T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/9650
Karar No : 2022/10031
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- …2- … 3- …
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 22.01.2015 tarih ve E:2011/5083, K:2015/81 sayılı bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Dava, mülkiyeti davacılara ait Samsun ili, Canik ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, …,…,…,…,…ve …parsel sayılı 1/5000 ölçekli nazım imar planında konut alanında kalan taşınmazların akaryakıt ve LPG istasyonu alanına ayrılması yolundaki başvurunun reddine ilişkin … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkememesince, taşınmaz mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda yer alan "Davaya konu taşınmazların Samsun ili, Canik ilçesinin güney yönündeki saçaklanma bölgesinde yer alan …Mahallesinin kuzey kısmında yer aldığı, kuzey sınırlarından Samsun-Ankara Devlet Karayoluna (E70-D010 yolu) cepheli oldukları, keşif tarihi itibariyle davaya konu taşınmazların Ankara-Samsun Karayolu kotundan yaklaşık 3,00 metre düşük bir kotta bulunduğu, engebesiz ve eğimsiz düz bir topografyaya sahip oldukları, üzerlerinde herhangi bir yapılaşmanın bulunmadığı, çevrede ise oldukça seyrek yapılaşmaların bulunduğu; en yakın konut yapısının taşınmazların 60 metre güneyinde ve 80 metre doğusunda yer aldığı, 09.02.1987 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında davaya konu 1561 sayılı yapı adasının tamamının orta yoğunluklu gelişme konut alanı kullanımında kaldığı, kuzey kenarından 60 metre en kesitli taşıt yoluna (Ankara-Samsun Devlet Karayolu) cepheli olduğu, davacılar tarafından 23.06.2008 tarihli dilekçeyle Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na başvurularak söz konusu parsellerin bulunduğu alanın konut alanı kullanımından çıkarılarak akaryakıt ve LPG istasyonu alanı olarak düzenlenmesinin istendiği, davaya konu 17.10.2008 tarih ve 18/375 sayılı meclis kararında; talebin nazım imar planını bozucu nitelik taşıması, şehircilik ve planlama ilkelerine aykırı olması ve aynı bölge içerisinde yeteri kadar akaryakıt ve LPG ikmal istasyonunun olması gerekçeleriyle reddedildiği, akaryakıt/LPG istasyonu planlanmasında, ilk kurulum maliyetlerinin yüksek olmasının da etkisiyle, yatırım yapmak isteyen mülk sahipleri ya da kiracıları tarafından ilgili idaresine akaryakıt/LPG istasyonu amaçlı imar planı veya imar planı değişikliği tekliflerinin sunulması ve gerekli şartları sağlayan yerlerde ilgili idaresince gerekli düzenlemeler yapılarak Akaryakıt/LPG İstasyonlarının faaliyete sokulması yönteminin ülkemizde daha çok kullanıldığı, benzer şekilde Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan plan değişikliğinde 3 farklı alanın akaryakıt ve LPG istasyonuna dönüştürülmüş olduğu, dolayısıyla davacılar tarafından davalı idareye sunulan akaryakıt ve LPG istasyonu amaçlı plan değişikliği teklifinin plan bütünlüğünü bozucu nitelik taşımadığı, Kara yolundan cephe almakta olan davaya konu parseller üzerinde akaryakıt ve LPG istasyonu amaçlı plan değişikliği yapılmasının, karayolundan 25 metre çekme mesafesi bırakılması şartıyla, çevre düzeni planı mekansal kullanım kararları ile çelişmediği; planların kademeli birlikteliği anlamında planlama hiyerarşisine ve planlama esaslarına uygun olduğu, davacılar tarafından talep edilen değişikliğin sosyal ve teknik altyapı alanlarında ya da yollarda herhangi bir değişiklik önermediği, nüfus yoğunluğunu artırıcı bir etkiye sahip olmadığı, dolayısıyla plan değişikliklerinde uyulması gereken kurallar açısından mevzuat hükümlerine aykırı olmadığı, aynı güzergah üzerindeki zıt yönlerde hareket eden taşıt sayılarının birbirine yakın ya da eş olduğu, bu durumda; Ankara-Samsun Devlet Karayolu (Ankara Bulvarı) üzerinde, söz konusu bölgede Ankara istikametinde ihtiyaç görülerek 2 adet akaryakıt/LPG istasyonu ayrılmış olmasına karşın, davaya konu meclis kararında halihazırda 1 adet akaryakıt/LPG istasyonu bulunan Samsun istikametinde ikinci akaryakıt ve LPG istasyonuna ihtiyaç bulunmadığı belirtilmiş olmasının tutarlı olmadığı, davaya konu taşınmazın konumu itibariyle üzerinde planlanacak bir akaryakıt-LPG istasyonunun Ankara-Samsun Devlet Karayolu üzerindeki trafik güvenliği için fazladan tehdit oluşturmayacağı, söz konusu taşınmazların Karayolu Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik’te belirtilen kavşak ve çekme mesafelerini sağladığı, davaya konu meclis kararının alındığı tarih itibariyle, dava konusu parseller üzerinde kurulacak bir akaryakıt-LPG istasyonunun TS 11939 LPG ve T.S. 12820 akaryakıt standartlarında belirtilen yerleşim birimi mesafe kriterlerine uygun olduğu, davaya konu parseller belediye sınırları içinde olduklarından, üzerlerinde akaryakıt/LPG istasyonu düzenlenebilmesi için 1 kilometre şartının aranması gerektiği, davaya konu alanın kendisiyle aynı yönde yer alan en yakın akaryakıt/LPG istasyona 1,07 km. mesafede olduğu, dolayısıyla davaya konu alanda akaryakıt ve LPG istasyonu planlanmasında Kilometre Tahdidi Kuralları açısından sakınca bulunmadığı, Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nin 17. maddesinde konut dışı kentsel çalışma alanlarında parsel genişlik ve derinliklerinin en az 40 metre olması gerektiğinin belirtildiği, ancak aynı Yönetmeliğin 3. maddesine göre bu hükmün idarelerce onaylanacak imar planları ile değiştirilmesine olanak sağlandığı, buna göre imar planında farklı (40 metreden küçük) bir parsel genişliği ya da derinliği getirilmesi durumunda, imar planındaki hükmün uygulanması gerektiği, dolayısıyla; davaya konu meclis kararının alındığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan imar planları ve diğer mevzuat hükümlerine göre davacılara ait taşınmazların bulunduğu alanın akaryakıt ve LPG istasyonu olarak belirlenmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı, Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi’nin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan Canik İlçesi 1/5000 ölçekli Revizyon ve İlave Nazım İmar Planında davaya konu parseller ve çevresinin ticaret alanına dönüştürüldüğü, bu durumun davaya konu parseller üzerinde kurulacak bir akaryakıt/LPG istasyonunun barındıracağı sakıncalardan etkilenebilecek nüfus sayısının azalması anlamına geleceği; ayrıca yapılan bu revizyon işleminde, davaya konu taşınmazın hemen güneydoğusunda bir eğitim tesis alanı konumlandırıldığı, buna karşın 1/1000 ölçekli uygulama imar planında iki kullanım arasında bulunan 10 metre en kesitli imar yolu ile birlikte davaya konu … sayılı yapı adası uzunluğunun 90 metre civarında olduğu hususları göz önüne alındığında, yapı adası içinde konumlandırılacak teçhizat ile eğitim tesisi arasında yeterli güvenlik mesafesinin sağlanabileceği, bu açıdan da TS standartlarının karşılanabileceği" tespitler ve dosyada yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilerek; dava konusu taşınmazların imar planlarındaki kullanım kararlarının akaryakıt ve LPG İstasyonu olarak belirlenmesinin teknik ve bilimsel gereklilikler ile mevzuatta yer alan emredici düzenlemelere aykırılık teşkil etmediği ve plan bütünlüğünü bozucu nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacıların bu yöndeki taleplerinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İdarenin takdir yetkisinde olan bir konuda; emredici hükümlere aykırılık olmadığı ve plan bütünlüğünü bozucu bir durumun olmadığı belirtilerek idarenin yerine geçerek bu alanda akaryakıt istasyonu planlaması yapılmasına neden olacak bir karar alınmasının yerindelik denetimi yapılmış olduğunu ortaya koyduğu, dolayısıyla temyize konu mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu ve bu gerekçelerle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin reddine,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 23/11/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X)KARŞI OY :Dava, mülkiyeti davacılara ait Samsun ili, Canik ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, …,…,…,…,…ve …parsel sayılı 1/5000 ölçekli nazım imar planında konut alanında kalan taşınmazların akaryakıt ve LPG istasyonu alanına ayrılması yolundaki başvurunun reddine ilişkin …tarihli, …sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelerin ve taşınmaz mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazların imar planlarındaki kullanım kararlarının akaryakıt ve LPG İstasyonu olarak belirlenmesinin teknik ve bilimsel gereklilikler ile mevzuatta yer alan emredici düzenlemelere aykırılık teşkil etmediği ve plan bütünlüğünü bozucu nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davacıların bu yöndeki taleplerinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun “Tanımlar” başlıklı 5. maddesinde; nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla bütün olan plan olarak; uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgilerini ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 3. maddesinde "Revizyon Planı: Her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plandır.", bu maddenin 6. fıkrasında ise "Plan Değişikliği: Plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte, bilimsel, nesnel ve teknik gerekçelere dayanan, kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleridir." şeklinde tanımlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacılar tarafından ilk kez, Samsun İli, Canik İlçesi, …Köyü, …ada …parsel sayılı taşınmazın akaryakıt+LPG İstasyonu alanına ayrılması yolunda 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği talebinin davalı büyükşehir belediye meclisinin …tarihli, …sayılı kararı ile reddedildiği, Samsun İli, Canik İlçesi, …Mahallesi, …ada ve …,…,…,…,…ve …sayılı parselllerde 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılarak bu taşınmazlarının kullanımının "akaryakıt -LPG ikmal istasyonu" olarak ayrılması yolundaki başvurunun büyükşehir belediye meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, uyuşmazlık konusu taşınmazlara mevcut 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile verilmiş olan konut alanı fonksiyonunun Akaryakıt+LPG İstasyonu alanı fonksiyonu olarak değiştirilmesine yönelik yapılan imar planı değişikliği başvurusunun, belirtilen şekilde bir değişikliğin tek bir parsel ölçeğinde yapılmasının imar planının bölgeye ilişkin getirmiş olduğu kullanım kararlarındaki bütünlüğü ve uyumu bozacağı, anılan şekildeki bir değişikliğin ancak bütünsel bir yaklaşım içinde imar planı revizyonu ile yapılabileceği açık olduğundan dava konusu işlemde bu yönüyle şehircilik ve planlama ilkeleri açısından hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.