T.C.
D A N I Ş T A Y
YEDİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/952
Karar No : 2023/1988
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı adına
… Gümrük Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Otomotiv Gıda Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına tescilli muhtelif tarih ve sayılı 11 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 8507.20.20.00.19 ve 8507.20.80.00.00 GTİP'larında beyan ve ithal edilen "akü" cinsi eşyanın, sonradan yapılan kontrollerde bir kısmının 8507.10.80.00.11, bir kısmının ise 8507.10.80.00.12 pozisyonunda yer aldığından ve bu pozisyonda gözetim uygulamasına tabi olduğundan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca gümrüklenmiş değer üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyanın Mahkemelerinin E:… sayılı dosyası ile birlikte incelenmesinden, sonradan düzenlenen değerlendirme raporu uyarınca davaya konu para cezası kararının alındığı, ithal olunan eşyanın, beyanname ve eki belgelerin incelenmesi suretiyle gerçekte hangi pozisyon ve orana tabi olduğunun tespitinin, idarece kendiliğinden yapılabilecek durumda olması karşısında; olayda, idareye sunulan bilgi ve belgelerin, eşya için uygulanacak gümrük vergi oranının belirlenebilmesi bakımından, eksik veya yanlış ya da yanıltıcı olduğu konusunda herhangi bir iddianın bulunmadığı, davacı tarafından, davaya konu beyannameler muhteviyatı "akü" cinsi eşyanın hangi tür akü olduğunun tespiti için Mersin Ticaret ve Sanayi Odası'ndan ekspertiz raporu istenildiği, örnek akülerin incelenmesi sonucu düzenlenen raporda, pistonlu motorlarda kullanılmaya uygun olmadığı, kurşun asitli, jel tipi, bakım gerektirmeyen, kuru akü olduğu saptamasının yapıldığı görüldüğünden, dava konusu para cezası kararında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı adına tescilli muhtelif tarih ve sayılı 11 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 8507.20.20.00.19 ve 8507.20.80.00.00 GTİP'larında beyan ve ithal edilen "akü" cinsi eşyanın, sonradan yapılan kontrollerde bir kısmının 8507.10.80.00.11, bir kısmının ise 8507.10.80.00.12 pozisyonunda yer aldığından ve bu pozisyonda gözetim uygulamasına tabi olduğundan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca gümrüklenmiş değer üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
İthalatta uygulanacak gözetim ve korunma önlemleri, Türk Mevzuatında, 29/01/1995 tarih ve 22186 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 26/01/1995 tarih ve 4067 sayılı Kanun'la onaylanması uygun bulunan ve 25/02/1995 tarih ve 22213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/02/1995 tarih ve 1995/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının ekinde yer alan ve bu Anlaşmanın ayrılmaz parçasını teşkil eden Korunma Tedbirleri Anlaşması ile yerini almıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinin olay tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde; eşyanın ithali lisansa, şarta, izne, kısıntıya ve belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, gümrük vergilerinin yanı sıra eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Gözetim uygulamasında, Ticaret Bakanlığınca, yerli üreticilerin talebi üzerine veya re'sen, belli bir malın ithalatının, o malın yerli üreticileri ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratıp yaratmadığının tespit edilmesi amacıyla incelemeye başlanılarak, inceleme sonucunda gözetim uygulaması öngörülebilmektedir. Gözetim uygulaması başlatılması durumunda, herhangi bir korunma tedbirinden söz edilemez. Yani bu aşamada, o malın ithalatında herhangi bir kısıtlama, vergi oranında artış, eşik kıymet belirlenmesi veya ek mali yükümlülük uygulaması söz konusu olmamaktadır.
Uyuşmazlıkta, davaya konu beyannameler muhteviyatı eşyanın beyan edilenden farklı pozisyonda ve bu pozisyonun da gözetim uygulamasına tabi olduğundan bahisle davaya konu işlem tesis edilmiş ise de, Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine aykırılıktan söz edilebilmesi için, eşyanın ithalinin, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olmasına rağmen bunlar olmadan gerçekleştirilmiş olması ya da belge varmış gibi beyan edilmiş olması gerekmektedir. Dolayısıyla, işlemin dayanağını, anılan maddede aranılan belgelerin sunulmaması ya da sunulmuş gibi beyan edilmesi oluşturduğundan, öncelikle, gözetim belgesinin anılan maddede sayılan belgelerden olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
İlgili belgelerin tanımı herhangi bir mevzuatta açıklanmasa da, gözetim belgesi, bir malın ithalatında, yerli üreticilerin zarar görmesine sebebiyet verebilecek miktarda artış olup olmadığının belirlenebilmesi için o malın ithal seyrinin izlenmesi amacıyla Ticaret Bakanlığınca düzenlenen bir belgedir. Gözetim belgesinin ibrazı zorunluluğu ise, o malın, belli bir değerin altında kıymetle ithal edilmek istenmesi durumuna münhasır olmaktadır. Bu bağlamda, ithali serbest olan eşyanın ithalat seyrinin izlenmesi ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla getirilen, ancak, 4458 sayılı Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde sayılanlar dışında kalan gözetim belgesinin ibraz edilmemesi, anılan madde uyarınca ceza kesilmesini gerektiren nedenler olarak kabul edilemez.
Bu durumda, gözetim belgesinin, mezkur Kanun'un 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde düzenlenen, eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesi kapsamında sayılan belgelerden olmadığı sonucuna varıldığından, anılan belgenin ibraz edilmediğinden bahisle karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemde hukuka uyarlık, temyize konu vergi dava dairesi kararında ise sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 10/04/2023 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz başvurusu davacı adına tescilli muhtelif tarih ve sayılı 11 adet serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı 8507.20.20.00.19 ve 8507.20.80.00.00 GTİP'larında beyan ve ithal edilen "akü" cinsi eşyanın, bir kısmının 8507.10.80.00.11, bir kısmının ise 8507.10.80.00.12 pozisyonunda yer aldığı ve gözetim uygulamasına tabi olduğundan bahisle 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca gümrüklenmiş değer üzerinden hesaplanarak karara bağlanan para cezasına vaki itirazın reddine dair işlemi iptali eden mahkeme kararının bozulması istemine ilişkindir.
4458 sayılı Kanun'un 61. maddesi gereği, eşyanın gümrük vergilerinin uygulaması bakımından dahil olduğu pozisyonun (GTİP) doğru beyan edilmesi esas olup, bu beyan ile beyanda bulunulan vergi ve cezalardan sorumludur.
Uyuşmazlığa konu olayda, davacı tarafından ithal edilen "akü" cinsi eşyanın pozisyonun belirlenerek gözetim uygulamasına tabi olup olmadığının belirlenmesi gerektiğinden, davaya konu akünün pistonlu motorlarda kullanılmaya elverişli yada kurşun asitli, jel tipi, bakım gerektirmeyen kuru akü olduğu saptamasının yapılarak hangi pozisyonda olduğunun belirlenmesi için dava konusu eşya üzerinden yaptırılacak inceleme sonucu ulaşılacak sonucun değerlendirilmesi suretiyle yeniden karar verilmek üzere temyize konu kararın bozulması gerektiği oyu ile daire kararına katılmıyorum.