Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/10161 E. , 2021/14555 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10161
Karar No : 2021/14555
DAVACILAR : 1- …
2- … 3- …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı-…
DAVANIN ÖZETİ : İzmir ili, Aliağa İlçesi, … Mahallesi, … , … , … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alana ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının iptali istenilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakimi … 'un açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinde, "1. İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. 2. Dilekçelerde; a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar, e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir. 3. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur. " hükmü; aynı Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği belirtilmiş; 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3 ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş; 15. maddenin 1. fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere dilekçenin reddine karar verileceği; 5. fıkrasında, 1. fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği, hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasında, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabileceği hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, İzmir ili, Aliağa İlçesi, … Mahallesi, … , … , … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alana ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanan 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planının iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri olan taleple bağlılık ilkesi uyarınca mahkemeler, hukuka uygunluk denetimini taleple bağlı olarak yaptığından; öncelikle talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte belirli ve somut olması, dava dilekçelerinde dava konusunun hiç bir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde açık ve net olarak ortaya konulması gerekmektedir.
Dava dilekçesinde, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yapılan itiraz üzerine iş bu davanın açıldığı belirtilmiş ise de, iptali talep edilen 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı açık ve net olarak ortaya konulamadığından davacıların talebi hususunda tereddüt oluşmuştur.
Öte yandan, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının incelenmesinden, her bir davacının ayrı taşınmazlarda malik olduğu görülmüştür. Bu itibarla, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi kapsamında her bir taşınmazın incelemesinin ayrı ayrı yapılması gerekeceğinden, her bir taşınmaz için taşınmaz sahipleri veya hissedarları tarafından ayrı ayrı dava dilekçesi düzenlenerek dava açılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olmayan dava dilekçesinin, aynı Kanunun 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde usulüne uygun dava açılmak üzere reddine, yeniden verilen dilekçede aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususunun davacılara duyurulmasına, yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin davacılara iadesine, 28/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.