Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/8558 E. , 2022/4149 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/8558
Karar No : 2022/4149
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : İstanbul ili, Eyüpsultan ilçesi, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmazın kullanımının kısmen ayrık nizam E:1,1 Hmax:5 kat yapılaşma koşullu konut alanı kısmen 20 metre enkesitli kısmen 7 metre enkesitli yol alanı olarak belirlenmesine yönelik Eyüpsultan Belediye Meclisi'nin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 28.01.2015 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli … Yerleşmesinin Bir Kısmına Ait Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile mahkeme kararının, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 20 metrelik ve 7 metrelik yola ilişkin kısmının kaldırılarak, 20 metrelik yola ilişkin kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline, 7 metrelik yola ilişkin kısım yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer kısımlar yönünden ise istinaf talebinin gerekçeli reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, iptale ilişkin kısmının davalı idare vekili tarafından usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ :Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın iptale ilişkin kısmı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın temyiz edilen kısmının ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 04/04/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X):
Dava, İstanbul ili, Eyüpsultan ilçesi, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmazın kullanımını kısmen ayrık nizam E:1,1 Hmax:5 kat yapılaşma koşullu konut alanı kısmen 20 metre enkesitli kısmen 7 metre enkesitli yol alanı olarak belirlenmesine yönelik Eyüpsultan Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen 28.01.2015 tasdik tarihli 1/1000 ölçekli … Yerleşmesinin Bir Kısmına Ait Uygulama İmar Planının iptali istemiyle açılmıştır.
... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile; dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin ve taşınmaz mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu uygulama imar planında uyuşmazlık konusu parsele verilen fonksiyonların üst ölçekli nazım imar planı kararlarına uygun olduğu, dava konusu uygulama imar planının davacıya ait parsele yönelik kısmının şehircilik ilkelerine, planlama esasları ile kamu yararına ve hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; bilirkişi raporunda davacının parselinden geçen 20 metre enkesitli yolun 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmemesine karşın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinin 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer alan "1/1000 ölçekli plan yapılırken; bu planda gösterilen Konut Yerleşme Alanlarının %25'inden az olmamak üzere, plan bölgesinin ve çevresinin ihtiyacı olan yol ve donatı alanları .... belirlenmesinde … tarih ve … sayılı İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi Kararı ile düzenlenmiş olan alanlar dikkate alınacaktır." plan notu gerekçe gösterilerek yerinde olduğu belirtilmekte ise de, 20 metre enkesitli yolun 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer almamasına rağmen 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinin planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırılık oluşturacağı, ayrıca dava açıldıktan sonra 23.11.2016 onay tarihli uygulama imar planı değişikliği ile 7 metre enkesitli yolun güzergahının değiştirildiği ve davacıya ait taşınmazın dışına çıkarıldığı görüldüğünden davanın bu kısımının konusuz kaldığının anlaşıldığı gerekçesiyle bu kısımlara yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının davacı taşınmazından geçirilen 20 ve 7 metre enkesitli yollara ilişkin kısmı yönünden kaldırılarak 20 metre en kesitli yol yönünden dava konusu işlemin iptaline, 7 metre en kesitli yol yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer kısımlar yönünden ise istinaf talebinin gerekçeli reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında; dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planında tanımlanmayan ve dava konusu parselin doğu sınırından geçen 20 metre enkesitli taşıt yolunun düzenlendiği görülmüştür.
3194 sayılı Kanunun ''Tanımlar'' başlıklı 5. maddesindeki nazım ve uygulama imar planlarının tanımları göz önünde bulundurulduğunda, ana ulaşım sisteminin, bu bağlamda birinci ve ikinci derecedeki ulaşım yollarının nazım imar planı ile daha alt düzeydeki tali nitelikte üçüncü derece ve daha altındaki yolların ise uygulama imar planları ile düzenlenmesi gerekeceği görülmektedir.
Ayrıca ana ulaşım sistemi dışındaki hangi enkesitli yolun nazım imar planında gösterilmesi gerekeceği hususu yolun enkesitinden ziyade, imar planı içerisinde ulaşım sistemi bakımından üstlendiği fonksiyonla ilişkili olması gerekir.
Bu kapsamda özellikle yapı adaları arasındaki ulaşım ihtiyacının karşılanmasına yönelik yolların uygulama imar planı kararı ile getirilebileceğinde hiçbir duraksama bulunmamaktadır.
Bu kapsamda nazım imar planında tanımlanmayan ve dava konusu parselin doğu sınırından geçen 20 metre enkesitli taşıt yolunun uygulama imar planında düzenlenmesinin tek başına plan hiyerarşisine aykırılık oluşturmadığı sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu uygulama imar planı ile getirilen yol fonksiyonunun dayanağı nazım imar planı ana kararlarını ve sürekliliğini bozup bozmadığı, nazım imar planının genel kurgusuna aykırı olup olmadığı, ulaşım sistemi açısından gerekli olup olmadığı hususlarının incelenerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bu hususlarda değerlendirme yapılmaksızın, eksik incelemeye dayalı olarak, davacıya ait taşınmazdan geçirilen 20 metre en kesitli yola ilişkin kısım yönünden dava konusu işlemin iptali yolunda … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararda isabet bulunmadığından bozulması gerektiği oyuyla Dairemizin onama kararına katılmıyorum.