Danıştay 7. Daire Başkanlığı 2020/800 E. , 2022/509 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/800
Karar No : 2022/509
TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVALI) … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü) …
VEKİLİ : Av. ...
2- (DAVACI) …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Yeminli mali müşavir olan davacı adına, … Kimya Yağ Petrol Gıda Tarım Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında üretim tasdik raporu düzenlemek suretiyle vergi ziyaına sebebiyet verdiğinden bahisle, 2013 yılının Ocak ilâ Temmuz ile Ekim ilâ Aralık dönemlerine ilişkin özel tüketim vergileri, tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen vergi ziyaı cezaları ile gecikme faizlerinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla müşterek ve müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararıyla; üretim tasdik raporları hazırlanırken şirketin mal ve fatura aldığı firmaların hiçbirisi hakkında karşı inceleme yapılmadığı, üretim için ham maddelerin alınıp alınmadığının, alındı ise ne şekilde ve nasıl alındığının araştırılmadığı, bu hususla ilgili gerçek durumu yansıtacak yeterli kanıt toplanmadığı, elektrik ve su tüketiminin üretime olan etkisinin değerlendirilmediği, şirket adına düzenlenmiş kapasite raporunda belirtilen asgari işçi hadlerinin çok altında işçi çalıştırılmasına rağmen fiili çalışan işçilerle gerçekleştirilen üretimin değerlendirilmediği, şirketin vergi beyannamelerinin usulüne uygun olduğu belirtilmesine rağmen vergi beyannameleri yönünden inceleme yapılarak şirketin mali durumunun araştırılmadığı, üretim için gerekli olan elektrik, su, asgari çalışan işçi, ham madde, mal alınan firmaların gerçek bir ticari faaliyetleri olup olmadığı hususlarının üretim tasdik raporu hazırlanırken göz önünde bulundurulmadığı, yeminli mali müşavir olarak davacının, gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgeden yararlanmak ve yönetmelik çerçevesinde her türlü inceleme tekniklerini kullanmak hakkına sahip olmasına rağmen gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmakla … Kimya Yağ Petrol Gıda Tarım Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına tarh edilen vergi ve cezalardan müteselsilen sorumlu olduğu; asıl borçlu şirketin tekerrüre esas fiillerinden sorumlu tutulamayacağından, şirket hakkında 2013 yılına ilişkin üç kat vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergisi tarhiyatlarına uygulanan tekerrür hükümlerinin davacıya uygulanmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle ödeme emirlerinin üç kat vergi ziyaı cezalı özel tüketim vergilerine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan kısmının ise iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularına konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idarece, tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; davacı tarafından, yeminli mali müşavir raporlarının mevzuat çerçevesinde düzenlendiği, inceleme ve araştırmaların bu doğrultuda yapıldığı, üretim tasdik raporları düzenlenirken şirketlerin kapasite raporlarının ve LPG satın alma izin belgelerinin dikkate alındığı, faaliyet dönemi içerisinde bağlı olduğu vergi dairesi müdürlüğünden alınmış LPG izin belgesi olan bir işletmenin fabrikasının kapanmasından sonra yapılan vergi incelemesi ile yeterli kapasiteye sahip olmadığından söz edilemeyeceği, ilgili şirket hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun kendilerine tebliğ edilmemesinin savunma haklarını kısıtladığı, incelemenin yeterli somut tespit olmadan kanaate dayalı olarak yapıldığı ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Dava dosyasının incelenmesinden, dava konusu ödeme emirlerine konu vergi ve cezaların ait oldukları dönem itibarıyla davacının … Vergi Dairesi Müdürlüğüne değil, … Vergi Dairesi Müdürlüğüne bağlı olduğu anlaşılmaktadır.
Yeminli mali müşavir olan davacının vergilerin ödenmesinden asıl borçlu şirketle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun iddia edilmesi halinde, vergi ve cezaların ait oldukları dönem itibarıyla davacının bağlı bulunduğu … Vergi Dairesi Müdürlüğünce işlem tesisi olanaklı olup, … Vergi Dairesi Müdürlüğünce ödeme emri düzenlenmesinde açıklanan mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmadığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Yeminli mali müşavir olan davacı adına, … Kimya Yağ Petrol Gıda Tarım Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında üretim tasdik raporu düzenlemek suretiyle vergi ziyaına sebebiyet verdiğinden bahisle, 2013 yılının Ocak ilâ Temmuz ile Ekim ilâ Aralık dönemlerine ilişkin özel tüketim vergileri, tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen vergi ziyaı cezaları ile gecikme faizlerinden oluşan kamu alacağının tahsili amacıyla müşterek ve müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde, Maliye Bakanlığının, vergi beyannamelerinin 3568 sayılı Kanun'a göre yetki almış serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler tarafından da imzalanması mecburiyetini getirmeye, bu mecburiyeti beyanname çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiş; aynı maddede, beyannameyi imzalayan veya tasdik raporunu düzenleyen meslek mensupları, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur.
3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 12. maddesinin 1. fıkrasında, yeminli mali müşavirlerin, gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelediğini tasdik edecekleri; 2. fıkrasında tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ile tasdike ilişkin usul ve esasların; gerçek ve tüzel kişilerin mükellefiyet şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve ihracatları, yatırımın miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği merciiler esas alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği; 4. fıkrasında ise yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtecekleri hüküm altına alınmıştır.
3568 sayılı Kanun'un 12. maddesi hükmüne dayanılarak hazırlanan Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin son fıkrasında, tasdik işlemi yapılırken aranacak asgari bilgi, şekil şartları ile tasdike ilişkin diğer usul ve esasların Bakanlıkça çıkartılacak tebliğlerle belirleneceği, yukarıda belirtilen konuların ve belgelerin tasdikine ilişkin olarak Bakanlıkça tebliğ çıkartılmadıkça, yeminli mali müşavirlerin bu konu ve belgelerle ilgili olarak tasdik işlemi yapamayacakları; 8. maddesinde yeminli mali müşavirlerin, tasdik konuları ile ilgili olarak karşıt incelemeler yapabilecekleri; 20. maddesinin 2. fıkrasında ise inceledikleri ve sonucunda tasdik raporu düzenledikleri konu ve belgelerin gerçeği yansıtmaması ve doğru olmaması halinde, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan Vergi Usul Kanunu ve 3568 sayılı Kanun hükümleri uyarınca mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, bu sorumluluğun yerine getirilmesinde Borçlar Kanunu'nun "Tam Teselsül" hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Mezkur Yönetmeliğin 7. maddesinin son fıkrasıyla verilen yetkiye dayanarak çıkarılan ve yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ile bunlara ekli mali tablolar ve bildirimlerin yeminli mali müşavirlerce tasdikine ilişkin usul ve esasların belirlendiği 30/07/1995 tarih ve 22359 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 18 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği'nin müşterek ve müteselsil sorumluluğun tespitine ilişkin bölümünde ise sorumluluğu tespit edilen yeminli mali müşavirle ilgili takibatın, yeminli mali müşavirin bağlı bulunduğu vergi dairesince yerine getirileceği kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ödeme emirlerine konu vergi ve cezaların ait oldukları dönem itibarıyla davacının … Vergi Dairesi Müdürlüğüne değil, … Vergi Dairesi Müdürlüğüne bağlı olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer alan düzenlemeler birlikte incelendiğinde; yeminli mali müşavir olan davacının vergilerin ödenmesinden asıl borçlu şirketle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun iddia edilmesi halinde, vergi ve cezaların ait oldukları dönem itibarıyla davacının bağlı bulunduğu … Vergi Dairesi Müdürlüğünce işlem tesisi olanaklı olup, … Vergi Dairesi Müdürlüğünce ödeme emri düzenlenmesinde açıklanan mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararın bozulması gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1…. Bölge İdare Mahkemesi … Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine,
3. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13. maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere, yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine 11/02/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.