Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/10035 E. , 2021/12945 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10035
Karar No : 2021/12945
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
… İnşaat ve Ticaret A.Ş. vekili Av. … tarafından, E Grubu Müteahhitlik Yetki Belgesi verilmesi istemiyle 17.01.2020 tarihinde İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle … Bakanlığı ve …Valiliğine karşı açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve dosyanın yetkili İdare Mahkemesine gönderilmesi yolunda … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı sonrasında, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davanın yetki yönünden reddi ile dava dosyasının Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi ve … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1.fıkrasının (b) bendi uyarınca yetkili yargı yerinin belirlenmesi amacıyla dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine dosya incelendi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmü; aynı Kanununun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir." hükmü yer almaktadır.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun ''Müelliflik, fenni mesuliyet, şantiye şefliği, yapı müteahhitliği ve kayıtlar'' başlıklı 28. maddesinin 9. fıkrasında; "Bakanlıktan veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş idareden uygun sınıfta yetki belgesi almaksızın, inşaat ve tesisat dahil yapım işlerinin müteahhitliği üstlenilemez. Yetki belgeleri geçici veya sınıflandırma yapılarak daimi olarak düzenlenebilir. Gerçek kişilere ve özel hukuk tüzel kişilerine yapı inşa eden müteahhitlerin kayıtları, her yapı için ayrı ayrı tutulur. Bu kayıtların birer nüshası, ilgili yapı müteahhidinin yetki belgelendirmesi işlemlerinde değerlendirilmek üzere Bakanlığa gönderilir. Müteahhitlere yetki belgesi verilmesi işlemleri, bu kayıtlar da değerlendirilerek Bakanlıkça yürütülür." hükmüne yer verilmiştir.
02/03/2019 tarihli ve 30702 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik'in, "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 4. Maddesinde, " ...b) İdare: Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip idareleri,
c) İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonu (Belge Komisyonu): Yetki belge numarası işlemlerini yürütmek üzere Müdürlük bünyesinde oluşturulan yetki belgesi komisyonunu,
ç) İtiraz komisyonu: Yetki belge numarası işlemlerine yönelik yapılacak itirazları incelemek ve karara bağlamak üzere Bakanlık bünyesinde oluşturulan komisyonu, ...ifade eder...." hükmü; "İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonu" başlıklı 9. maddesinde, "Müdürlüklerde; yetki belge numarası verilmesi, belge grubunun belirlenmesi, yenilenmesi ve iptaline dair işlemler ile bu işlemlerle ilgili ilave bilgi, belge ve açıklama istenmesi yönünde kararlar alarak değerlendirmekle ve itiraz komisyonu kararlarını yerine getirmekle görevli yeterli sayıda İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonu kurulur...." hükmü; "Yetki belgesi numarası için başvuru" başlıklı 11. maddesinde, "Yetki belgesi numarası almak isteyen başvuru sahiplerinin, başvuru yapılan tarih itibarıyla en az bir ay süreyle geçerli olacak şekilde, aşağıda sayılan belgeleri kapalı zarf içerisinde Yapı Müteahhitliği Yetki Belgesi Numarası Başvuru Formu (Ek-1) ekinde Müdürlüğe sunmaları gerekir:..." hükmü; "Yeterlik değerlendirmesi" başlıklı 15. maddesinde, "Başvurular, belge komisyonu tarafından bu Yönetmelikte istenen şartlara uygunluk açısından Yapı Müteahhitlikleri İl Yetki Belgesi Komisyonu Başvuru Dosyası İnceleme Formu (Ek-8)’na uygun şekilde incelenir. Komisyon başvuruyu belge numarası işlem süresi içerisinde Yapı Müteahhitleri İl Yetki Belge Komisyonu Karar Tutanağı (Ek-9)’na göre gerekçeli olarak karara bağlar. Kararda yetki belgesi numarası verilip verilmeyeceği ile belge grubu belirtilir. (Değişik cümle:RG-5/8/2021-31559) Kararın İl Müdürünce onaylanması ve belge grubunun YAMBİS’te yayınlanması ile 27 nci maddenin ikinci fıkrasına göre tebligat yapılmış sayılır. Başvurularda, bu Yönetmelikte belirtilen belgelerin sunuluş şekline ilişkin düzenlemelere uygun sunulmayan, geçerlik süresi dolan ve ilgili mevzuatına uygun düzenlenmeyen belgeler değerlendirmeye alınmaz. Başvurular Müdürlükçe belge numarası işlem süresinde sonuçlandırılır. Bu süre azami on beş gündür. " hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, yetkili yargı yerinin belirlenmesi amacıyla … İdare Mahkemesince Danıştaya gönderilen dava dosyası kapsamında, E Grubu Müteahhitlik Yetki Belgesi verilmesi istemiyle İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne yapılan başvurunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada, söz konusu belgeyi düzenleme yetkisinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı mı, yoksa İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü mü olup olmadığı hususunun çözümlenmesi gerekmektedir.
Dava konusu işlem, müteahhitlik yetki belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca anılan belgeyi düzenleme yetkisi Çevre ve Şehircilik Bakanlığına verilmiş ise de; müteahhitlik yetki belgesinin, yukarıda belirtilen Yönetmelik uyarınca İl Müdürlüğü bünyesinde kurulan Yapı Müteahhitleri İl Yetki Belge Komisyonu kararının İl Müdürünce onaylanarak verildiği, yetki belge ve grup başvurularının, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri bünyesinde kurulmuş olan İl Yetki Belgesi Komisyonları tarafından incelenerek karara bağlandığı göz önüne alındığında, davanın görüm ve çözümünün 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrası kapsamında, dava konusu işlemi tesis eden idari mercii İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün bulunduğu yer olan İstanbul İdare Mahkemesine ait olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43/1-b maddesi uyarınca … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davanın yetki yönünden reddi yolundaki kararının kaldırılmasına, dosyanın yetkili … İdare Mahkemesine gönderilmesine, bu kararın … İdare Mahkemesinin yanı sıra taraflara bildirilmesine, 24/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.