretine ilişkin kısmının, davalı Bakanlık tarafından esasa ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aydın ili, Nazilli ilçesinde bulunan 39 farklı bölgeyi kapsayan alanda (mülga) 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi ile onaylanan Nazilli 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine yapılan itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin … numaralı bölgeye ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davanın 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine … numaralı bölge yönünden yapılan itirazın zımnen reddine dair kısmı bakımından; dava konusu … numaralı bölgede 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılmadığı anlaşıldığından, bu kısım bakımından idari davaya konu edilebilecek kesin ve icrai nitelikte idari işlem bulunmaması nedeniyle davanın 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine yapılan itirazın zımnen reddine dair kısmının incelenmeksizin reddine, davanın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine 34 numaralı bölge yönünden yapılan itirazın süresi içerisinde cevap verilmeyerek reddine dair kısmı bakımından; … numaralı bölgede yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile bölgedeki kuzeyden güneye doğru inen 20 metrelik yolun devamlılığı sağlanırken park alanının küçültüldüğü, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 26. maddesi uyarınca yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren imar planı değişikliğinin kural olarak yapılamayacağı, zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi içinse bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması gerektiğinden, dava konusu işlemin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine … numaralı bölge yönünden yapılan itirazın zımnen reddine dair kısmında hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle iptaline, dava kısmen iptal kısmen incelenmeksizin ret ile sonuçlandığından, 521,20-TL yargılama giderinin yarısı olan 260,60-TL'nin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, diğer yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362,00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362,00-TL avukatlık ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bakılan davada açık olarak 1/5000 ölçekli nazım imar planına karşı yapılan itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali isteminde bulunulmadığı, uyuşmazlığa konu … numaralı bölge yönünden sadece 1/1000 ölçekli uygulama imar planında değişiklik yapıldığı görüldüğünden, davacının itirazının sadece bu değişikliğe yönelik yapıldığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararında yer alan ''dava konusu işlemin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine yapılan itirazın zımnen reddine dair kısmının ise incelenmeksizin reddine" ilişkin hükmün kaldırılmasına ve karar metninden çıkartılmasına, … numaralı bölgeye ilişkin kuzeyden güneye doğru gelen 20 metrelik yolun devamlılığını sağlamak amacıyla davaya konu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine gidildiği görülmüş ise de bu planın dayanağı olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında öngörülmeyen 20 metrelik yolun, 1/5000 ölçekli nazım imar planında bir değişiklik yapılmaksızın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile düzenlenmesinin “plan hiyerarşisine” ve “planların kademeli birlikteliği ilkesi”ne aykırı olduğu, dolayısıyla dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine … numaralı bölge yönünden yapılan itirazın zımnen reddine dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle, davalı Bakanlık tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine, davacı tarafından yapılan 187,75-TL istinaf yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yapılan 80,45-TL istinaf yargılama giderinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : İdare Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunun kabul edilerek kararın incelenmeksizin redde ilişkin kısmının kaldırılmasına ve karar metninden çıkartılmasına karar verildiği, bu kısım karar metninden çıkartıldığında netice itibarıyla kararda aleyhine herhangi bir hüküm kalmadığı, bu nedenle daha önce İdare Mahkemesi kararının aleyhine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısımlarının düzeltilmesi gerekirken Bölge İdare Mahkemesince bu hususun gözden kaçırıldığı, bu nedenle yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALI … BAKANLIĞI'NIN İDDİALARI : Nazilli Belediye Başkanlığı tarafından Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na iletilen imar planı değişikliklerinde Büyükşehir Belediyesi'nin 5216 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde öngörülen imar planlarını aynen veya değiştirerek onaylama yetkisini aradan iki yıl gibi bir süre geçmesine rağmen kullanılmadığı, dava konusu işlemin alt ölçekli uygulama imar planının üst ölçekli nazım imar planına uyumu konusunda her iki idare arasında yaşanan ihtilafın giderilmesi amacıyla tesis edildiği, dava konusu … numaralı bölgede yapılan imar planı değişikliği ile kuzeyden güneye doğru gelen 20 metrelik yolun devamlılığının sağlandığı ve trafik yoğunluğu açısından ulaşım aksının düzenlendiği, azaltıldığı iddia edilen yeşil alan için herhangi bir kesimi ayrıcalıklı kılan ya da belli bir kesimin menfaatlerini koruyan bir düzenleme yapılmadığı, söz konusu değişikliğin bölgenin ulaşım planlamasındaki sıkıntılarına çözüm getirmek için kamu yararı amacıyla yapıldığı dava konusu imar planı değişikliğinin planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırılık teşkil etmediği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü hususların hukuki dayanaktan yoksun olduğu, temyize edilen kararın esasa ilişkin kısmı usul ve kanuna uygun olduğu, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile kararın esasa ilişkin kısmının onanması gerektiği savunulmaktadır.
DAVALILARIN SAVUNMASI : Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu, davacının temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü hususlar yönünden kararın bozulmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması, davalı Bakanlığın temyiz isteminin reddi ile kararın esasa ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin uyuşmazlık konusu 34 numaralı bölgenin kuzeyinden gelen 20 metre enkesitli yolun devamlılığının sağlanması amacıyla yapıldığı belirtilerek, planlama alanının kuzeyinden gelen 20 metre enkesitli yolun güneyinde yer alan 20 metre enkesitli yol bir miktar doğuya kaydırılmış, böylelikle alanın doğusunda bulunan konut ve park alanının bir kısmı ''20 metre enkesitli yol'' olarak planlanmıştır. Bu değişikliğin yapıldığı tarihte yürürlükte olan 04.12.2013 tarihli üst ölçekli 1/5000 revizyon nazım imar planında ise … numaralı bölgede dava konusu imar planı değişikliğine konu olan 20 metrelik yolun yer almadığı görülmüş, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine davacı tarafından yapılan itirazın zımnen reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlık ücreti" başlıklı 164. maddesinde; "Avukatlık ücreti, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade eder." hükmü, "Avukatlık ücret tarifesinin hazırlanması" başlıklı 168. maddesinde; ".Avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır." hükmüne,
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Kararlarda bulunacak hususlar'' başlığını taşıyan 24/f maddesinde; kararlarda, yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği; 31. maddesinin atıfta bulunduğu 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yerine yürürlüğe giren 12.01.2011 tarihli 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin yargılama giderlerinden olduğu, 326. maddesinin 1. fıkrasında, kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 2. fıkrasında da, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkemenin yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştıracağı, 330. maddesinde ise, vekil ile takip edilen davalarda mahkemece, kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücretinin, taraf lehine hükmedileceği yolunda hükümlere yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın temyiz istemi yönünden yapılan incelemede,
Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile kararda yer alan incelenmeksizin redde ilişkin hükmün kaldırılması ve karar metninden çıkartılması, davalı Bakanlığın istinaf başvurusunun ise gerekçeli reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.
Davacının kararın yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmına karşı temyiz istemine gelince,
Bakılan uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince; davanın kısmen incelenmeksizin reddi, kısmen dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karar sonucunda yargılama giderleri tarafların davadaki haklılık oranına göre paylaştırılmış, yine her iki taraf aleyhine vekalet ücretine hükmedilmiştir. Bu karara karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu ise Bölge İdare Mahkemesince kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararında yer alan incelenmeksizin redde ilişkin hüküm kaldırılmış ve karar metninden çıkartılmış, davalı Bakanlığın istinaf başvurusu ise gerekçeli olarak reddedilmiştir.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince verilen karar sonucunda davacı aleyhine verilen hüküm ortadan kalkmış ve davada tarafların haklılık oranı değişmiş olmasına rağmen, oluşan yeni hukuki durum karşısında Bölge İdare Mahkemesince yargılama giderleri ve vekalet ücreti hakkında yeniden hüküm kurulmadığı, karar sonucunda yalnızca tarafların istinaf aşamasında yaptığı yargılama giderlerine hükmedildiği görülmüştür.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı Bakanlığın temyiz isteminin reddine, yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın kısmen incelenmeksizin reddine, kısmen dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan davacının istinaf başvurusunun kabulü ile kararda yer alan incelenmeksizin redde ilişkin hükmün kaldırılması ve karar metninden çıkartılması, davalı Bakanlığın istinaf başvurusunun ise gerekçeli reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın esasa ilişkin kısmının ONANMASINA,
2. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin temyiz isteminin kabulüne, … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 30/03/2021 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.