T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/8270
Karar No : 2022/11075
TEMYİZ EDENLER : I) (DAVACI) ... odası (... Şubesi)
VEKİLİ : Av. ...
II) (DAVALILAR)
1) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2) ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
III) (DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL) Y... İnşaat Sanayi ve Ticaret A. Ş.
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF : I) (DAVALILAR)
1)... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
2) ... Belediye Başkanlığı
II) (DAVALILAR YANINDA MÜDAHİL) ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A. Ş.
III) (DAVACI) ... odası (... Şubesi)
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın E:0,50, Yençok:16 kat eğitim alanına alınmasına yönelik ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planına askı süresinde yapılan itirazların kabul edilerek ... ada, ... parsel ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların E:0,50, Yençok:serbest akaryakıt ve LPG istasyonu alanına, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın E:2, hmax:serbest merkezi iş alanına alınmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza verilen ... tarihli, ... sayılı, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza verilen ... tarihli, ... sayılı ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza verilen ... tarihli, ... sayılı yapı ruhsatının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mülkiyeti ... Derneğine ait eski ... ada, ... sayılı parsel (yeni ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel) sayılı taşınmazın, ... tarihli, ... sayılı ilçe belediye meclisi ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında E:0,50, hmax:serbest yapılaşma koşullarında ... Koleji Alanında kaldığı, ... Derneği'nin 10.05.2012 tarihli yazısı ile parsel üzerinde eğitim, ticaret, konut vb. kullanımlar içeren yatırımların gerçekleştirilmesi için parselin kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilmesine yönelik 1/5000 ölçekli sınır paftasının davalı idareye sunulduğu, ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile 1/5000 ölçekli kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı sınır tespitinin yapıldığı, ... Derneği'nin 03.07.2012 tarihli dilekçesi ile alanın kullanımının (akaryakıt istasyonu ve deposu içeren) merkezi iş alanı olarak değiştirilmesi için 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılmasının istenilmesi üzerine alınan ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile dava konusu alanın kullanımının merkezi iş alanı olarak değiştirildiği, daha sonra ... Derneği'nin 04.09.2012 tarihli yazısı ile parsele ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin teklif edildiği, söz konusu plan değişikliği teklifinin ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile tadilen onaylandığı, bu plana yapılan itirazın ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kısmen kabul edildiği, aynı doğrultudaki 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile onaylandığı, dava konusu taşınmazın kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı sınırı ilan edilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararıyla, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosyanın birlikte değerlendirilmesi neticesinde anılan kararın iptaline karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz isteminden feragat edildiği, dava konusu alanın merkezi iş alanına alınmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosyanın birlikte değerlendirilmesi neticesinde anılan kararın iptaline karar verildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 28.01.2015 tarihli, E:2014/3706, K:2015/206 sayılı kararıyla onandığı, alana yönelik ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararıyla, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin dayanağı olan ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin mahkemece iptaline karar verildiği, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin hukuki dayanağının kalmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 04.02.2015 tarihli, E:2014/6453, K:2015/489 sayılı kararıyla onandığı, alana ilişkin ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararıyla feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, anılan mahkeme kararlarının uygulanmasına yönelik olarak üç taşınmazın da ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile E:0,50 Yençok:16 kat eğitim alanına alındığı, bu planlara yapılan itirazın, taşınmazların yapı ruhsatı ve iskan belgeleriyle oluşan kazanılmış haklarının dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle kabulüne ilişkin ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile ... ve ... İdare Mahkemesince iptaline karar verilen planların kullanım kararlarının aynen geri getirildiği, önceki planların yargı kararı ile iptaline karar verildiğinden kazanılmış bir hakkın varlığından da söz edilemeyeceği, idarelerin Mahkeme kararlarının gereklerine göre işlem ya da eylemde bulunmasının anayasal ve yasal zorunluluk olduğu, davalı idarenin bu zorunluluk karşısında tesis ettiği ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararını bertaraf edici nitelikte alınan dava konusu ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ve dayanağı imar planları belirtilen Mahkeme kararları ile iptal edilen yapı ruhsatlarında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; İdare Mahkemesi kararının, dava konusu imar planlarının iptaline ilişkin kısmının, usul ve hukuka uygun olduğu, yapı ruhsatları yönünden ise kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının idari işlemlere karşı sadece kuruluş kanunlarında gösterilen amaçları doğrultusunda dava açma ehliyetleri bulunduğu, konuyla ilgili yasal düzenlemelerde de amaçları dışında faaliyette bulunamayacaklarının açıkça belirtildiği, dava konusu edilen yapı ruhsatlarının genel düzenleyici işlem niteliğinde olmadığı, subjektif bir işlem olduğu, iptali istenen yapı ruhsatları ile davacı Oda arasında kişisel, güncel ve meşru bir menfaat ilişkisinin olmadığı, bu nedenle davacı Odanın dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden reddine, yapı ruhsatları yönünden kabulü ile kararın yapı ruhsatlarına ilişkin kısmının kaldırılmasına, davanın yapı ruhsatları yönünden ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : İmar planlarına karşı dava açma ehliyetinin bulunduğunun istikrar kazanan Danıştay kararları sayesinde tartışmasız hale geldiği, parselasyon, yapı ruhsatı gibi uygulama işlemlerine karşı dava açma ehliyetinin bulunduğunun da Danıştay kararlarıyla kabul edildiği, aynı davada imar planlarının iptalini isteyebiliyorken, planların uygulanması niteliğindeki yapı ruhsatlarına karşı dava açma ehliyetinin bulunmadığından söz edilemeyeceği ileri sürülerek, kararın yapı ruhsatlarına yönelik bölümünün bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALI ... BÜYÜŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞININ İDDİALARI: İmar planları yönünden de davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı, planların şehircilik ilkelerine, mevzuata, planların kademeli birlikteliği ilkesine uygun olduğu, eksik ve yetersiz inceleme sonucu karar verildiği ileri sürülerek, kararın imar planlarına yönelik bölümünün bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALI ... BELEDİYE BAŞKANLIĞININ İDDİALARI : Dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, kararın imar planlarına yönelik bölümünün bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALILAR YANINDA MÜDAHİLİN İDDİALARI : Davanın süresinde açılmadığı, kazanılmış hakların göz ardı edildiği, eksik inceleme sonucu karar verildiği ileri sürülerek, kararın imar planlarına yönelik bölümünün bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekirken, istinaf başvurusunun 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden reddi, yapı ruhsatları yönünden kabulü ile kararın yapı ruhsatlarına ilişkin kısmının kaldırılması, davanın yapı ruhsatları yönünden ehliyet yönünden reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, imar planlarına yönelik bölümünün onanmasına yapı ruhsatlarına yönelik bölümünün bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... tarihli, ... sayılı ilçe belediye meclisi ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında E:0,50, hmax:serbest yapılaşma koşullarında TED Ankara Koleji Alanında, 2006 yılında onaylanan 1/25000 ölçekli nazım imar planında kamu kurum ve kuruluşları alanında kalan mülkiyeti ... Derneğine ait olan 328.295 m2 büyüklüğündeki ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak ... Derneği ile davalı yanında müdahil şirket arasında 10.05.2012 tarihinde imzalanan arsa satış sözleşmesinin ardından anılan taşınmazın kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı sınırı ilan edilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı kabul edilmiş, ... sayılı parsel ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliğiyle merkezi iş alanına, ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğiyle ve ... tarihli, ... sayılı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğiyle E:2, hmax:serbest merkezi iş alanı ve akaryakıt ve LPG istasyonu alanına alınmıştır.
... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 20.01.2014 tarihinde ifrazı sonucu oluşan uyuşmazlık konusu ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlar davalı yanında müdahil şirket adına, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz ise ... Derneği adına tescil edilmiş, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza akaryakıt ve LPG istasyonu olarak kullanımı için ... tarihli, ... sayılı,... ada, ... parsel sayılı taşınmaza merkezi iş alanı olarak kullanımı için ... tarihli, ... sayılı ve. .. ada, ... parsel sayılı taşınmaza akaryakıt ve LPG istasyonu olarak kullanımı için ... tarihli, ... sayılı yapı ruhsatı verilmiştir.
Uyuşmazlık konusu parsellerin geldisi olan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı sınırı ilan edilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararının, Yenimahalle Belediye Başkanlığı tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararıyla iptaline, Danıştay Altıncı Dairesinin 21/10/2014 tarihli, E:2014/102, K:2014/6154 sayılı kararıyla feragat nedeniyle temyiz talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
... ada, ... parsel sayılı taşınmazın kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı sınırı ilan edilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ve merkezi iş alanına alınmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle davacı tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararıyla, planın iptaline, ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı yönünden dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, bu karar Danıştay Altıncı Dairesinin 28.01.2015 tarihli, E:2014/3706, K:2015/206 sayılı kararıyla onanmış, 25/02/2019 tarihli, E:2015/5746, K:2019/913 sayılı kararıyla kararın düzeltilmesi istemi reddedilmiştir.
... ada, ... parsel sayılı taşınmazın E:2, hmax:serbest merkezi iş alanı ve akaryakıt ve LPG istasyonu alanınına alınmasına ilişkin .. tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle davacı tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:... , K:... sayılı kararıyla anılan planın iptaline karar verilmiş, bu karar Danıştay Altıncı Dairesinin 28/01/2015 tarihli, E:2014/5331, K:2015/207 sayılı kararıyla onanmış, 25/02/2019 tarihli, E:2015/5734, k:2019/914 sayılı kararıyla kararın düzeltilmesi istemi reddedilmiş, E:2, hmax:serbest merkezi iş alanı ve akaryakıt ve LPG istasyonu alanınına alınmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle davalı Yenimahalle Belediye Başkanlığı tarafından açılan dava hakkında ... . İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla feragat nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Uyuşmazlık konusu ... ada, ... parsel, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların geldisi olan ... ada, ... parsele yönelik önceki imar planlarının yukarıda yer verilen yargı kararlarıyla iptaline karar verilmesi üzerine, ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile dava konusu parseller E:0,50 Yençok:16 kat eğitim alanına alınmış ve parseller arasından 12 metre genişliğinde yol geçirilmiş, bu planlara ... Derneği ve davalı yanında müdahil şirket tarafından yapılan itirazlar kabul edilerek, ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile ... ada, ... parsel ile ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlar E:0,50, Yençok:serbest akaryakıt ve LPG istasyonu alanına, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz E:2, hmax:serbest merkezi iş alanına alınmış, taşınmazların arasından 12 metre genişliğinde yol geçirilmiştir.
Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edildiği, dolayısıyla ... tarihli, ... sayılı, ... tarihli, ... sayılı ve ... tarihli, ...sayılı yapı ruhsatlarının dayanağının dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı olmadığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3194 sayılı İmar Kanununun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmış, 6. maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmış, 8. maddesinin 1. fıkrasında; planların tanımlaması yapılarak, planlar bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak kademelendirilmiş ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlığın yapı ruhsatlarına ilişkin kısmı yönünden;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın, yapı ruhsatlarına ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Uyuşmazlığın imar planlarına ilişkin kısmı yönünden;
Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından dava dilekçesinde uyuşmazlık konusu ... ada, ... parsel,... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazların ... tarihli, ... sayılı ilçe belediye meclisi ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında olduğu gibi eğitim alanında kalması gerektiği iddialarına yer verilmediği, aksine parsel bazında plan değişikliğinin yapılmasına, dava konusu planlarla getirilen fonksiyona ve yapılaşma şartlarına yönelik iddiaların bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu taşınmazların geldisi olan ... ada, ... parsele yönelik önceki imar planlarının iptali istemiyle açılan ve yukarıda yer verilen davalarda mahkemelerce, önceki planların, taşınmazın kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı sınırı ilan edilmesine ilişkin ... tarihli, ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararının mahkemece iptaline karar verildiği ve parsel bazında değişiklik yapıldığı gerekçeleriyle iptaline karar verildiği, kararlarda taşınmazın eğitim alanı fonksiyonunun korunması gerektiği ya da planlarla getirilen fonksiyon ve yapılaşma şartlarının şehircilik ilkelerine uygun olmadığı yönünde bir değerlendirmeye yer verilmediği görülmüştür.
Bu durumda Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, uyuşmazlık konusu alan için öngörülen merkezi iş alanı fonksiyonuna alanda ihtiyaç olup olmadığı, alanın çevresi için planların tamamında öngörülen fonksiyonlarla ilişkisi, konumu, yer seçimi, ulaşılabilirliği, atandığı fonksiyonun gerektirdiği niteliğe elverişli olup olmadığı, merkezi iş alanı için önerilen yapılaşma şartlarının çevresiyle uyumlu olup olmadığı hususlarının bilirkişi heyetiyle yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle tartışmaya mahal vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmasının ardından yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, yargı kararıyla iptaline karar verilen planların kullanım kararlarının aynen geri getirildiği gerekçesiyle dava konusu imar planlarının iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının anılan kısmında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:.. , K:... sayılı kararının, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun, yapı ruhsatları yönünden kabulü ile kararın yapı ruhsatlarına ilişkin kısmının kaldırılması, davanın yapı ruhsatları yönünden ehliyet yönünden reddi yolundaki kısmının oyçokluğuyla ONANMASINA,
2. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalılar ve davalılar yanında müdahilin temyiz istemlerinin kabulüne, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun, 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yönünden reddi yolundaki kısmının ise oybirliğiyle BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/12/2022 tarihinde, kesin olarak, karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacının temyiz istemi yönünden:
T.C. Anayasasının 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyetinin Hukuk Devleti olduğu belirtilmektedir. Hukuk Devletinin öğesi olan idarece tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluğu ve sonuçta idarenin hukuka bağlılığının yargısal denetimi iptal davaları yoluyla sağlanır.
2577 sayılı Yasanın 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptallleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesi için ön koşullardan olan "dava açma ehliyeti" iptal davasına konu kararın niteliğine göre idari yargı yerince değerlendirilmektedir. Bu değerlendirme yapılırken davacı ile dava konusu işlem arasında kişisel, güncel ve meşru bir menfaat ilişkisinin bulunup bulunmadığı hususu gözönüne alınmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı oda tarafından, uyuşmazlık konusu taşınmazlar için verilen yapı ruhsatları ile birlikte 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İfa ettikleri meslek ve sanat açısından şehirleşme ve dolayısıyla imar faaliyetleriyle çok yakından ilgileri bulunan şehir plancılarının oluşturduğu oda ve şubelerde görevli bulunanlar, belde sakini sıfatıyla ayrı ayrı dava açabileceklerine göre, bu kişiler tarafından kurulan ve yürütülen şubeler de doğrudan imar planına ve bu plan uyarınca düzenlenen yapı ruhsatına dava açabilecektir.
Bu durumda, davacı odanın, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı olduğunu ileri sürerek düzenleyici işlem niteliğinde bulunan imar planına karşı dava açması ve bu planlar uyarınca düzenlenen uygulama işlemi olan ruhsatın da hukuka aykırı olduğunu ileri sürmesi nedeniyle dava konusu yapı ruhsatları ile meşru ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabul edilerek, yapı ruhsatları yönünden işin esasına girilmesi ve imar planları hakkında verilecek karara göre yapı ruhsatları hakkında bir karar verilmesi gerektiği oyu ile kararın, yapı ruhsatlarına ilişkin kısmına katılmıyorum.