Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/7608 E. , 2022/3325 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/7608
Karar No : 2022/3325
Kararın Düzeltilmesi İsteminde Bulunan (Davalı): ...Üniversitesi
Vekili : Av. ...
Karşı Taraf (Davacı) : ...
Vekilleri : Av. ...- Av. ... Av. ...
İstemin Özeti : Danıştay Sekizinci Dairesinin 04/06/2020 tarih ve E:2016/1382, K:2020/2239 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : ...
Düşüncesi : Mahkeme kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, ...Üniversitesi ...Meslek Yüksekokulunda Okutman olarak görev yapan davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 94. maddesi gereğince görevinden çekilmiş sayılmasına ilişkin ...tarih ve ...nolu ...Üniversitesi Rektörlüğü kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, Devlet memurunun görevinden çekilme isteğinde bulunmuş sayılabilmesi için, görevi terkin 10 gün kesintisiz olması ve kurumunca kabul edilebilir bir mazeretinin bulunmamasının gerektiği, davacının görevinden çekilmiş sayılma koşullarının oluşup oluşmadığı, göreve gelmemesine ilişkin kabul edilebilir bir mazeretinin bulunup bulunmadığının açılacak bir soruşturma ile ortaya konulması gerekirken, davacı hakkında soruşturma açılmadan, sadece tutulan tutanaklar dikkate alınarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 62. maddesinde, üniversite öğretim elemanları ve üst kuruluşlar ile üniversitelerdeki memur ve diğer görevlilerin özlük hakları için bu Kanunun, bu Kanunda belirtilmeyen hususlar için Üniversite Personel Kanunu, Üniversite Personel Kanununda bulunmayan hususlar için ise genel hükümlerin uygulanacağı, 65/9. maddesinde ise, öğretim elemanları, memur ve diğer personel ile öğrencilerin disiplin işlemlerinin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
Belirtilen madde uyarınca yürürlüğe konulan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin 29/01/2014 tarih ve 28897 sayılı Resmi Gazete ile yürürlükten kaldırılan 10/c maddesinde; izinsiz veya kurumca kabul edilen mazereti olmaksızın görevi kesintisiz 10 gün terk etmek fiili, görevinden çekilmiş sayma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
Aynı Yönetmeliğin "Kademe İlerlemesinin Durdurulması" başlıklı 9. maddesinin b bendinde izinsiz veya kurumlarca kabul edilen özürü olmaksızın kesintisiz 3-9 gün devamsızlık gösteren personele ilgili cezanın verilebileceği; "Kamu Görevinden Çıkarma" başlıklı 11. maddesinin c bendinde ise izinsiz veya kurumlarınca kabul edilebilir özrü olmaksızın bir yıl içinde toplam olarak devamlı statüde olanlar için 20 gün göreve gelmemenin yaptırımı düzenleme altına alınmıştır.
2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nun 20. maddesinde de, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 2547 sayılı Kanun ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kurallarının uygulanacağı belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının ...Üniversitesi ...Meslek Yüksekokulunda okutman olarak görev yapmakta iken, 01/06/2015-15/06/2015 tarihleri arasında görevine gelmediğine ilişkin düzenlenen tutanakların Personel Daire Başkanlığı'na iletilmesi üzerine, ...tarih ve ...numaralı olur ile 657 sayılı Kanunun 94. maddesi gereğince görevinden çekilmiş sayılmasına ilişkin işlemin davacıya tebliği üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Öğretim elemanlarının atanma usulleri ve süreleri ile yürütecekleri görevlerinin nitelikleri 2547 sayılı Kanunda, diğer özlük hakları da 2914 sayılı Kanunda düzenlenirken ilgililerin görevlerinden çekilme isteğinde bulunma ya da bulunmuş sayılma şeklinde kendi iradelerine bağlı olarak sonlandırmalarına ilişkin açık bir Kanun maddesine yer verilmemiş, 2547 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan ve yukarıda alıntısı yapılan Yönetmelikte göreve kesintisiz 10 gün kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın devamsızlık gösterme hali disiplin hukuku kapsamında bir yaptırıma bağlanmış, ilgili hüküm daha sonra 29/01/2014 tarih ve 28897 sayılı Resmi Gazete ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Diğer taraftan dava konusu işlem 657 sayılı Kanunun 94. maddesi uyarınca tesis edilmiş olduğundan bu hükmün davacı hakkında uygulanıp uygulanmayacağının da irdelenmesi gerekmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Memurluğun Sona Ermesi" başlıklı 4. Bölümünde yer verilen "Çekilme" başlıklı 94. maddesinde; Devlet memurunun bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabileceği; mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılacağı hususuna yer verilmiş, "Disiplin" başlıklı 7. Bölümünde yer verilen "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinde ise, özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek aylıktan kesme cezasını; özürsüz ve kesintisiz 3-9 gün göreve gelmemek de kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
657 sayılı Kanunda yer alan bu hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, Devlet memurunun 10 güne kadar olan devamsızlık hali disipline konu bir suç olarak değerlendirilirken, 10 gün ve aşan devamsızlık hali ise ilgilinin memuriyetini kendi iradesiyle sonlandırmış olduğu kabul edilerek idari bir tasarrufta bulunulduğu anlaşılmakta olup, anılan düzenleme 657 sayılı Kanuna tabi memurların yürüttüğü kamu hizmetinin niteliğinden kaynaklanmaktadır. Devlet memurlarının göreve devamsızlıklarının, ifa ettikleri kamu hizmetine doğrudan etkisinin bulunduğu anlaşılmakla birlikte, öğretim elemanlarının, yerine getirdikleri kamu hizmetinin niteliği gereği belirli zaman dilimlerinde eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunmaları nedeniyle, görevlerine devamsızlık halinin Devlet memurlarının durumu ile aynı durumu ifade etmediği açıktır.
2547 ve 2914 sayılı Kanunlara tabi öğretim elemanlarının Kanunda tanımlanmış olan görevleri ile 657 sayılı Kanuna tabi memurların yürüttükleri kamu hizmetinin farklı niteliklerde olduğu, Kanun koyucunun bu farklılığı gözetmek suretiyle, 2547 sayılı Kanunda öğretim elemanları açısından göreve devamsızlık hali için bir idari tasarruf öngörmeyerek ilgili Yönetmelik ile disiplin cezasına tabi kıldığı sonucuna ulaşılmaktadır. Kaldı ki, disiplin cezası şeklinde tesis edilecek bir işlem ile idari bir tasarruf niteliği taşıyan işlemin oluşturulma süreci ve ilgili açısından yaratacağı hukuki sonuçlar birbirinden farklılık taşımaktadır. Bu bakımdan, Yönetmelikte disiplin cezasına tekabül eden bir durumun daha ağır sonuçları olan idari bir tasarrufa bağlanmasının hukuka uygun olmayacağı da açıktır.
Bu açıklamalar ışığında, 2547 sayılı Kanuna tabi okutman olarak görev yapan davacı hakkında durumun yukarıda aktarılan Yönetmelik uyarınca yapılacak bir soruşturma ile tespit edilerek, bunun sonucuna göre işlem tesis edilmesi gerekmekte iken, görevinden çekilmiş sayılması yönünde 657 sayılı Kanunun 94. maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İstemde bulunan tarafından öne sürülen düzeltme nedenleri sözü edilen maddede belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymadığından karar düzeltme isteminin yukarıda yer verilen gerekçe ile reddine, karar düzeltme giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 17/05/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.