T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/9250
Karar No : 2024/1187
KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE
BULUNAN (DAVALILAR):
1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı-…
VEKİLİ: Av. …
2- … Belediye Başkanlığı/ …
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): … Konakları Site Yönetimini Temsilen Yönetici …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 27/02/2020 tarih ve E:2015/281, K:2020/2664 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Eyüp İlçesi, … Mahalle, ... pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda kabul edilen 15/10/2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli imar planı değişikliğinin geri alınması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarihli ve … sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planında davacının sahibi olduğu … parsel sayılı taşınmazın komşu parseli olan … parsel sayılı taşınmaza ilişkin hazırlanan 15.10.2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, … sayılı parselin kısmen katlı otopark alanında, kısmen de bitişik nizam 4 kat, ön bahçe mesafesi 5 m, arka bahçe mesafesi 1 m yapılanma koşullarında konut alanında kaldığı, buna karşılık, plan notlarının 3. maddesine "ayrıca komşuluğunda bulunan T1 alanından 3.00 m yan bahçe mesafesi bırakılacaktır." şeklinde bir ifade eklendiği, söz konusu plan notu ilavesiyle, yan bahçe mesafesi eklenmesi ile yapılaşmanın bitişik nizamdan ayrık nizama mı dönüştüğü, yoksa katlı otoparkla konutun bitişik nizam olarak mı yapılaşacağı konusunda bir belirsizlik durumu yaratıldığı, bu durumun şehircilik ilkeleri ve planlama tekniklerine açıkça aykırılık teşkil ettiği, dava konusu plan tadilatının, plan ve plan notları arasında oluşan uyumsuzluk nedeniyle uygulanmasının olanaksız olduğu, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Davalıların temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.
KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI: Davalılar tarafından, idare mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olmadığı bozulması gerektiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ile idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 27/02/2020 tarih ve E:2015/281, K:2020/2664 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : İstanbul ili, Eyüp ilçesi, … Mahalle, … pafta, … ada, … parsel sayılı sayılı taşınmazın sahibi olan site yönetimi tarafından, komşu … parsel sayılı taşınmaza ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin geri alınması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (a) fıkrasında, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddenin 3. fıkrasının (c) bendinde dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde ise bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği, hükme bağlanmıştır.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesinde, ilgililerin, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilecekleri, altmış gün içinde cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, ilgililerin altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabileceği, altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı, istemin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebileceği, bu takdirde dava açma süresinin işlemeyeceği, ancak, bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemeyeceği, dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği, hükme bağlanmıştır.
İşlem tarihinde yürürlükte olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelikte plan değişikliği: plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte, bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayanan, kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleri olarak tanımlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesinin ön koşullardan birisi olan "dava açma ehliyeti", her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idare ile işlemlerinde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçütler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade etmektedir. Her olay ve davada, idari işlem ile dava açacak kişi arasında öngörülen subjektif ehliyet koşulu olarak menfaat ihlali kişisel, meşru ve güncel bir menfaat olması ölçütleri ekseninde yargı mercilerince değerlendirilerek takdir edilmektedir.
İlgililerin plan değişikliği koşullarının oluştuğunu öne sürerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi uyarınca taşınmazları ile ilgili olarak mülkiyet hakkı kapsamında her zaman plan değişikliği isteminde bulunabilecekleri ve istemlerinin reddi üzerine dava açma süresi içinde bu istemlerinin reddine ilişkin işlem ile birlikte imar planına karşı dava açabilecekleri açıktır.
Uyuşmazlıkta, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi kapsamında, İstanbul ili, Eyüp ilçesi, … Mahalle, … pafta, … ada, … parsel sayılı sayılı taşınmazın sahibi olan site yönetimi tarafından komşu … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda kabul edilen ve … parsel sayılı taşınmaza ilişkin 15/10/2012 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin geri alınması istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulduğu, bir başka ifade ile davacı tarafından, kendilerine ait olmayan komşu parsele yönelik imar planı değişikliği yapılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmüştür.
Ancak yukarıda açıklanan 2577 sayılı Kanunun 10. maddesinde ilgililerin haklarında işlem tesis edilmesi amacıyla idareye başvuruda bulunabileceği düzenlendiğinden kendi tasarrufunda bulunan taşınmaz ile ilgili idareye başvuruda bulunabileceği ve bu halde söz konusu işlemin uygulama işlemi olarak kabulü suretiyle dayanağı imar planının iptali istemiyle dava açılabileceği açık olup, uyuşmazlığa konu taşınmazın davacının komşuluğunda bulunan başkasına ait bir taşınmaz olduğu ve bu taşınmazla ilgili 10. madde kapsamında yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, davacıların yukarıda tanımlandığı şekilde kişisel, güncel ve meşru bir menfaat ilişkisinin olmadığı, bu nedenle dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 23/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.