T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10026
Karar No : 2021/13058
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
… Turizm Anonim Şirketi ve … Madencilik Turizm İnşaat Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekilleri Av. … tarafından, Antalya İli, Manavgat İlçesi, … Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki günü birlik kullanım alanlarının 10 yıllığına Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca … Turizm Ticaret Limited Şirketine kiralanmasına ilişkin 07/10/2020 tarihli sözleşme ile anılan sözleşmeye dayanılarak davacılardan … Turizm Anonim Şirketinin işlettiği otelin önünde yer alan sahil alanının … Turizm Ticaret Limited Şirketince dava dışı … Turizm Tarım Ticaret İnşaat Sanayi Limited Şirketine kiralanmasına ilişkin 13/11/2020 tarihli sözleşmenin iptali istemiyle … Bakanlığı ile … Turizm Ticaret Limited Şirketine karşı açılan davada; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanuun 34/1. maddesi uyarınca taşınmaz malın bulunduğu yer olan Antalya ilinin idari yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu Antalya İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin Ankara 7. İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı ile; aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünün, dava konusu idari işlemi tesis eden Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesinin yetkisinde olduğundan bahisle davanın yetki yönünden reddine yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesine ilişkin Antalya … İdare Mahkemesinin … tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı ile ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, 2577 sayılı Kanunun 43. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir."; aynı Kanunun "Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki" başlıklı 34. maddesinin birinci fıkrasında ise, "İmar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkeme taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesidir." hükümlerine yer verilmiştir.
Anılan Kanunun "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde ise, "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler.
a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir.
2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur.
3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.
4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Antalya İli, Manavgat İlçesi, … Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki günü birlik kullanım alanlarının (159.680,59 m²) 10 yıllığına Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca … Turizm Ticaret Limited Şirketine kiralanmasına ilişkin 07/10/2020 tarihli sözleşme ile anılan sözleşmeye dayanılarak davacılardan … Turizm Anonim Şirketinin işlettiği otelin önünde yer alan sahil alanının (6.000 m²) … Turizm Ticaret Limited Şirketince dava dışı … Turizm Tarım Ticaret İnşaat Sanayi Limited Şirketine kiralanmasına ilişkin 13/11.2020 tarihli sözleşmenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; Antalya İli, Manavgat İlçesi, … Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazların belirli bir süre ile davalı şirkete devri, davalı şirketin de dava dışı 3. bir şirkete davacının işlettiği otelin önündeki sahil alanının devri ve bu taşınmazlara bağlı hak olarak kiralama sözleşmelerinden kaynaklı işlemlerin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde, sözleşmelere konu taşınmazların bulunduğu yerin idari yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, yukarıda belirtilen mevzuat hükmü gereğince taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara ilişkin uyuşmazlıklarda, taşınmazın bulunduğu yerdeki İdare Mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı Kanunun 34/1. maddesi uyarınca, taşınmazların bulunduğu yer olan Antalya ilinin idari yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu Antalya İdare Mahkemesinin yetkili olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Antalya İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna, dava dosyasının Antalya 3. İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 7. İdare Mahkemesine ve davanın taraflarına bildirilmesine, 25/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.