T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10239
Karar No : 2022/4731
KARŞILIKLI TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR :
1- (DAVACI) : … adına Vasisi …
VEKİLİ : Av. …
2- (DAVALI) : …Bakanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, dilekçelerde yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemlerinden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacının, ... İl Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünde 3. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde "…" olarak görev yaptığı dönemde, "…Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen …sayılı tahkikat dosyasının paraflı suretlerini kasıtlı olarak kaybetmek" fiilini işlediği gerekçesiyle, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 12. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun …günlü, …sayılı kararının (1) no'lu olaya yönelik kısmının iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla; davacının meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına temel olan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nde öngörülen eyleminin, mevcut hukuki durum itibarıyla 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de, yirmi dört ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylemler arasında sayılması ve "suç ve cezada lehe olan kuralın uygulanması" kuralının disiplin yaptırımları yönünden de geçerli bir ilke olması karşısında, davacının Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 12. maddesi uyarınca, (1) no'lu olaya dair meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararında hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan, davacının işbu davaya konu yaptığı meslekten çıkarma cezası haricinde Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğünün 8. maddesi uyarınca ayrı ayrı meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, bu işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların Mahkemelerince reddedildiği ve davacının 675 sayılı KHK ile rütbelerinin alındığı görülmüş olup, memuriyet görevine iade edilemeyeceğinin anlaşılması karşısında, işbu davadaki işlemden kaynaklı mahrum kaldığı parasal ve özlük haklarının tazmininin hukuken olanaklı görülmediği gerekçeleriyle, dava konusu işlemin iptaline, işlemden kaynaklanan parasal ve özlük hak kayıplarının yasal faiziyle birlikte tazmini isteminin ise reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; …İdare Mahkemesince verilen istinafa konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
1- Davacının İddiaları : Hakkında tesis edilen diğer meslekten çıkarma kararlarına karşı açılan ve reddedilen davaların henüz kesinleşmediği, bu kararlar esas alınarak parasal ve özlük haklarının iadesine karar verilmemesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, bununla birlikte, dava konusu işlem tarihinden sonra Kanun Hükmünde Kararname ile ihraç edilmesi işleminin gerekçe yapılamayacağı ileri sürülmektedir.
2- Davalı İdarenin İddiaları : Mevzuatla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yürütülen soruşturma sonucunda, davacının üzerine atılı fiili işlediğinin sübuta erdiği, hukuka uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararının bozulması gerektiği belirtilmiştir.
TARAFLARIN CEVABI :
1- Davalı İdarenin Cevabı : Cevap verilmemiştir.
2- Davacının Cevabı : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması; davacının temyiz isteminin reddi ile dava konusu işlemden kaynaklanan parasal ve özlük hak kayıplarının yasal faiziyle birlikte tazmini isteminin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kısmının ise onanması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi …İdare Mahkemesinin …günlü, E:…sayılı kararıyla kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince, temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek ve dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, ... İl Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünde 3. Sınıf Emniyet Müdürü rütbesinde "…" olarak 08/02/2012-18/12/2013 tarihleri arasında görev yaptığı dönemde; …Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosunca yürütülmekte olan …sayılı soruşturma dosyası kapsamında, kamuoyunda "Selam Tevhid Terör Örgütü" olarak bilinen soruşturma dosyasının adli ve idari yönden incelenerek suç tespiti halinde sorumlularının isim ve eylemlerinin Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi ve düzenlenecek raporların gönderilmesinin talep edilmesi üzerine, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğünün yaptığı işlemler ve adli makamlar nezdinde taleplerine esas teşkil eden konuların mevzuata uygunluğunun incelenmesi, kanun ve yönetmeliklere aykırı davranışlar ile eksik işlemlerin tespiti amacıyla soruşturmaya başlandığı; Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Teftiş Kurulu İstanbul Bölge Başkanlığınca hazırlanan …günlü, …sayılı disiplin soruşturma raporunun (1) no'lu olaya ilişkin kısmında, aralarında davacının da bulunduğu bazı personelin, "…Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen …sayılı tahkikat dosyasının paraflı suretlerini kasıtlı olarak kaybetmek" fiilini işlediklerinin belirlendiği, davacının söz konusu eylemleri nedeniyle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 12. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesi yönünde getirilen teklif doğrultusunda İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun …günlü, …sayılı kararının tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunduğu şekliyle (Mülga) Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 12. maddesi, "Herhangi bir işe ilişkin yazılı kağıt, belge, mikrofilm aslı veya kopyalarını kasıtlı olarak yok eden, ortadan kaldıran ya da belge niteliği taşıyan bilgisayar programlarını, dosyalarını, verilerini hukuka aykırı olarak ele geçiren, başkasına zarar vermek üzere kullanan, tahrip eden, değiştiren, silen, sistemin işlemesine engel olan ya da yanlış biçimde işlemesini sağlayanlara uzun süreli durdurma cezasının üst sınırı verilir. Yukarıdaki fiiller, Devlet veya kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine, durmasına veya aksamasına neden olmuşsa, durumun ağırlığına ya da zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezası da verilebilir.
" şeklindedir.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinin, yirmidört ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı 5. fıkrasının (ç) bendinin 11. alt bendinde, "Göreve ilişkin her türlü yazılı kağıt, belge, mikrofilm aslı veya kopyalarını kasıtlı olarak yok etmek, ortadan kaldırmak ya da belge niteliği taşıyan bilgisayar programlarını, dosyalarını, verilerini hukuka aykırı olarak ele geçirmek, başkasına zarar vermek üzere kullanmak, tahrip etmek, değiştirmek, silmek, sistemin işlemesine engel olmak ya da yanlış biçimde işlemesini sağlamak" hükmüne, "Ağırlaştırıcı nedenler" başlıklı 10. maddesinin 3. fıkrasında, "Yazılı kağıt, belge ve kayıtlar üzerinde işlenen yasak fiiller Devlet veya kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine, durmasına veya aksamasına neden olmuşsa durumun ağırlığına ya da zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezası verilebilir."; düzenlemesine yer verilmiş; Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." şeklindeki geçiş hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I. Davalı İdarenin Temyiz İstemi Yönünden:
Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararıyla, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Yukarıda yer verilen 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre re'sen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezalarının bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunacağı belirtildiğinden, dava konusu uyuşmazlığın anılan Kanun uyarınca incelenip çözümlenmesi gerekmektedir.
Temyizen bakılmakta olan Mahkeme kararının gerekçesinde; davacının disiplin cezasına dayanak fiilinin karşılığının Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nde meslekten çıkarma, daha sonra yürürlüğe giren 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de ise, yirmidört ay uzun süreli durdurma cezası olarak belirlendiği, suç ve cezada lehe olan kuralın uygulanması ilkesi kapsamında da dava konusu işlemin iptaline karar verildiği görülmektedir.
23/03/1979 günlü, 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe giren Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün yazılı kağıt, belge ve kayıtlar üzerinde işlenen yasak fiillerin sayıldığı 12. maddesinin ilk fıkrasında, bu eylemleri işleyenlere uzun süreli durdurma cezasının üst sınırının verileceği; devamı fıkrasında belirtilen nitelikli hallerin gerçekleşmesi durumunda ise, meslekten çıkarma cezası verilebileceği öngörülmüştür.
Diğer taraftan, 23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile bu Kanun Hükmünde Kararnamenin kabul edilmesine dair 08/03/2018 günlü, 30354 (mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7068 sayılı Kanun'un, yirmidört ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiillere ilişkin 8/5-(ç)-11 maddesinde, yazılı kağıt, belge ve kayıtlar üzerinde işlenen yasak fiiller sayılmış; "Ağırlaştırıcı nedenler" başlıklı 10/3. maddesinde de, yazılı kağıt, belge ve kayıtlar üzerinde işlenen yasak fiiller Devlet veya kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine, durmasına veya aksamasına neden olmuşsa durumun ağırlığına ya da zararın derecesine göre meslekten çıkarma cezası verilebileceği belirtilmiştir.
Bu durumda; davacının eyleminin karşılığı disiplin cezasına ilişkin olarak Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü ve 7068 sayılı Kanun'un paralel düzenleme içermesi nedeniyle, lehe olan hükmün uygulanması ilkesinin işbu dava konusu uyuşmazlıkta dikkate alınmasına olanak bulunmadığından, Mahkemece işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, suç ve cezada lehe normun uygulanması kuralı esas alınarak verilen iptal kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
II. Davacının Temyiz İstemi Yönünden:
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan tüm özlük hakların yasal faiziyle birlikte iadesi isteminin reddine dair temyizen incelenen kararın bu kısmı, usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜ ile …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın; dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
2. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİ ile anılan kararın, dava konusu işlemden kaynaklanan parasal ve özlük hak kayıplarının yasal faiziyle birlikte tazmini isteminin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kısmının ise ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek, bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 04/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.