Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/10130 E. , 2021/12931 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10130
Karar No : 2021/12931
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ...Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2- ...Belediye Başkanlığı
İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacının hissedar olduğu İzmir İli, Güzelbahçe İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel sayılı taşınmazın uygulama imar planında "24,50 m genişliğinde imar yolu" olarak ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufunun hukuken kısıtlandığı ve taşınmazın kamulaştırılmadığı da ileri sürülerek, 1.000.000,00 TL taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi talep edilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; İzmir İli, Güzelbahçe İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel sayısında kayıtlı taşınmazın, 16/07/1981 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "24,50 m genişliğinde taşıt yolu" olarak ayrıldığı, taşınmaz hakkında İzmir Büyükşehir Belediye Encümeninin ...tarih ve ...sayılı kararı ile kamulaştırma kararı alındığı, 12/02/2020 tarihinde uzlaşma görüşmelerine başlanıldığı, ancak bedele ilişkin uzlaşmanın sağlanılmaması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, bu nedenle ortada bir kamulaştırmasız el atmanın bulunmadığı, idarenin taşınmazı kamulaştırdığı, ancak bedele ilişkin anlaşma sağlanamadığı, bundan sonra ise idarenin bedel tespiti ve tescili için adli yargı yerinde dava açabileceği, dolayısıyla ortada kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan bir uyuşmazlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, 1.000,00 TL tazminat istemiyle açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 1. fıkrasında, idare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabileceği, ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olduğu, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamayacağı hükmünün yer aldığı, sözü edilen parasal sınırın aynı Kanun'un ek 1. maddesi uyarınca 2021 yılı için 7.000,00 TL olarak belirlendiği, buna göre 1.000,00 TL zararın tazmini istemiyle açılmış bulunan davada, .... İdare Mahkemesi Hakimliğince verilen ...günlü, E:..., K:...sayılı kararın, yukarıda aktarılan Kanun hükmü uyarınca kesin olduğu gerekçesiyle, istinaf isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava dilekçesinde dava konusu tazminatın 1.000.000,00 TL olarak belirtilmesine rağmen, İdare Mahkemesi kararında dava konusu talebin sehven 1.000,00 TL olarak yazıldığı, bu nedenle 1.000,000,00 TL değerindeki davada istinaf yargı yolunun açık olduğu belirtilerek, usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulması gerektiği iddia edilmiştir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Davacının hissedar olduğu İzmir İli, Güzelbahçe İlçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsel sayılı taşınmazın uygulama imar planında "24,50 m genişliğinde imar yolu" olarak ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufunun hukuken kısıtlandığı ve taşınmazın kamulaştırılmadığı da ileri sürülerek, 1.000.000,00 TL taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi talebiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasında; "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanunun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin sınırlı sayıdaki bazı davalar hakkında verdikleri kararların temyize tabi olduğu belirtilerek, bunlar arasında konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davaların da temyiz incelemesine tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanunun Ek 1. maddesinde ise; "Bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar; her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların, o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların bin Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden; idare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı istinaf yoluna başvurulabileceği, ancak konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararların kesin olduğu, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamayacağı, istinaf sınırı olarak belirlenen parasal sınırın ise Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılacağı, yeniden değerleme oranına göre 2021 yılı istinaf sınırının 7.000,00 TL ve üzeri olduğu, yine Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davaların temyize tabi olduğu, temyiz sınırı olarak belirlenen parasal sınırın ise Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılacağı, yeniden değerleme oranına göre 2021 yılı temyiz sınırının 192.000,00 TL ve üzeri olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın ise; davacının hissedar olduğu taşınmazın uygulama imar planında "24,50 m genişliğinde imar yolu" olarak ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufunun hukuken kısıtlandığı ve taşınmazın kamulaştırılmadığı da ileri sürülerek 1.000.000,00 TL tazminat istemine ilişkin olduğu görülmüştür.
Bu durumda, davanın 1.000.000,00 TL tazminat istemiyle açıldığı dikkate alınarak, İdare Mahkemesi tarafından, uyuşmazlık hakkında heyet halinde inceleme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekirken; sehven 1.000,00 TL talep edildiği belirtilerek tek hakim tarafından karar verilmesi ve bu karara karşı yapılan istinaf talebinin ise incelenmeksizin reddedilmesi nedeniyle, yukarıda belirtilen hükümler dikkate alındığında, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında usul yönünden hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun istinaf isteminin incelenmeksizin reddi yolundaki temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/11/2021 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.