Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/10120 E. , 2022/2877 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10120
Karar No : 2022/2877
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Elektrik Üretim A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN ÖZETİ : Erzurum İli, İspir İlçesi, ... Havzası, Şehir Deresi üzerinde yapılması planlanan "Şehir Regülatörü ve HES (1,505 MWm/1,441 MWe)" projesiyle ilgili olarak verilen 18/01/2013 tarih ve 2834 sayılı ''Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu'' kararının süresinin 46 ay uzatılması için yapılan 07/08/2020 tarihli başvurunun reddedilerek, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 14. maddesinin 4. fıkrası uyarınca 7 yıl içerisinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma başlanılmadığından bahisle, "ÇED Olumlu" kararının geçersiz sayılmasına ilişkin ... tarih ve E... sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 14/04/2021 tarih ve E:2021/801, K:2021/5561 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1/a bendi uyarınca davanın yetki yönünden reddi, dosyanın yetkili Erzurum İdare Mahkemesine gönderilmesi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı üzerine, dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından davalı idareye yapılan başvuruda, ÇED Olumlu kararının geçerlilik süresi içinde yatırıma başlanılmaması ile ilgili olarak, projenin regülatör alanı ve kanal güzergahında heyelan riskinin tespit edilmesi nedeniyle iyileştirme çalışmalarının yapılması kapsamında planlanan proje değişikliğinin mücbir sebep olarak değerlendirilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, nihai ÇED raporunda proje alanındaki heyelan, duraylılık (stabilite) ve erozyon sorunu ile ilgili olarak meydana gelebilecek etkiler ile bunlara karşı alınacak önlemlerin öngörüldüğü, yatırıma başlanılabilmesi için proje kapsamında arazi hazırlık, inşaat ve işletme döneminde proje sahibi tarafından nasıl hareket edileceğinin ortaya konulduğu, ayrıca EPDK ile yaşanan mahkeme sürecinin, proje ile ilgili yatırım faaliyetine başlanılmasına engel teşkil etmeyeceği, nitekim, üretim dışında, yatırım kapsamında projeyle ilgili yolun açılması, arazinin düzenlenmesi ve tesviye çalışmalarına başlanılması, şantiye vb. ünitelerin kurulması, hafriyat alınması vb. faaliyetlerin yapılabileceği, dolayısıyla, projenin üretim lisansı ile ilgili iptal ve itiraz sürecinde proje sahasına hiçbir fiziki müdahalede bulunulmamasının davacının kusuru olduğu ve bu hususların mücbir sebep kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna varıldığından, temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, karar düzeltme yolunun kapalı olduğunun duyurulmasına, 09/03/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X)KARŞI OY:
25/11/2014 günlü, 29186 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 14. maddesinin 4. fıkrasında; "ÇED Olumlu kararı verilen proje için yedi (7) yıl içinde mücbir sebep bulunmaksızın yatırıma başlanmaması durumunda "ÇED Olumlu" kararı geçersiz sayılır." kuralı düzenlenmiştir.
Uyuşmazlıkta; söz konusu projeyle ilgili ÇED Olumlu kararının 18/01/2013 tarihinde verilmesi nedeniyle geçerlilik süresinin, yukarıda yer verilen mevzuat gereği 18/01/2020 tarihinde dolduğu, davacı tarafından ise ÇED Olumlu kararının geçerlilik süresi dolduktan sonra 07/08/2020 tarihinde ''ÇED Olumlu'' kararının süresinin 46 ay uzatılması için davalı idareye başvuruda bulunulduğu görülmüş olup, davacının bu talebinin değerlendirilebilmesi için başvurunun, ÇED Olumlu kararının geçerlilik süresi içerisinde yapılması gerektiği sonucuna varıldığından, bu haliyle geçerli olmayan bir başvuruya dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, Mahkeme kararının bozularak, davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.