T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/960
Karar No : 2024/1523
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DİĞER DAVALI İDARE : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 17/06/2019 tarih ve E:2018/3911, K:2019/5807 sayılı bozma kararına uyularak; … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Aydın ili, Söke ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... parsel sayılı taşınmazın yer aldığı alanla ilgili yapılan imar uygulamalarına yönelik planların, ÇED raporlarının, belediye meclisi kararlarının bir örneğinin verilmesi istemiyle yapılan 30.07.2015 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin Söke Belediye Başkanlığı işlemi ile kapatılan ... Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline ilişkin Söke Belediye Meclisinin … tarihli, .../…-… sayılı kararının onaylanmasına yönelik Aydın Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; kapatılan ... Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli ilave uygulama imar planının dayanağı kurum görüşlerinin mahkeme kararlarıyla iptal edildiği, anılan planın dayanaksız kalması nedeniyle iptaline ilişkin Söke Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, bu kararın onaylanmasına yönelik Aydın Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararında da hukuka aykırılık bulunmadığı, 30.07.2015 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin ise kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, Aydın Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı yönünden davanın reddine, 30.07.2015 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; Danıştay 6. Dairesinin 17/06/2019 günlü, E:2018/3911, K:2019/5807 sayılı kararı ile 30.07.2015 tarihli başvurunun zımnen reddine dair işlem yönünden davanın incelenmeksizin reddine ilişkin kısmının onanması, Aydın Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı yönünden verilen davanın reddine ilişkin kısmının bozulması üzerine bozma kararına uyularak bozulan kısım yönünden yapılan değerlendirmede, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 24/01/2012 tarihli kamu yararı kararına karşı açılan davada verilen iptale ilişkin kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 24/12/2015 tarihli, E:2014/2599, K:2015/7814 sayılı kararıyla bozulduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, bu aşamada imar planının iptalini zorunlu kılan herhangi bir sebebin bulunmadığı, ayrıca kapatılan ... Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave nazım imar planının iptaline ilişkin Aydın Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının iptali istemiyle açılan davanın reddine yönelik ... İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 16/10/2017 tarihli, E:2016/10917, 2017/7735 sayılı kararı ile bozulduğu, 17/06/2019 tarihli, E:2018/2679, K:2019/5804 sayılı kararı ile de kararın düzeltilmesi isteminin reddedildiği, kapatılan ... Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planlarının iptalini gerektiren bir sebep bulunmadığından, anılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline ilişkin ilçe belediye meclisi kararının onaylanması yönünde tesis edilen dava konusu büyükşehir belediye meclisi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İlgili mevzuat uyarınca plan onayından önce alınması gereken kurum görüşlerinin imar planının onaylanmasından sonra alındığı, dava konusu işlem ile iptal edilen uygulama imar planının dayanağı nazım imar planınında aynı gerekçelerle iptal edildiği, buna karşı açılan davanın reddine karar verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Duruşma yapılmasına gerek görülmedi.
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından 27.10.2010 tarihli prokol ile, Toplu Konut İdaresi tarafından inşa edilecek konutların bir kısmının kendisine devri karşılığında maliki olduğu ... parsel sayılı taşınmazın mülkiyetinin toplu konut yapılması amacıyla belediyeye devredildiği, 1/100.000 ölçekli Aydın-Muğla-Denizli çevre düzeni planında gelişme konut alanında kalan 61.745 hektar tarım alanının toplu konut yapılması amacıyla tarım dışı amaç için kullanılmasının … tarihli, … sayılı Toprak Koruma Kurulu Kararı ile uygun görülmesi üzerine 6360 sayılı Kanun uyarınca tüzel kişiliği sona eren ... Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen ilave 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile bu alanın toplu konut alanı olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Toplu konut alanına yönelik anılan imar planlarının onaylanmasından sonra İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 24.01.2012 tarihli kararı ile anılan tarım arazilerinin bulunduğu alanda ilave imar planı yapılması için kamu yararı kararı alındığı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının … tarihli, … sayılı kararı ile, talep edilen arazinin başka bir amaç için kullanılmaması, toprak koruma projesinin Valilikçe onaylanması ve bu projeye uyulması kaydıyla alanın istenilen amaç için kullanılmasının uygun görüldüğü, Aydın Valiliğinin … tarihli, … sayılı kararıyla ÇED Gerekli Değildir belgesi verildiği görülmüştür.
Dava dışı bir şirket tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararıyla yukarıda belirtilen Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının … tarihli, … sayılı kararının iptaline karar verildiği, anılan kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 15/09/2014 tarihli, E:2014/3530,K:2014/5073 sayılı kararıyla onandığı, 14/05/2015 tarihli, E:2015/26, K:2015/2306 sayılı kararıyla kararın düzeltilmesi isteminin reddedildiği, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün 24.01.2012 tarihli kamu yararı kararına karşı açılan davada ... İdare Mahkemesince verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki … tarihli, E:…,K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 24/12/2015 tarihli, E:2014/2499, K:2015/7814 sayılı kararıyla bozulduğu, bozma kararı üzerine ... İdare Mahkemesince verilen davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı karar Danıştay Altıncı Dairesinin 27/04/2021 tarih ve E:2018/3846, K:2021/6208 sayılı kararı ile onandığı anlaşılmıştır.
6360 Sayılı Kanunun yürürlüğe girmesi ile ... Belediye Başkanlığının kapatılmasının ardından, uyuşmazlık konusu alanın toplu konut alanı olarak belirlendiği ... Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen ilave 1/5000 ölçekli nazım imar planının, Aydın Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla, anılan planın dayanağı kurum görüşlerinin mahkeme kararıyla iptal edildiği gerekçesiyle iptaline karar verilmesi üzerine, kapatılan ... Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının da, Söke Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla iptal edildiği, bu kararın 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 14. maddesi uyarınca dava konusu 17.09.2015 tarihli, 395 sayılı Aydın Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla onaylandığı bunun üzerine askıda yapılan itirazın zımnen reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı İmar Kanununun 8.maddesinin 1.fıkrasının (b) bendinde; "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar." (c) bendinde ise; "Tarım arazileri, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan tarımsal amaç dışında kullanılmak üzere plânlanamaz." hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dava konusu kapatılan ... Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline ilişkin Söke Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının onaylanmasına yönelik Aydın Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının iptali istemiyle dava dışı ... tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin … tarih ve E:…, K:… sayılı karar, Danıştay Altıncı Dairesinin 16/10/2017 tarih ve E:2016/10876, K:2017/7736 sayılı kararıyla bozulmuş, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmesi üzerine İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/10/2020 tarihli E:2020/102, K:2020/1807 sayılı kararıyla ısrar kararının onanmasına karar verilmiştir.
Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince yukarıda belirtilen süreç göz önüne alınmak suretiyle bu dava hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. .
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararını kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 04/03/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.