Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2020/7714 E. , 2021/3309 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/7714
Karar No : 2021/3309
Kararın Düzeltilmesi İsteminde Bulunan (Davacı): …
Karşı Taraf (Davalı) : … Üniversitesi Rektörlüğü …/…
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : Danıştay Sekizinci Dairesinin 01/10/2020 tarih ve E:2016/5049, K:2020/4008 sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı' başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasında; "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." hükmü yer almaktadır.
Davacının 25/11/2020 tarihinde kayıtlara giren karar düzeltme talepli dilekçesinde yer alan; "2014 yılı Hacettepe Üniversitesi … Bölümü bölüm birinciliğinin onanması" isteminin, idari işlem niteliğinde yargı kararı verilmesine ilişkin bir talep olduğu, böyle bir talebin 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesine aykırı olduğu gibi aynı maddede yer alan idari dava türlerinden hiçbirisine girmediği görülmekte olup; davacının bu istemi açısından hüküm kurulmasına hukuken olanak bulunmamaktadır.
İstemde bulunan tarafından öne sürülen düzeltme nedenleri sözü edilen maddede belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymadığından karar düzeltme isteminin yukarıda yer alan açıklama ile reddine, karar düzeltme giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 22/06/2021 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY (X):
(X) Dava, Hacettepe Üniversitesi … Fakültesi mezunu olan davacı tarafından, … tarih ve … sayılı Senato Kararı ile kabul edilen Hacettepe Üniversitesi Tarafından Önlisans ve Lisans Öğrencilerine Verilecek Ödülleri Armağanlar ve Ödüllendirme Kurallarına İlişkin Yönergesinin 9. maddesi'nin iptali istemiyle açılmıştır.
Hacettepe Üniversitesi Önlisans, Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 25. maddesinde, ''(1) Öğrencilerin başarı durumu, yarıyıl akademik ortalaması ve genel akademik ortalamaları hesaplanarak belirlenir.
(2) Bir dersin kredisi ile o dersten alınan notun katsayısının çarpımı o dersin ağırlıklı puanını verir. Yarıyıl akademik ortalaması, öğrencinin o yarıyılda programına aldığı bütün derslerin ağırlıklı puanlarının toplamının, alınan derslerin kredi toplamına bölünmesiyle bulunur. Genel akademik ortalama ise, öğrencinin öğrenimi süresince programına aldığı bütün derslerden aldığı son notlar esas alınarak hesaplanacak ağırlıklı puanlarının toplamının, alınan derslerin kredi toplamına bölünmesiyle bulunur.
(3) Akademik ortalama hesaplanmasında bölme işlemi, virgülden sonra iki basamak yürütülür. Yan dal, çiftanadal dersleri ile öğretim programında yer almasına rağmen H ve M notları alınan dersler akademik ortalama hesabında dikkate alınmaz. Öğrencinin mazereti nedeniyle genel ve bütünleme sınavına girmediği derslerin notu (H) mazeretin bitiminden sonra o ders/derslerin genel sınavına girdikleri yarıyılın akademik ortalama hesabında dikkate alınır. Öğrencinin tekrar ettiği dersler olması halinde, o derslerden aldığı en son not akademik ortalamalarına katılır.'' hükmüne yer verilmiştir.
Hacettpe Üniversitesi Tarafından Ön Lisans ve Lisans Öğrencilerine Verilecek Ödüller, Armağanlar ve Ödüllendirme Kurallarına İlişkin Yönerge'nin 4. maddesinde, '' (1) "Öğrenci Başarı Ödül"ü veya " İhsan Doğramacı Üstün Başarı Ödülü" verilebilmesi için öğrencilerin aşağıda belirtilen koşulları sağlamaları gerekir.
a- Eğitim süresi: Öğrencinin bağlı bulunduğu eğitim-öğretim programını hazırlık hariç normal öğrenim süresi olan (madde 10 hariç), - Ön lisans eğitimini 2 yıl (4 yarıyıl)veya daha kısa sürede, - Lisans eğitimini hazırlık sınıfı hariç 4 yıl (8 yarıyıl) veya daha kısa sürede, - Diş Hekimliği Fakültesi ve Eczacılık Fakültesi eğitimini 5 yılda, - Tıp Fakültesi eğitimini hazırlık hariç 6 yıl, - Eğitim Fakültesinin 5 yıllık (10 yarıyıllık) programlarını süresi içinde, tamamlamış olması;
b- Disiplin Durumu: Öğrencinin öğrenimi süresince disiplin cezası almamış olması;
c- Genel Akademik Ortalaması; Mezuniyet genel akademik ortalamasının en az 2.50 olması;
Gerekir.'' hükmüne, '' Öğrencilerin Belirlenmesi'' başlıklı 5. maddesinde, '' (1) Güz ve bahar yarıyılları ile yıl sonunda mezuniyet koşullarını sağlayarak mezuniyet konumunda olan yada mezun olan öğrencilerin durumları Öğrenci İşleri Dairesi Başkanlığı (ÖİDB) tarafından, bu Yönergenin 4 üncü, 6 ınci ve 7 inci madde hükümlerine göre değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda fakülte / yüksekokul ve bölüm / program düzeyinde, öğrenciler sıralamaya tutulurlar. Sıralama sonucunda 1 inci, 2 nci ve 3 üncü sıralarda yer alan öğrencilerin listesi, hangi ödüle aday oldukları da belirtilerek, ÖİDB tarafından ilgili yönetim kurullarına sunulur. Sıralamalar ilgili yönetim kurullarının kararı ile kesinleşir.'' hükmüne, 6. maddesinde, ''(1) Yapılacak olan sıralamalarda, aynı genel akademik ortalamaya sahip oldukları için (virgülden sonra iki haneli), birden fazla öğrencinin aynı sırada yer alması durumunda alınan F notlarının sayısına bakılır. Daha az sayıda F notu alan öğrenciye sıralamada öncelik verilir. Eşitliğin devam etmesi durumunda, aynı anlayışla, sırasıyla not yükseltme amacıyla tekrarlanan ders sayısı ile isteğe bağlı olarak alınan seçmeli ders sayısı dikkate alınır.'' hükmüne, 7. maddesinde, '' (1) Ödüller her eğitim-öğretim yılı sonu itibariyle verilir ve öğrencinin durumu buna göre değerlendirilir. Öğrencilere birden fazla ödül veya armağan verilebilir. Ödüller ayni veya nakdi olabilir. Fakülte /yüksekokullar bu yönerge kapsamı dışında da genel kurallara uygun olarak, başka ödül ve armağanlar da verebilirler veya ödüllere aday gösterebilirler.'' hükmüne, 9. maddesinde ise; ''Genel Akademik Ortalama hesabında öğrencinin öğrenimi süresince aldığı F notları ile not yükseltmek amacı ile tekrar ettiği tüm dersleri dikkate alınır.'' hükmüne yer verilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilecekleri kuralı yer almıştır. Anayasanın aktarılan hükmü ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi; yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanan yönergeler ile de; yönetmelik hükümleri ile getirilen herhangi bir kuralın nasıl ve ne şekilde uygulanacağına ilişkin usul esasların belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Kanun koyucu tarafından idareye tanınan düzenleme yetkisinin başta kamu yararı olmak üzere hizmet gereklerine, hukuk devleti, hukuk güvenliği ve kazanılmış haklara riayet ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekmektedir.
Kamu yararı kavramı, tüm devlet organlarının işlem ve eylemlerinin genel nitelikteki amacını ve aynı zamanda nedenini oluşturmakta, çeşitli hak ve özgürlükler açısından bir sınırlama nedeni niteliği de taşımakta olup bu kavram genel bir ifadeyle bireysel, özel çıkarlardan ayrı ve bunlara üstün olan toplumsal yararı ifade etmektedir.
Yukarıda yer alan açıklamalar ışığında; Hacettepe Üniversitesi Önlisans, Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği'nin 25. maddesinde yer alan; "Öğrencinin tekrar ettiği dersler olması halinde, o derslerden aldığı en son not akademik ortalamalarına katılır.'' kuralı karşısında; Yönetmelik hükmüne aykırı ve onu aşar şekilde Hacettepe Üniversitesi Tarafından Ön Lisans ve Lisans Öğrencilerine Verilecek Ödüller, Armağanlar ve Ödüllendirme Kurallarına İlişkin Yönerge'nin 9. maddesinde yer alan; ''Genel Akademik Ortalama hesabında öğrencinin öğrenimi süresince aldığı F notları ile not yükseltmek amacı ile tekrar ettiği tüm dersleri dikkate alınır." kuralının normlar hiyerarşisine aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu düzenlemenin iptali gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.