T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/754
Karar No : 2024/251
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Iğdır ili, ... Mahallesi, ... ada,... ve ... parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda yapılan 1/1000 ölçekli 2. Etap Uygulama İmar Planı ile taşınmazların bir bölümünün konut alanından çıkarılıp yeşil alan, park ve yol olarak düzenlenmesi üzerine, yeşil alan olarak belirlenen bölümlere ilişkin yapılan itirazın reddine yönelik ... tarih ve... sayılı belediye meclis kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararda; dava konusu ''ayrık nizam 2 kat konut alanı, imar yolu ve park alanı'' olarak düzenlenen ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ile ''ayrık nizam 2 kat konut alanı, imar yolu ve çocuk oyun alanı'' olarak düzenlenen ... parsel sayılı taşınmaza ait kullanım kararlarının üst ölçekli plana uygun olduğu, fakat yer seçimi, biçimi ve etrafındaki kullanım kararları incelendiğinde park alanının planda önerilen şekilde planlanmış olmasının mantığının anlaşılamadığı, yeşil alanın konulmasının gerekçesinin davalı idarece ortaya konulamadığı, parsellere denk gelen alanlar park alanı iken, daha kuzeyde olan bölümün yeşil alan ve yeşil yol olmasının anlamsız olduğu, bu açıdan plan revizyonunda problemler bulunduğu, parselde yer alan park alanına yürüyüş mesafesinde çok fazla park alanının bulunmasının yerleşimlerinin bir sistem dahilinde olmadığını gösterdiği, parselin konumu, çevresi ile kurduğu ilişki ve çevresindeki diğer parsellere ilişkin kararlar gözetildiğinde isabetli bir arazi kullanım biçimi bulunmayan 1/1000 ölçekli revizyon imar planı ile taşınmazların bir kısmının konut alanından çıkarılıp yeşil alan olarak düzenlenmesinin planlama esasları, şehircilik ilkeleri ve kamu yararına aykırı olduğu sonucuna ulaşıldığı gerekçesi ile dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu imar revizyonunun dava konusu parsellerle sınırlı olmayıp Iğdır kent merkezinin tümünü kapsadığı, plan revizyonu ile kent merkezinde bulunan park alanlarının büyük bir kısmında sosyal donatı dengesinin sağlanmasının amaçlandığı, yol şeması ve nüfus artış kapasitesi dikkate alınarak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğününün de görüşleri doğrultusunda ilave yeşil alanların ayrılması gerekliliğinin anlaşılması üzerine tesis edilen dava konusu 1/1000 ölçekli 2. Etap Uygulama İmar Planının hukuka uygun olduğu belirtilerek ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, tetkik hakiminin açıklamaları dinlenildikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
2013 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planında ''düşük yoğunluklu konut alanına'', 2014 yılı 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ise ''düşük yoğunluklu konut alanı ve imar yollarına'' tahsis edilen Iğdır ili, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar, Iğdır Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı 1/5000 ölçekli ilave revizyon nazım imar planı revizyonu ile ''orta yoğunluklu gelişme konut alanı ve park alanı'' olarak planlanmış bu plana dayalı olarak ... tarih ve ... sayılı belediye meclis kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli 2. Etap Uygulama İmar Planı Revizyonu ile ... parsel sayılı taşınmazın ''ayrık nizam 2 kat konut alanı, imar yolu ve park alanı'', ... parsel sayılı taşınmazın ise, ''ayrık nizam 2 kat konut alanı, imar yolu ve çocuk oyun alanı'' olarak ayrılması üzerine yapılan 11/06/2015 tarihli itirazın, ... tarih ve ... sayılı Iğdır Belediye Meclis Kararı ile reddi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte bulunan 5. maddesinde nazım imar planı, "varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan planı"; uygulama imar planı da, "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.
3194 sayılı Kanun'un "Planlama Kademeleri" başlıklı 6. maddesinde, "Planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından; bölge planları ve imar planları, imar planları ise, nazım imar planları ve uygulama imar planları olarak hazırlanır. Uygulama imar planları, gerektiğinde etaplar halinde de yapılabilir" hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen kanun hükümleri uyarınca planlar arasında hiyerarşi mevcut olup, alt ölçekli planların üst ölçekli planlara uygun olması bir zorunluluktur.
Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4.maddesinin (k) bendinde; uygulama imar planı, "Nazım imar planı ilke ve esaslarına uygun olarak yörenin koşulları ve planlama alanının genel özellikleri, yapının kullanım amacı ve ihtiyacı, erişilebilirlik, sürdürülebilirlik ve çevreye etkisi dikkate alınarak; yapılaşmaya ilişkin yapı adaları, kullanımları, yapı nizamı, bina yüksekliği, taban alanı katsayısı, kat alanı kat sayısı veya emsal, yapı yaklaşma mesafesi, ön cephe hattı, ifraz hattı, kademe hattı, ada ayrım çizgisi, taşıt, yaya ve bisiklet yolları, ulaşım ilişkileri, parkları, meydanları, kentsel, sosyal ve teknik altyapı alanlarını, gerektiğinde; parsel büyüklükleri, parsel cephesi ve derinliği, arka cephe hattı, yol kotu ve bu kotun altındaki kat adedi, bağımsız bölüm sayısı gibi yapılaşma ve uygulamaya ilişkin kararları, uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve varsa kadastral durumu işlenmiş olarak 1/1.000 ölçekte onaylı halihazır haritalar üzerinde, plan notları ve ayrıntılı raporuyla bir bütün olarak hazırlanan planı" olarak tanımlanmıştır.
İmar Mevzuatı uyarınca üst ölçekli nazım imar planı bulunmadan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapılamayacağı gibi, alt ölçekli uygulama imar planlarının üst ölçekli nazım imar planlarına uygun olması zorunludur. Plan değişikliğine ilişkin işlemlerin dava konusu edilmesi halinde de, bu değişikliğin ve davaya konu edilen planın da mevzuata şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygunluğunun denetimi suretiyle karar verilmesi gerekmektedir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık konusu olayda; Iğdır Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılarak taşınmazların ''orta yoğunluklu gelişme konut alanı ve park alanı'' olarak planlandığı, bu plana uygun olarak aynı ... tarih ve ... sayılı belediye meclis kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli 2. Etap Uygulama İmar Planı Revizyonu ile uyuşmazlık konusu ... sayılı parselin ''ayrık nizam 2 kat konut alanı, imar yolu ve park alanı'', ... sayılı parselin ise ''ayrık nizam 2 kat konut alanı, imar yolu ve çocuk oyun alanı'' olarak düzenlendiği, dolayısıyla dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kararlarının üst ölçekli plana uygun olduğu görülmektedir.
Bu durumda, UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulama neticesinde davacılar tarafından aleyhine iptali istemi ile dava açılmadığı anlaşılan 1/5000 ölçekli ilave revizyon nazım imar planına uygun olarak hazırlanan, ... tarihli, ... sayılı belediye meclis kararı ile onaylanarak yürürlüğe giren, 1/1000 ölçekli 1. etap uygulama İmar planı revizyonunun üst ölçekli plana ve mevzuata uygun olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 15/01/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.