Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/9552 E. , 2022/9367 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/9552
Karar No : 2022/9367
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı - …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, Boğaziçi "gerigörünüm" ve "etkilenme" bölgesinde, … ada, … sayılı parselde ruhsata aykırı ilaveler yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42/2. maddesi uyarınca 1.833,43-TL ve 42/3. maddesi uyarınca 3.757,48-TL olmak üzere toplam 5.590,91-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Sarıyer Belediye Encümeni kararı ile ruhsatsız yapının bir ay içinde yıkılması veya ruhsata bağlanması, aksi takdirde 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13. maddesi uyarınca yasal işlem yapılacağı, ayrıca, para cezasının 15 gün içinde ödenmesi, aksi takdirde icra yoluyla tahsil edileceğine ilişkin … tarih ve … sayılı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; yapıya ilişkin yapı tatil tutanağı ve para cezası verilmesine ilişkin işlemlerin tesisinden önce yapı kayıt belgesi alındığından, yapı kayıt belgesi alınan yapı hakkında tesis edilmiş dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın; … tarih ve … sayılı Sarıyer Belediye Encümeni kararı ile … tarih ve … sayılı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin, para cezasının 15 gün içinde ödenmesi, aksi takdirde icra yoluyla tahsil edileceğine ilişkin kısımlarına yönelik istinaf başvurusunun reddine, … tarih ve … sayılı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin yapının bir ay içinde yıkılması ve ruhsata bağlanması gerektiği, aksi halde 2960 sayılı Kanunun 13. maddesi uyarınca işlem yapılacağına ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun ise Boğaziçi "gerigörünüm" ve "etkilenme" bölgelerindeki ruhsatsız ya da ruhsat ve eklerine aykırı yapıların yıkımına karar verilebilmesi için, 2960 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca düzenlenecek tutanağın esas alınması suretiyle İlçe Belediye Encümenince karar alınması gerekirken, Sarıyer Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünce tesis edilen dava konusu işlemin bu kısmında yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyiz edilen kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz İsteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen onanması, kısmen değişik gerekçe onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, … ada, … parsel üzerinde 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi uyarınca … tarihli, … başvuru numaralı Yapı Kayıt Belgesi verilen yapı ile kadastral yol arasına yapılan (… Mahallesi, … ) betonarme 40 m2'lik yapı için … düzenleme tarihli, … başvuru numaralı, … belge nolu Yapı Kayıt Belgesinin verildiği, anılan yere ilişkin ruhsatsız imalat yapıldığından bahisle … tarih ve … sıra numaralı yapı tatil tutanağı düzenlenmesi üzerine … tarih ve … sayılı Sarıyer Belediye Encümeni kararı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca idari para cezası verildiği, ruhsatsız yapının bir ay içinde yıkılması veya ruhsata bağlanması, aksi takdirde 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13. maddesi uyarınca yasal işlem yapılacağı, ayrıca, para cezasının 15 gün içinde ödenmesi, aksi takdirde icra yoluyla tahsil edileceğine ilişkin … tarih ve … sayılı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin tesis edilmesi üzerine encümen kararı ile bildirim işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
22/11/1983 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 11. maddesinde; Boğaziçi alanındaki yapıların, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetleneceği, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkların bir tutanakla tespit edileceği düzenlenmiş olup, 13. maddesinde; ''Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.
a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar, b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri, c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri, d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.
Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal Valiliğe bildirilir. Vali Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir. Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı taktirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır. Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları %20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir" hükmüne yer verilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 46. maddesinde ise ''Bu Kanunla 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 6'ncı maddesine göre kurulan organlar kaldırılmıştır. Bu kuruluşların görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilen çerçeve dahilinde İstanbul Büyük Şehir ve ilgili İlçe Belediye Başkanlıklarınca yürütülür. Şöyle ki: 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 2 nci maddesinde belirlenen ve 22/7/1983 onay tarihli plana göre Boğaziçi alanında gösterilen "Boğaziçi Sahil Şeridi" ve "Öngörünüm" bölgelerindeki uygulamalar İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanlığınca, "gerigörünüm" ve "etkilenme" bölgelerindeki uygulamalar da ilgili İlçe Belediye Başkanlıklarınca yapılır. '' hükmü düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1-Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının, para cezasına yönelik encümen kararı ile … tarih ve … sayılı işlemin para cezasına ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.
2- İşlemin, ruhsatsız yapının bir ay içinde yıkılması veya ruhsata bağlanması, aksi takdirde 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13. maddesi uyarınca yasal işlem yapılacağına ilişkin kısmına gelince;
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Boğaziçi gerigörünüm" ve "etkilenme" bölgesinde yer alan taşınmazlardaki imar mevzuatına aykırılıkların İlçe Belediye Başkanlığınca tutanakla tespit edilebileceği ve aykırılığın niteliğine uygun olarak 13. maddede yer alan sebeplerden birine dayanarak yıkım kararı alınabileceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Boğaziçi "gerigörünüm" ve "etkilenme" bölgesinde, İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, … ada, … sayılı parsel üzerindeki yapıya ilişkin 28/08/2018 tarihli yapı kayıt belgesinin bulunduğu, 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 11. maddesi uyarınca … tarih ve … sıra numaralı yapı tatil tutanağı düzenlenmesi üzerine, ruhsatsız yapının bir ay içinde yıkılması veya ruhsata bağlanması, aksi takdirde 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13. maddesi uyarınca yasal işlem yapılacağına ilişkin … tarih ve … sayılı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin, yapı tatil tutanağının gereğinin yerine getirilmesine ilişkin olduğu anlaşıldığından, anılan işlemde yetki yönünden mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, niteliği belirtilen dava konusu işlem tarihinde taşınmazla ilgili yapı kayıt belgesi mevcut olduğundan, işlemden önce yapı kayıt belgesi bulunan yapı hakkında yıkım ve para cezası kararları verilemeyeceğinden, işlemin ruhsatsız yapının bir ay içinde yıkılması veya ruhsata bağlanması, aksi takdirde 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13. maddesi uyarınca yasal işlem yapılacağına ilişkin kısmının iptali yolundaki İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.
Öte yandan, davalı idare tarafından temyiz aşamasında, İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, … ada, … parsel üzerindeki yapıda 40 m2'lik bağımsız bölüm için düzenlenmiş olan 28/08/2018 düzenleme tarihli, … belge nolu Yapı Kayıt Belgesinin iptaline ilişkin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarih ve E.… sayılı işlemine karşı davacı tarafından açılan davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … tarih ve E:… , K:… sayılı … İdari Dava Dairesinin kararının sunulduğu görülmüş ise de, yapının mevcut durumuna göre yeniden tespit yapılmak suretiyle işlem tesis edilebileceği tabiidir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kısmen reddi, kısmen değişik gerekçeyle reddi yolundaki temyize konu … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının; para cezasına yönelik encümen kararı ile işlemin para cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA, işlemin, ruhsatsız yapının bir ay içinde yıkılması veya ruhsata bağlanması, aksi takdirde 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 13. maddesi uyarınca yasal işlem yapılacağına ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 09/11/2022 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.