T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/8115
Karar No : 2023/6832
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN
(DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 24/02/2020 tarih ve E:2015/8121, K:2020/2301 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, … ada, … sayılı parsel üzerinde ilk kez 30.04.1999 tarihinde alınan yapı ruhsatı uyarınca temel betonu atılmış ve aplikasyon vizesi yapılmış inşaata ilişkin ruhsatın … sayılı Yasa kapsamında yenilenebileceği yönünde tesis olunan … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; yapı ruhsatının verildiği 30.04.1999 tarihinden itibaren süresi içinde yenilenerek hukuki geçerliliğini devam ettiren yapı ruhsatının yenilenmesi talebiyle yapılan başvurunun, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun Geçici 2. maddesi kapsamında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 3194 sayılı İmar Kanunu ile 595 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre alınan yapı ruhsatlarının geçerli olduğu hükmü uyarınca, ilk ruhsat alma tarihindeki Yasa maddelerine göre değerlendirilerek sonuçlandırılması gerekmekte olup belirtilen durumun aksine olarak yapı ruhsatının yenilenmesine ilişkin işlemlerin 4708 sayılı Yasa kapsamında yürütülmesi yönünde tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: Davalı tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 24/02/2020 tarih ve E:2015/8121, K:2020/2301 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: Antalya ili, Muratpaşa ilçesi, … ada, … sayılı parsel üzerinde ilk kez alınan 30.04.1999 tarih ve 04/12 sayılı yapı ruhsatı uyarınca inşaata başlandığı, inşaatın temel betonlarının atıldığı, inşaatın bu seviyede kaldığı, inşaatın bitirilememesi sebebiyle … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı yenileme ruhsatlarının düzenlendiği, daha sonra söz konusu ruhsatın yenilenmesi talebiyle 11.03.2014 tarihinde davacı tarafından yapılan başvurunun 4708 sayılı Yasaya tabi olarak gerekli evraklarla başvurulması gerektiği gerekçesiyle reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 21. maddesinde, bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26'ncı maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınmasının mecburi olduğu hükmüne yer verilmiş, aynı Kanunun ruhsat müddeti başlıklı 29. maddesinde ise "Yapıya başlama müddeti ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Bu müddet zarfında yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne sebeple olursa olsun, başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz sayılır. Bu durumda yeniden ruhsat alınması mecburidir. Başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklıdır. " hükmü yer almıştır.
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun Geçici 2. maddesinde de, "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 3194 sayılı İmar Kanunu ile 595 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre alınan yapı ruhsatları geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin, 17/01/2002 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan, 24/05/2001 tarih ve E: 2000/35, K: 2001/90 sayılı kararı ile 595 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 4, 13, 14, 15 ve 25. maddelerinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline, iptal edilen kurallar nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, Geçici 1, Geçici 2, Geçici 3 ve Geçici 4. maddelerinin, dolayısıyla Kanun Hükmünde Kararnamenin tamamının iptaline karar verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 3194 sayılı İmar Kanununun 21. maddesi uyarınca bir parselde yapılacak inşaat için düzenlenen ruhsatın hukuki geçerlik süresi 5 yıl olarak belirlendiğinden, başlama müddetiyle birlikte bir yapının 5 yıllık ruhsat süresi içinde bitirilmesinin zorunlu olduğu, diğer taraftan inşaatın bitirildiği tarih yapı kullanma izninin verildiği tarih olarak öngörüldüğünden yapı kullanma izin belgesi almamış yapının hukuken bitirilmiş sayılamayacağı, dolayısıyla 5 yıllık ruhsat süresi içinde bitmiş bir yapıdan sözedebilmek için yapı kullanma izin belgesinin de 5 yıllık ruhsat süresi içinde düzenlenmesi gerektiği, ayrıca 5 yıllık ruhsat süresi dolmadan ruhsat süresinin uzatılması durumunda yapı kullanma izninin de uzatılan süre içinde alınacağı, diğer taraftan 5 yıllık ruhsat süresinin dolması üzerine yapı için yeniden inşaat ruhsatı alınacağı açıktır.
Öte yandan, 13/7/2001 tarihinde yürürlüğe giren 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 1. maddesinde, bu Kanunun amacının; can ve mal güvenliğini teminen, imar plânına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiştir. Anılan Kanunun Geçici 2. maddesindeki, "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 3194 sayılı İmar Kanunu ile 595 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre alınan yapı ruhsatları geçerlidir." hükmü 4708 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce alınmış ve inşaata başlanmış yapılar için geçerli olup 3194 sayılı yasanın 29. maddesi kapsamında 5 yıllık süre içerisinde bitirilen yapıları kapsadığı, yenileme başvurusu yapılan yapı ruhsatlarının bu kapsamda düşünülemeyeceği, aksi bir yorumun 13/7/2001 tarihinde yürürlüğe giren yasanın her yenileme süresi içinde yapılacak başvuruda yapının yaşamsal önemi olan bir yasa kapsamından muaf tutulması sonucunu doğuracağından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucunu varılmıştır.
Bu durumda, davanın reddi gerekirken dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 26/09/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.