T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1024
Karar No : 2023/6092
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: … ilinde polis memuru olarak görev yapan davacı, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/16 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararla; gerek davacı hakkında düzenlenen soruşturma raporu ve sonucu getirilen disiplin cezası teklifi gerekse de davacınında aralarında bulunduğu şahıslar hakkında "çocuğun nitelikli cinsel istismarı, mağdurun beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde çocuğa cinsel istismar, şantaj, tehdit" suçlamasıyla ... Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucu verilen E:…, K:… sayılı kararda; davacı hakkında mağdurun beden ve ruh sağlığının bozulacak şekilde çocuğun cinsel istismarına yardım etmek suçunu işlediğine dair kesin ve inandırıcı deliller elde edilemediğinden Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-e maddesi gereğince sanığın beraatine karar verildiği hususu dikkate alındığında, davacının eyleminin "Meslekten çıkarma" cezasını gerektirir bir eylem olmayıp, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesinde belirtilen "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, disiplin soruşturması kapsamındaki bilgi ve belgelere göre dava konusu cezanın verildiği, davacının evinde fuhuş yapıldığından haberinin olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ : Mahkeme kararının gerekçe değiştirerek onanması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince tarafından; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından ise Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
"Çocuğun cinsel istismarı ve çocuğu cinsel istismara yardım etmek" iddiası ile başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen 09/01/2014 tarihli soruşturma raporunda; soruşturma sırasında elde edilen delil ve alınan ifadeler doğrultusunda; davacının on yıldır arkadaş olduğunu beyan ettiği ve ev arkadaşı olan D.K.'nin bilindiği kadarı ile bir yıldır erkeklere kadın pazarladığı, birlikte kaldıkları ikameti bu amaçla kullandığı ve geçimini bu yola temin ettiği, davacının bilerek veya bilemeyerek, bu gayri ahlaki duruma, ikamet ile ilgili sorumluluğunu yerine getirmeyerek, bu işlerle (sufli) uğraşan … ile arkadaşlık kurması ve sürdürmesi ile ortam oluşturduğu, davacının her ne kadar şüpheli olarak Cumhuriyet Savcısının hazırladığı iddianamedeki cezalandırma talebi doğrultusunda yargılandığı mahkemede beraatine karar verilmişse de; ikametinde gerçekleşen gayri ahlaki olaylar içerisinden, yaşı küçük bir kız çocuğuna istismar olayından dolaylı şekilde haberi olması ve çocuğu gördüğü halde, bir polis olarak polis mevzuatı ve her polis memurunun mesleğe başladığı zaman imza attığı polis meslek etiği ilkeleri çerçevesinde şüpheci ve olaylara duyarlı davranarak önleme gayreti göstereceğine, bu olayları olağan görerek kız çocuğu istismarına duyarsız kaldığı, istismar olayı ortaya çıktıktan sonra da ifade değiştirmek suretiyle olaydan sıyrılma gayreti ile bu duyarsızlığını devam ettirdiği değerlendirildiğinden; davacının bu davranış ve tutumu ile "hizmet dışında resmi sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" suçunu işlediği tespit ve kanaatine varılmış olup, disiplin yönünden Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 6/B-5 maddesinde belirtilen "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak" suçunu işlediğinden "6 ay kısa süreli durdurma" cezası ile cezalandırılması teklifinin getirildiği; ancak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile davacı hakkında "Meslekten çıkarma" kararı verildiği, söz konusu kararla birlikte soruşturma dosyasının Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kuruluna intikali üzerine dava konusu edilen … günlü, … sayılı karar ile davacının "Tek başına fuhuş yapılan yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle ilişki kurma" suçunu işlediği sübuta erdiğinden eylemine uyan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/16 maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine, hakkında soruşturma yapılanın işlediği suçun niteliği, işleniş biçimi ve mesleğin özelliği dikkate alındığında hakkında aynı Tüzük'ün 15. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi üzerine temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.
Aynı olayla ilgili davacının da sanık olarak yargılandığı ceza davasında … Ağır Ceza Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararda; davacı hakkında mağdurun beden ve ruh sağlığının bozulacak şekilde çocuğun cinsel istismarına yardım etmek suçunu bildirmeme suçunu işlediğine dair kesin ve inandırıcı deliller elde edilemediğinden Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün ''Meslekten çıkarma'' başlıklı 8. maddesinin 16. fıkrasında; "Genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında düzenlenmiş; aynı Tüzük'ün 15. maddesinde ise, "Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımının yapılması ve yasanın ne tür eylemleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur.
Söz konusu eylem, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.
Uyuşmazlıkta; her ne kadar, davacı hakkında “Genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak" fiilinden disiplin cezası verilmiş ise de, dosya kapsamından davacının iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak fiiline dair somut bir delilin söz konusu olmadığı, bu haliyle davacının fiilinin isnad edilen disiplin cezası ile örtüşmediği, disiplin soruşturması kapsamında bu durumun aksinin ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davacıya isnat edilen fiilin Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/16 maddesiyle örtüşmemesi nedeniyle tipiklik şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
Diğer yandan davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda yer verilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.