T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/8940
Karar No : 2022/8524
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVACI) …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF : 1- … Belediye Başkanlığı
2- …
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde bulunan yapıda ruhsat ve eki projesine aykırılıklar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32.maddesi uyarınca mimari projesine aykırı kısımların yıkılarak eski hale getirilmesine ilişkin 15/12/2015 günlü, 1226 sayılı ve aynı Kanunun 42.maddesi uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Fatih Belediye Encümeni kararlarının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı encümen kararına ilişkin kısmının iptali, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca eski hale getirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı encümen kararının iptaline ilişkin kısmının reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, 3194 sayılı Kanunun 32.maddesi uyarınca eski hale getirilmesine ilişkin kısmına yönelik davacının istinaf başvurusunun reddine, para cezasına 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin 4., 10. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına (toplam 217.614,06-TL) ilişkin kısmına yönelik davalı İdarenin istinaf başvurusunun kararda belirtilen gerekçeyle reddine, davalı İdarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, İdare Mahkemesi kararının, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca hesaplanan temel para cezasına ve anılan maddenin 2. fıkrasının (c) bendinin 5. 7. ve 12. alt bentleri uyarınca artırım uygulanmasına (toplam 187.939,42-TL) ilişkin kısmının kaldırılmasına, bu kısımlar yönünden davanın reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 11/10/2022 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
KARŞI OY (X) :
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının a) bendinde; Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanmak üzere, mevzuata aykırılığın her bir metrekaresi için para cezası uygulanacağı, b) bendinde ise; mevzuata aykırılığı yapı inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün olmayan, yapının cephelerini ve diğer yapı elemanlarını değiştiren veya yapı malzemesi için öngörülen gereklere aykırı bulunan uygulamalar için, Bakanlıkça yayımlanan ve aykırılığa konu imalatın tespiti tarihinde yürürlükte bulunan birim fiyat listesine göre ilgili idarece belirlenen bedelin % 20’si kadar idari para cezası verileceği hükme bağlanmış, c) bendinde ise (a) ve (b) bentlerine göre cezalandırmayı gerektiren aykırılığa konu yapı için hesaplanan para cezasına uygulanacak arttırım sebepleri sayılmış, son fıkrasında da "para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alan dikkate alınır." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükümlerin değerlendirilmesinden; ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapılar nedeniyle verilecek para cezası miktarının belirlenmesinde dikkate alınacak temel ölçütün; yapı sınıfı ve grubu ile ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalat alanının varsa aykırılıktan etkilenen alanın katılması suretiyle bulunacak alan olduğu, para cezasının yapının inşaat alanı üzerinden hesaplanması mümkün ise, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca aykırılıktan etkilenen yapının inşaat alanı üzerinden; mekansal olarak alan oluşturmayan imalatlarda ise, metrekare bazında hesaplanamayacağı için para cezasının (b) bendine göre yapının maliyet bedeli üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Bağımsız alanların birleştirilmesi, bağımsız bölüm içerisinde duvarın kaldırılması, kapı ya da pencere açılması ya da balkon ile bağımsız bölüm arasındaki duvarın kaldırılması niteliğindeki imalatlar nedeniyle yapılan aykırılıktan etkilenen alan tespitinde, yapılan imalatın binanın statiğini etkileyip etkilemediğinin esas alınması, yapılan imalat binanın statiğini etkilemiyor ise para cezasının, 3194 sayılı Kanunun 42/2. maddesinin (b) bendi uyarınca yapının maliyet birim fiyatları üzerinden, statiğini etkilemesi halinde ise aynı fıkranın (a) bendi uyarınca yapının inşaat alanı (etkilenen alan) üzerinden hesaplanması gerekmektedir.
Dava konusu uyuşmazlıkta, İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parselde bulunan, 2 bodrum + zemin + 2 normal katlı tescilli eski eser iskanlı yapının onaylı mimari projesi aykırı olarak binanın arka tarafında bodrum+zemin+1 normal katın parsel tamamında büyütülerek otele katılmış olduğu, zemin ve 1.normal katın bina girişine göre sol tarafından 1,50x3,50 m ebatlarında ilave alan oluşturulduğu, 2.bodrum kattaki sığınak alanına mutfak ve ara bölmeler yapıldığı, 2 bodrum ve zemin kattaki arka cephedeki merdivenin kaldırılmış olduğu, zemin katta bina girişinin karşısındaki Bay-Bayan WC ve kahvaltı servis mahallinin yerine resepsiyon yapılmış olduğu, zemin kattaki kalorifer dairesi ve yangın merdiveni kaçış holünün kaldırılmış olduğu, normal katlardaki kat hizmet odasının alanının değiştirilmiş olduğu, 2.normal kat üzerindeki eğimli çatının yükseltilerek kısmen otel odası, kısmen de etrafı açık örtüsü kaplı teras alanı olan bir kat yapılmış olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yapı tatil tutanağında tespit edilen ruhsata aykırı olarak ilave yapılarak otele katılmış alan yapının statiğini etkilediğinden 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca inşaat alanı üzerinden; mekansal olarak alan oluşturmayan otel içerisindeki imalatlarda ise, yapının statiğini etkilemediğinden metrekare bazında hesaplanamayacağı için para cezasının (b) bendine göre yapının maliyet bedeli üzerinden hesaplanması gerektiğinden, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının yıkılarak eski hale getirilmesine ilişkin kısmının onanması, para cezasına ilişkin kısmının ise belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.