T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/7633
Karar No : 2023/5001
DAVACI : ... Derneği
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : … tarihli ve E…. sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Özel Kurslar Sınav Yönergesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Dava konusu Yönerge'nin 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; “en fazla üç” ibaresinin açılacak grup sayısını sınırlandırdığı, bu ifadenin Özel Kurslar Yönetmeliği’ne de aykırı olduğu, kurumlarda davalı idarece uygun görülmüş ve onaylanmış kuruma ait sınıf ve eğitimci varsa o kurumu 3 grup ile sınırlandırmanın daha az grup açmaya ve daha az kursiyer kaydetmeye neden olacağı, 6. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “eğitimine başlamadan önce” ibaresinin eğitime katılan ancak ayrılan kursiyer yerine yeni kursiyer alımını engelleyeceği, çoğu zaman kurs başlamadan grubu doldurmanın mümkün olmadığı, bazen de kurs başladıktan sonra kursu bırakanlara ücret iadesi yapıldığı, bu nedenle başlamış bir grubun giderlerinin karşılanamaz hale geldiği, 6. maddesinin 4. fıkrasının tamamen gereksiz olduğu, çalışan eğitimci ve diğer personelin sosyal güvenlik ve kayıt işlemlerinin ilgili Bakanlık ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından zaten takip edildiği, 7. maddesinin 4. fıkrasında yer alan “6 saatten” ibaresinin Özel Kurslar Yönetmeliği'ne ve kurs programlarına aykırı olduğu, Yönetmelikte günlük 8 ders saatini geçmemek koşuluyla program açılabileceği, böyle bir sınırlandırmanın gerekçesinin olmadığı, anılan Yönergenin 8. maddesinin uygulamasının zor olduğu ve eşitlikçi olmayan hususlar içerdiği, inceleme ve kontrol için ilgili kurumlar tarafından yapılacak işlemler için “görevlendirilebilir” ifadesinde bir kesinlik ve netliğin olmadığı, böyle bir uygulamanın il, ilçe müdürlüklerinin ve şube müdürlerinin insiyatifine bırakılmasının adaletsiz sonuçlar doğuracağı, uzaktan öğretim kurumları için inceleme ve kontrol yöntemi belirtilmediğinden Yönergenin bu haliyle eksik düzenlendiği, özellikle salgın hastalık döneminde kursiyer devamının sağlanması konusunda büyük sıkıntılar olduğu, bu nedenle kurslarda uzaktan öğretim uygulamasının ısrarla talep edildiği, her dönemin iki defa incelenmesinin kurumları kursiyer gözünde küçük düşürücü etki yaratacağı, E-Özel'de grup değiştirmenin söz konusu olmadığı, vardiyalı çalışan kursiyerlerin kendi grupları dışındaki gruplara gelebildiği, 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan “en az 10 kursiyer olmak kaydıyla aynı veya farklı programlardan toplamda en az 40 kursiyerin sınav başvurusunda bulunması hâlinde yapılır.“ ifadesinin mağduriyet yaratacağı, kurslarda her program için bazen çok az kursiyerle de eğitim açılabildiği, örneğin 9 kursiyerin sınav için bazen aylarca beklemesinin mümkün olduğu, 9. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan “en az 25” ifadesinin her kurs programına uygun olmadığı, kurs programının özelliğine göre 25 soru da sorulabileceği, 200 soru da sorulabileceği, bu durumun her sınavda komisyon üyeleri arasında da gereksiz tartışmalara neden olabileceği, uygulamadan kaldırılan “Özel Yabancı Dil, Meslek ve Teknik Kursları Bitirme Sınavları ve Kurslarda Uyulacak Esaslar”ında yer alan not ve derece sisteminin devam etmesi gerektiği, kurs bitirme belgelerinde not ve derecenin yer almamasının önemli bir eksiklik oluşturacağı, bu durumun kursiyerlerin motivasyonunun düşmesine neden olacağı, “Özel Yabancı Dil, Meslek ve Teknik Kursları Bitirme Sınavları ve Kurslarda Uyulacak Esaslar”ında yer alan seviye belirleme sınavı ile kursiyer kaydı ve ¼ oranında devam zorunluluğunun kaldırılmasının yanlış bir uygulama olduğu, pek çok programa katılan kursiyerlerin devam edeceği kurs programlarında bilgi ve deneyimlerinin olduğu, mevcut bilgilerini tekrar etmeden seviye belirleme sınavı ile bilgilerinin ölçülmesini, eksik olan bilgilerinin tamamlanmasını, bu şekilde kursu kısa zamanda tamamlamak istedikleri ve Yönergenin bu haliyle kursiyerlerin bu talebine imkan sağlamadığı, sınava giriş ücretinin “Özel Yabancı Dil, Meslek ve Teknik Kursları Bitirme Sınavları ve Kurslarda Uyulacak Esaslar”ındaki kriterlere göre çok artmış olmasının kurslara karşı olan ilgiyi azaltacağı, merkezi sınav yönünden ise; davalı idareden kurs bitirme sınavlarının merkezi yapılması yönünde talepte bulunulduğu ancak talepte bir koşulun yer aldığı, bu koşulun Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü kurumlarının kursiyerlerinin de bu sınavlara girmesi gerektiği ancak bu talep yerine getirilmeden sadece özel çeşitli kurslara merkezi sınav yapılmasının eşit olmayan rekabet koşullarına neden olduğu, bu durumun kursların zarar görmesine hatta kapatılmasına neden olduğu, bu nedenle ortak bir sınav yönergesi oluşana kadar dava konusu Yönergenin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI :
Dava konusu Yönerge ile … tarihli ve … sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren “Özel Yabancı Dil, Meslek ve Teknik Kursları Bitirme Sınavları ve Kurslarda Uyulacak Esaslar” ve … tarihli ve … sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren “Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Uzaktan Öğretim Yapan Dershane ve Kurslar Yönergesi”nin yürürlükten kaldırıldığı, bu düzenlemeyle çeşitlenen kurslar nedeniyle özel kursların günümüz ihtiyaçlarına, değişen ve gelişen yöntemlere uygunluğunun sağlanmasının amaçlandığı, özel kursların sınavlarının ve belgelendirmenin kursta çalışan personel tarafından yapıldığı, bu durumun Avrupa Birliği Müktesebatı'na uygun olmadığı ve verilen belgenin güvenirliğini zedelediği, Avrupa Birliği Müktesabatı'nda eğitim veren ile sınav yapıp belgelendirilenlerin farklı kişi ve kurum olması gerektiği, davacının iddialarını dayandırdığı Özel Kurslar Yönetmeliği'nin 2012 yılında yürürlükten kaldırıldığı, Yönergenin 6. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “eğitimine başlamadan önce” ibaresi yönünden kursiyerlerde aranacak şartlara ilişkin olarak Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 51. maddesinin 7. fıkrasında yer alan hükümler doğrultusunda kurumda uygulamaya başlanacak program için eğitim personeli olup olmadığı, kurum binası ve programın kontenjanlarına uygun olup olmadığı, dersliklerde uygulanan programların birbiriyle çakışıp çakışmadığı hususunun tespit edilmesi gerektiği ve anılan Yönetmeliğin 10. maddesinin 8. fıkrasında yer alan hüküm gereği kursiyer devamsızlığının takip edilmesi gerektiği, 6. maddenin 4. fıkrası yönünden bu düzenlemenin aynı zamanda sosyal güvenlik haklarının korunmasına amacına hizmet ettiği, kurslara değil idareye yönelik olduğu, 7. maddesinin 4. fıkrasında yer alan “6 saatten” ibaresi yönünden kurumların günlük çalışma saatlerinin Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 10. maddesinin 6. fıkrası ile kurumda uygulanacak programların uygulanmasına ilişkin günlük ders saatlerine ilişkin açıklamaların dikkate alınması suretiyle planlandığı, kurs bitirme belgelerinde not ve derecelendirmenin yer almaması yönünden; kursiyerlerin başarı durumunun Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 46. maddesinin 4. fıkrasında yer alan hüküm ve aynı Yönetmelik ekinde yer alan Ek 6 kurs bitirme belgesine göre düzenlendiği, dava konusu Yönerge ile hem kursların hem de sınavların kontrol ve denetimlerinin ayrıntılı şekilde düzenlenerek uygulama birliğinin sağlanmaya çalışıldığı, dava dilekçesindeki ifadelerin çoğunun talep niteliğinde olduğu, özel kurslar tarafından verilen eğitimlerin ve yapılan sınavların kalitelerinin yükseltilmesi, hizmet standartlarının iyileştirilmesi, denetlenebilirliğinin arttırılmasına yönelik tesis edilen dava konusu Yönergede hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davada kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen davanına davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava, … tarihli ve E…. sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Kurslar Sınav Yönergesinin iptali istemiyle açılmıştır.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunun 1. maddesinde, Bu Kanunun amacının, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi,
kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş, 2. maddesinin b bendinde , Bu Kanunda geçen; Kurum: Okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, (…)(1) motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını , g bendinde, Çeşitli kurslar: (…) kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirmek, isteklerine göre serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını, h bendinde, Özel eğitim okulu: Özel eğitim gerektiren bireylere hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programlarının uygulandığı özel öğretim kurumu olarak tanımlanmış, 6 maddesinin ek fıkralarında da, bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren kurumlarda, Bakanlıkça belirlenen programları başarıyla tamamlayanların aldıkları kurs bitirme belgeleriyle tamamladıkları programlara ilişkin iş yerlerinde çalışabileceği ve iş yeri açabileceği, bu durumda olan kişiler için başkaca bir meslek belgesi aranmayacağı, uygulanan program doğrultusunda yapılacak kurs bitirme, seviye tespit ve seviye tamamlama sınavları ile programın gerektirdiği diğer sınavlar için sınava girenlerden alınacak sınav ücretleri, bu ücretlerden bu sınavlarda görevlendirilenlere ödenecek ücretler ve sınav giderleri ile sınavların usul ve esasları Bakanlıkça belirleneceği hükme bağlanmıştır.
Dava konusu Yönerge ile 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren kurslarda uygulanan programlar doğrultusunda verilen eğitimlerin inceleme ve kontrollerine, yapılacak seviye tespit, seviye tamamlama ve kurs bitirme sınavlarına, sınavlar için oluşturulacak komisyonlara, sınavlarda görevlendirilecek ile görevlerine ve görevlendirilenlere ödenecek ücretlere ilişkin usul ve esasları belirlemektedir.
Bu itibarla, özel kurslar tarafından verilen eğitimlerin ve yapılan sınavların kalitelerinin yükseltilmesi, hizmet standartlarının iyileştirilmesi, denetlenebilirliğinin arttırılmasına yönelik hazırlanan dava konusu Yönergede üst hukuk normuna ve bu norm ile ulaşılmak istenen amaca aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ SÜREÇ :
… tarihli ve E…. sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Özel Kurslar Sınav Yönergesinin 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; “en fazla üç” ibaresinin, 6. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “eğitimine başlamadan önce” ibaresinin, 6. maddesinin 4. fıkrasının, 7. maddesinin 3. fıkrasında yer alan “6 saatten” ibaresinin, 8. maddesinin, 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan “en az 10 kursiyer olmak kaydıyla aynı veya farklı programlardan toplamda en az 40 kursiyerin sınav başvurusunda bulunması hâlinde yapılır." ibaresinin, 9. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan; “en az 25” ibaresinin hukuka aykırı olduğu, anılan maddeler nedeniyle Yönerge'nin uygulanamayacağı; sınav ücretlerinin yüksek olması ile birlikte Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü kurumlarının kursiyerlerinin de merkezi sınavlara girmesi gerektiği, sadece özel çeşitli kurslara merkezi sınav yapılmasının eşit olmayan rekabet koşullarına neden olduğu bu nedenle ortak bir sınav yönergesi oluşana kadar dava konusu Yönergenin iptali gerektiği iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
Uyuşmazlıkta; hukuka aykırılığı ileri sürülen maddelerin, Yönergenin uygulanmasını engellediği ve Yönerge'nin kapsam maddesinde Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü kurumlarına yer verilmediği iddialarından hareketle dava konusu düzenlemenin tamamının iptaline ilişkin talebin, anılan iddialar çerçevesinde incelenmesine karar verilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
İLGİLİ MEVZUAT:
5580 sayılı Özel öğretim Kurumları Kanunu'nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak mali destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." kuralı yer almaktadır.
Yine anılan Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Kanunda geçen;
...
b) Kurum: Okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, (...) motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını,
...
ö) (Ek bend: 03/10/2016 - 676 S.KHK/Madde 77) (676 S. KHK Kabul: 01/02/2018
7070 S.K/Madde 63) Özel öğretim kursu: Kişilerin, Bakanlıkça belirlenmiş bilim gruplarına uygun eğitim ortamlarında, öğrenim seviyelerine, ilgi ve isteklerine uygun öğretim programları doğrultusunda, bilgi, beceri, yetenek ve deneyimlerini geliştirdiği, serbest zamanlarını değerlendirdiği bir bilim grubunda eğitim veren kurumlarını
...
g) (Değişik bent: 01/03/2014-6528 S.K./9. md) Çeşitli kurslar: Ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına hazırlık niteliğinde olmamak kaydıyla, kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirmek, isteklerine göre serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını,... ifade eder."; hükmüne yer verilmiştir.
… tarihli ve E… sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Özel Kurslar Sınav Yönergesi'nin; "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönerge, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren kurslarda uygulanan programlar doğrultusunda verilen eğitimlerin inceleme ve kontrollerine, yapılacak seviye tespit, seviye tamamlama ve kurs bitirme sınavlarına, sınavlar için oluşturulacak komisyonlara, sınavlarda görevlendirilecekler ile görevlerine ve görevlendirilenlere ödenecek ücretlere ilişkin usul ve esasları belirler."; "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönerge, Özel Öğretim Kurumları Kanunu, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 301 inci 310 uncu ve 326 ncı maddeleri ile (Değişik ibare: Makam Oluru …) 20/3/2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır."; "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (f) bendinde; " Kurs: Kanun kapsamında faaliyet gösteren çeşitli kurslar, hizmet içi eğitim merkezleri ve uzaktan öğretim yapan kurslarını, (…) ifade eder. " hükmü yer almakta olup; "Dönem açma" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının dava tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde, kurslarda, kursun tür ve seviyelerine göre Bakanlıkça onaylanan öğretim programlarında yer alan teorik ve uygulama ders saati sürelerinin toplamının bir dönemi oluşturacağı, yeterli eğitim personelinin bulunması ve kursiyer kaydında istenen belgelerin incelenerek uygun görülmesinden sonra bir dönemde kurum kontenjanını geçmemek şartıyla en fazla üç grup açılabileceği, aynı maddenin 2. fıkrasında; kursların, her dönemin eğitimine başlamadan önce teorik ve uygulama eğitimlerine ait gruplarının, kursiyerlerin ve eğitim personelinin gün ve saatleri çakışmayacak ve kurum kontenjanını geçmeyecek şekilde düzenleyeceği, kurslar tarafından düzenlenen grupların ilgili millî eğitim müdürlüğünce e-Özel üzerinden onaylanacağı, aynı maddenin 4. fıkrasında, Millî eğitim müdürlüğünce her eğitim döneminde kursta istihdam edilen personelin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası, görevi/unvanı, sözleşmede belirlenen çalışma tarihleri ve haftalık çalışma süresinin il sosyal güvenlik birimine yazılı veya elektronik ortamda bildirileceği, "Eğitim ve öğretim" başlıklı 7. maddesinin 3. fıkrasının dava tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde; (davacı tarafından sehven 4. fıkra olarak belirtilmiştir.) kurumlarda günlük çalışmaların 07.00 ile 23.00 saatleri arasında yapılacağı, ancak; zorunlu eğitim çağındaki öğrencilerin devam ettiği programlarda eğitimlerin 07.00 ile 19.00 saatleri arasında yapılacağı, bir kursiyerin bir günde 2 saatten az 6 saatten fazla ders alamayacağı belirtilmiştir.
Yine anılan Yönerge'nin "Derslerin İnceleme ve Kontrolü" başlıklı 8. maddesinde; "(1) 5580 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayalı olarak çıkarılan ilgili Yönetmeliklerin hükümleri doğrultusunda ve kurumlarındaki işleri aksatmayacak şekilde, kursiyerlerin teorik ve uygulama sınavına girme şartlarını taşıyıp taşımadıklarını, kurslarda verilen eğitimlerin e-Özel’e girilen gün ve saatlerde ilgili eğitim personeli ile yapılıp yapılmadığını ve kursa kayıtlı kursiyerlerin derslere devam durumlarını incelemek ve kontrol etmek üzere her dönem personel görevlendirilebilir. Görevlendirmeler büyükşehir statüsündeki illerde ilçe millî eğitim müdürlükleri, büyükşehir statüsünde olmayan illerde ise merkez ilçe ve diğer ilçe millî eğitim müdürlüklerince yapılır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen hususları incelemek ve kontrol etmek için bir ayda il/ilçe statüsüne göre; öncelikli olarak kursların iş ve işlemlerini yürütmekle görevli il veya ilçe millî eğitim şube 7 müdürü ya da yükseköğretim mezunu şef/memur statüsündeki personelden görevlendirme yapılır. İnceleme ve kontrol için bir ayda en fazla iki kişi görevlendirilir ve bir kişiye en fazla iki gün görev verilir. Görevlendirilen personel, bir günlük görevde en az üç kursa farklı saatlerde ikişer defa giderek inceleme ve kontrol yapar. İnceleme ve kontrol sonucunda kursiyer devamsızlığı tespit edilen kurslara, inceleme ve kontrol için aynı eğitim döneminde yukarıdaki hükümler doğrultusunda farklı bir kişi görevlendirilebilir.
(3) Genel Müdürlükçe gerekli görülmesi hâlinde birinci fıkrada belirtilen hususları incelemek ve kontrol etmek amacıyla Genel Müdürlük personeli de Bakanlık görevlisi olarak görevlendirilebilir. Bakanlık görevlisi için il/ilçe millî eğitim müdürlükleri tarafından bir şoför görevlendirilir. Bakanlık görevlisi görev yazısında belirtilen sayıda kursta inceleme ve kontrol yapar.
(4) Görevlendirilen personel, en az üç kursun inceleme ve kontrolünü yaparak tespitlerini (Ek-1) forma işler. İlçede üçten az kurs olması durumunda mevcut kurs/kursların kontrolünü yapar.
(5) Gerçekleştirilen inceleme ve kontrol sonucunda düzenlenen (Ek-1) form, varsa tutulan tutanaklar ile diğer belgeler kontrolden itibaren en geç 3 iş günü içerisinde millî eğitim müdürlüğüne gereğinin yapılması amacıyla teslim edilir. İnceleme ve kontrolün Bakanlık görevlisi marifetiyle gerçekleştirilmesi hâlinde aynı belgeler kontrolden itibaren en geç 5 iş günü içerisinde Genel Müdürlüğe teslim edilir. Genel Müdürlük, gereğinin yapılması hususunu ilgili valiliğe yazıyla bildirir.
(6) İnceleme ve kontrollerden önce kurslara bilgi verilmez. Yapılan inceleme ve kontrollerde derslerde olmadığı tespit edilen ve toplam ders saati sayısının 1/5'inden fazla derse devam etmeyen kursiyer devamsızlıktan kalır.
(7) Kurslarda görevli eğitim personeli, kurumda bulunduğu süre boyunca fotoğraflı kurum kimlik kartını görülecek şekilde yakasına takar.
(8) Kursta kayıtlı kursiyerlerin derslere devam durumlarını incelemek ve kontrol etmek üzere görevlendirilen personelin kursta bulunduğu süre içerisinde kursta bulunmayan kursiyer/kursiyerler o gün için devamsız kabul edilir. " hükmü yer almakta olup; "Sınavlar" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin dava tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde; sınavların, aynı programdan en az on kursiyerin olması kaydıyla aynı veya farklı programlardan toplamda en az 40 kursiyerin sınav başvurusunda bulunması hâlinde yapılacağı ve aynı maddenin (h) bendinin dava tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde; teorik sınavların, sınav komisyonu tarafından program içeriğine uygun olarak hazırlanmış ve/veya soru bankasından alınan en az 25 sorudan oluşan çoktan seçmeli test soruları ile yapılacağı ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
... tarihli ve E.... sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Özel Kurslar Sınav Yönergesinin 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; “en fazla üç” ibaresi; 7. maddesinin 3. fıkrasında yer alan “6 saatten” ibaresi; 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan “en az 10 kursiyer olmak kaydıyla aynı veya farklı programlardan toplamda en az 40 kursiyerin sınav başvurusunda bulunması hâlinde yapılır." ibaresi ve 9. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan; “en az 25” ibaresi yönünden yapılan inceleme:
Uyuşmazlığa konu Yönergenin … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile muhtelif maddelerinde değişiklik yapılmış olup; bu kapsamda; 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; “en fazla üç” ibaresi "birden fazla " olarak; 7. maddesinin 3. fıkrasında yer alan “6 saatten” ibaresi "8 saatten" olarak; 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan “en az 10 kursiyer olmak kaydıyla aynı veya farklı programlardan toplamda en az 40 kursiyerin sınav başvurusunda bulunması hâlinde yapılır." ibaresi "sınavlar, aynı veya farklı programlardan toplamda en az 40 kursiyerin sınav başvurusunda bulunması hâlinde yapılır." olarak; aynı maddenin (h) bendinde yer alan; “en az 25” ibaresi ise "25" olarak değiştirilmiştir.
Bu itibarla; anılan düzenlemeler yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak kalmadığından bu kısımlar yönünden konusu kalmayan davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.
... tarihli ve E.... sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Özel Kurslar Sınav Yönergesinin 6. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “eğitimine başlamadan önce” ibaresi ile 6. maddesinin 4. fıkrası yönünden yapılan inceleme:
Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında faaliyet gösteren kurslarda uygulanan programlar doğrultusunda verilen eğitimlerin inceleme ve kontrollerine, yapılacak seviye tespit, seviye tamamlama ve kurs bitirme sınavlarına, sınavlar için oluşturulacak komisyonlara, sınavlarda görevlendirilecekler ile görevlerine ve görevlendirilenlere ödenecek ücretlere ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla hazırlanan dava konusu Yönergenin 6. maddesinde Yönerge kapsamındaki çeşitli kurslar, hizmet içi eğitim merkezleri ve uzaktan öğretim yapan kurslarının dönem açmalarına yönelik kurallara yer verilmiş olup; anılan maddede kursların, her dönemin eğitimine başlamadan önce teorik ve uygulama eğitimlerine ait gruplarının, kursiyerlerin ve eğitim personelinin gün ve saatleri çakışmayacak ve kurum kontenjanını geçmeyecek şekilde düzenleyeceği, kurslar tarafından düzenlenen grupların ilgili millî eğitim müdürlüğünce e-Özel üzerinden onaylanacağı kurala bağlanmıştır.
Yönerge kapsamında faaliyet gösteren kurumlarda verilecek eğitimden yararlanacak kursiyerlerin etkili ve verimli şekilde eğitimlerini almalarının sağlanmasına yönelik olarak, her dönem eğitim başlamadan kurumca teorik ve uygulama eğitimleri için gerekli hazırlık çalışmalarını tamamlamalarını öngören düzenlemede kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmamaktadır.
Yönergenin 6. maddesinin 4. fıkrasında her eğitim döneminde kursta istihdam edilen personelin adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası, görevi/unvanı, sözleşmede belirlenen çalışma tarihleri ve haftalık çalışma süresinin milli eğitim müdürlüklerince il sosyal güvenlik birimine yazılı veya elektronik ortamda bildirileceği kuralının benimsendiği görülmekte olup; kayıt dışı çalışmanın engellenmesi, çalışanların sosyal güvenlik haklarının sağlanması, bu hakların korunması ve geliştirilmesi ile bu haklardan sağlanan imkanlardan yararlanılması amacıyla getirilen kuralda hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla anılan düzenlemeler yönünden davanın reddi gerekmektedir.
... tarihli ve E.... sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Özel Kurslar Sınav Yönergesinin 8. maddesi yönünden yapılan inceleme:
Dava konusu Yönergenin 8. maddesinde, kapsam dahilinde olan kurumlarda verilen derslerin incelenmesi ve kontrolü düzenlenmekte olup; davacı tarafından anılan maddenin genel olarak uygulanmasının zor olduğu ve eşitlikçi yaklaşımdan uzak olduğu ileri sürülmektedir.
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun ''Genel amaçlar'' başlığını taşıyan 2. maddesinde, Türk Milli Eğitiminin genel amacının, Türk Milletinin bütün fertlerini, Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek olduğu; ''Özel amaçlar'' başlığını taşıyan 3. maddesinde, Türk eğitim ve öğretim sisteminin, bu genel amaçları gerçekleştirecek şekilde düzenleneceği ve çeşitli derece ve türdeki eğitim kurumlarının özel amaçlarının, genel amaçlara ve temel ilkelere uygun olarak tespit edileceği; ''Genellik ve eşitlik'' başlığını taşıyan 4. maddesinde, eğitim kurumlarının dil, ırk, cinsiyet, engellilik ve din ayırımı gözetilmeksizin herkese açık olduğu, eğitimde hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağı; ''Her yerde eğitim'' başlığını taşıyan 17. maddesinde, resmi, özel ve gönüllü her kuruluşun eğitimle ilgili faaliyetlerinin, Milli Eğitim amaçlarına uygunluğu bakımından Milli Eğitim Bakanlığının denetimine tabi olduğu; ''Örgün ve yaygın eğitim'' başlığını taşıyan 18. maddesinde, Türk Milli Eğitim Sistemi'nin, örgün eğitim ve yaygın eğitim olmak üzere, iki anabölümden kurulduğu, örgün eğitimin, okul öncesi eğitimi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarını kapsadığı, yaygın eğitimin, örgün eğitim yanında veya dışında düzenlenen eğitim faaliyetlerinin tümünü kapsadığı; ''Görev'' başlığını taşıyan 53. maddesinde, Milli Eğitim Bakanlığının, kendisine bağlı eğitim kurumlarının eğitim araç ve gereçlerini, gelişen eğitim teknolojisine ve program ve metotlara uygun olarak sağlamak, geliştirmek, yenileştirmek, standartlaştırmak, kullanılma süresini ve telif haklarını ve ders kitabı fiyatlarını tespit etmek, paralı veya parasız olarak ilgililerin yararlanmasına sunmakla görevli olduğu; ''Yürütme, gözetim ve denetim'' başlığını taşıyan 56. maddesinde, eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı sorumlu olduğu kuralları yer almıştır.
Yukarıda yer alan hükümlerden de anlaşıldığı üzere; en temel kamu hizmetlerinden olan eğitim öğretim hizmetinin, gerçek ve tüzel kişiler eliyle sunulması kapsamında, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa tabi kurumların, kendi mevzuatı çerçevesinde, kurumlarda verilen eğitimin içeriği, niteliği, kapsamı, ölçme ve değerlendirme uygulamaları gibi yönlerden denetlemesi ve bu denetime ilişkin usul ve esasları belirlemesinin, hizmet gereği olduğu tartışmasızdır.
Bu itibarla; üst hukuk normuna aykırı yönü bulunmayan bu kısım yönünden davanın reddi gerekmektedir.
... tarihli ve E.... sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Özel Kurslar Sınav Yönergesinin tamamı yönünden yapılan inceleme:
Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, Özel Kurslar Sınav Yönergesinin kapsam maddesine Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Halk Eğitim Merkezleri ile üniversiteler bünyesinde kurulan Sürekli Eğitim Merkezlerinin de dahil edilmemesi nedeniyle, özel öğretim kurumlarınca sunulan hizmetin resmi dengi karşılığı kurumlarla haksız rekabet içerisinde bulunulduğu ve muhtelif maddelerinde olduğu ileri sürülen hukuka aykırılıklar nedeniyle Yönergenin işlevsiz kalacağı dolayısıyla tamamının iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar ışığında; ... tarihli ve E.... sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Özel Kurslar Sınav Yönergesinin 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; “en fazla üç” ibaresi; 7. maddesinin 3. fıkrasında yer alan “6 saatten” ibaresi; 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan “en az 10 kursiyer olmak kaydıyla aynı veya farklı programlardan toplamda en az 40 kursiyerin sınav başvurusunda bulunması hâlinde yapılır." ibaresi ve 9. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan; “en az 25” ibaresi yönünden idarece yapılan değişiklikler ile davacının hukuka aykırılık iddialarının güncelliğini yitirdiği; 6. maddesinin 2. fıkrasında yer alan “eğitimine başlamadan önce” ibaresi ile 6. maddesinin 4. fıkrası ile 8. maddesinin de hukuka uygun olduğu görülmektedir.
Öte yandan; Özel Kurslar Sınav Yönergesi'nin dayanağı mevzuat hükümlerinden de anlaşıldığı üzere; Yönerge'nin, özel öğretim kurumlarında sunulan eğitim öğretim hizmetine yönelik hazırlandığı, dolayısıyla da özel öğretim kurumlarını (çeşitli kurslar, hizmet içi eğitim merkezleri ve uzaktan öğretim yapan kursları) kapsadığı tartışmasızdır.
Dolayısıyla; Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi kurumlar ve üniversite bünyesinde faaliyet gösteren birimlerde sunulan hizmetin niteliği ve kapsamının anılan Yönerge'nin uygulandığı özel öğretim kurumlarında sunulan hizmetle benzerlik gösterdiği iddiasından hareketle Yönergenin eşitlik ilkesine aykırı olduğu söylenemez.
Bu itibarla; istemin reddi gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
... tarihli ve E.... sayılı Makam Oluru ile yürürlüğe giren Özel Kurslar Sınav Yönergesinin;
1. 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan; “en fazla üç” ibaresi; 7. maddesinin 3. fıkrasında yer alan “6 saatten” ibaresi; 9. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde yer alan “en az 10 kursiyer olmak kaydıyla aynı veya farklı programlardan toplamda en az 40 kursiyerin sınav başvurusunda bulunması hâlinde yapılır." ibaresi ve 9. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan; “en az 25” ibaresi yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Diğer hükümler yönünden DAVANIN REDDİNE,
3. Dava kısmen ret kısmen karar verilmesine yer olmadığına kararı ile sonuçlandığından ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin 1/2'si olan … TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan yarısının davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
6. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine,
7. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere,
20/10/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.