T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2020/873
Karar No:2022/4132
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …
2- … Kağıt Ambalaj Plastik ve Kimya Sanayi ve Ticaret
Ltd. Şti
VEKİLLERİ : Av. …
Av. …
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, ... yetkilileri hakkında gerçeğe aykırı beyanda bulundukları gerekçesiyle yapılan suç duyurusu üzerine, … Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … sayılı dosyası kapsamında yürütülen soruşturmada, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 162. maddesi uyarınca soruşturma açılması için Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (Kurum) tarafından yapılması gereken yazılı başvurunun yapılmamasına ilişkin Kurum'un … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce Dairemizin 05/06/2018 tarih ve E:2016/2107, K:2018/1963 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; … Cumhuriyet Başsavcılığı'na yapılan şikâyet üzerine, … Cumhuriyet Başsavcılığı'nca, davalı idareden 5411 sayılı Kanun'un 155 ve 162. maddeleri yönünden yapılacak inceleme sonucunda yazılı başvuruda bulunulup bulunulmayacağının bildirilmesinin istenmesi üzerine, davalı idarece başlatılan inceleme sonucunda düzenlenen … tarih ve …,…,…,… sayılı Rapor'un değerlendirme bölümünde, Banka tarafından davacı şirket hakkında yapılan risk bildirimlerinde Banka kayıtları ile uyumsuz bir husus bulunmadığı, bu tarihlerde Banka kayıtlarında …'ın kredi ve faiz ödemelerine ilişkin tahakkuk kayıtlarının bulunduğu; ancak bu kayıtların oluşmasına, Banka'nın bazı sistemsel problemlerinin sonucu olarak …'ın hesabından tahsilat yapılamamasının neden olduğu, olayın gelişimine bakıldığında Banka kayıtlarında olan bilgilerin doğru bir şekilde raporlandığı, ancak Banka kayıtlarının sistemsel problemler nedeniyle hatalı olduğu, bu nedenle … hakkında banka yetkilileri tarafından kasıtlı olarak Merkez Bankası'na gerçeğe aykırı bilgi verildiğinden bahsetmenin mümkün olmadığı değerlendirmesinde bulunulduğu; Soruşturma Raporu'nda, Banka kayıtlarının sistemsel problemler nedeniyle hatalı olduğu, bu nedenle … hakkında banka yetkilileri tarafından kasıtlı olarak Merkez Bankası'na gerçeğe aykırı bilgi verildiğinden bahsetmenin mümkün olmadığı açıklamalarına yer verilmiş ve dava konusu işleme bu rapor esas alınmış ise de, Kurum tarafından soruşturma izni verilmesi yahut verilmemesi hususunda değerlendirme yapılırken atılı suçun maddi unsurlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılarak bir değerlendirme yapılması gerektiği, 31/12/2010, 29/02/2011 ve 31/03/2012 tarihlerinde herhangi bir borcu olmamasına rağmen Banka tarafından Merkez Bankası'na yapılan risk bildirimleri dikkate alındığında, her ne kadar banka tarafından bu hususa sistemdeki arızanın neden olduğu belirtilmekte ise de, gerek bu hususun gerekse gerçekleştirilen fiilde kasıt unsuru bulunup bulunmadığının Başsavcılıkça ve dava açılması hâlinde adlî yargı mercilerince değerlendirileceği açık olduğundan fiili durumla Merkez Bankası'na yapılan bildirimin birbirleri ile örtüşmediği tespit edilmesine karşın, "Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak" suçunun söz konusu olmadığından bahisle soruşturma izni verilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği, şikâyet dilekçesinin Başsavcılık tarafından Kurum'a gönderilmesi üzerine, müzekkerenin gereğinin yerine getirilmesi için denetim birimlerine intikal ettirildiği, yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, … tarih ve …,…,…,… sayılı Rapor ile Kanun'un 155. maddesinde düzenlenen "Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak" suçunun oluşmadığı sonucuna ulaşıldığı, Kurum tarafından yazılı başvuruda bulunulmasını gerektirecek herhangi bir suçun oluşmadığı sonucuna varıldığından Başsavcılığa bu yönde bilgi verildiği, Kurum'un yazılı başvuruda bulunup bulunmama hususunda takdir yetkisi bulunduğu, Kanun'un 162. maddesiyle tanınan yetkinin amacının, denetlenmesi ve düzenlenmesi teknik bilgi gerektiren bankacılık sektörünün gereksiz müdahalelerden korunmasıyla ilgili olduğu, bankalar ve banka çalışanlarıyla ilgili isnatların yargılama makamları önüne gitmeden önce söz konusu işlemlerin oluş şekli, niteliği, yapısı vb. hususlar göz önüne alınarak bu konuda yetkili ve görevli kamu otoritesince bir değerlendirme yapılmasının amaçlandığı, suçun objektif unsuru olan maddi unsurunun mevcut olması hâlinde işlem tesis edilmesi gerektiğinin ileri sürülmesinin mümkün olmayacağı, bozma kararındaki gerekçenin Kurum'a verilen takdir yetkisinin ortadan kaldırılması anlamına geleceği, Kurum'un yazılı başvuru yetkisinin suçun manevi unsurunu kapsamadığı yönündeki görüşün hukuken kabul edilmesinin mümkün olmadığı, suç teorisi bakımından suçun maddi ve manevi unsurlarının bir bütün olduğu, ceza soruşturmasını ilgilendiren işlemin idari nitelikte bir karar olmadığından bu karara karşı idari yargıda iptal dava açılamayacağı, verilen karar ile yerindelik denetimi yapıldığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, suçun oluşup oluşmadığı hususunun Mahkemeler tarafından takdir edilmesi gerektiği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 10/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.