Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2020/9970 E. , 2022/2878 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2020/9970
Karar No : 2022/2878
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Yatırım Ortaklığı A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
2- ... Bakanlığı -
VEKİLİ : ..., Hukuk Müşaviri
İSTEMİN ÖZETİ : Davacı şirket tarafından yapılması planlanan "111 konut + 65 ofis + 19333 m2'lik AVM" projesinin 30/06/2011 tarih ve 27980 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in Ek-2 listesi kapsamında kaldığı halde, Çevresel ÇED sürecine başlanılmadan inşai faaliyetlere başlanıldığının tespit edildiğinden bahisle, 2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin 1. paragrafı uyarınca para cezası verilmesine ilişkin İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla bildirilen bila tarih ve ... sayılı idari yaptırım kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 21/01/2016 tarih ve E:2015/6696, K:2016/203 sayılı kararıyla davanın yalnızca İzmir Valiliği husumetiyle görülüp karara bağlanması gerekirken Çevre ve Şehircilik Bakanlığının da husumetiyle görülüp karara bağlanmasında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulması üzerine, bozma kararına uyulmayarak Mahkemenin ilk kararında ısrar edilmesi yolundaki ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/12/2018 tarih ve E:2018/3244, K:2018/5874 sayılı kararıyla ısrara ilişkin kısmının onanarak esas hakkında karar verilmek üzere dosyanın dairemize gönderilmesi sonrasında, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 20/05/2019 tarih ve E:2019/13538, K:2019/4582 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen 04/06/2020 tarih ve E:2020/333, K:2020/493 sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiğinden husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Kanunun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 09/03/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
2872 sayılı Çevre Kanununun 20. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinin 1. paragrafında; Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) sürecine başlamadan veya bu süreci tamamlamadan inşaata başlayan ya da faaliyete geçenlere yapılan proje bedelinin yüzde ikisi oranında idari para cezası verileceği kurala bağlanmıştır.
Bakılan davada; davacı şirketin, ÇED sürecine başlanılmadan inşai faaliyette bulunduğu sabit ise de, 2872 sayılı Kanun uyarınca verilecek olan para cezasının, proje bedelinin tamamına mı yoksa Çevresel etki Değerlendirmesi süreci tamamlanmadan yapılan kısmına mı yönelik olduğunun belirlenmesi gerekmektedir.
Yukarıda anılan Kanunun 20/e maddesinde açıkça "yapılan proje bedelinin" yüzde ikisi oranında idari para cezası verileceği belirtilmiş olduğundan, para cezasının proje bedelinin tamamı üzerinden değil, para cezasına esas tespitin yapıldığı tarih itibarıyla tamamlanmış olan proje bedeli üzerinden belirlenmesi gerekmektedir.
Bu durumda; dava konusu işleme esas başvurunun yapıldığı 17/06/2014 tarihi itibarıyla projenin tamamlanan kısmının maliyet bedelinin yüzde ikisi oranında para cezası verilmesi gerekirken, proje bedelinin tamamı üzerinden verilen para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.