T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10316
Karar No : 2023/6455
TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Ticaret A.Ş.
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının ""işyerlerine ait evsel katı atık ücret tarifesi hesabı" başlıklı kısmında yer alan "restaurant, market ve pazarlar" başlıklı 6. maddesinin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ilçe belediyeleri tarafından işletilmekte olan evsel katı atık bertaraf tesisinin bulunmadığı, bu hizmetlerin Tekirdağ Büyükşehir Belediyesinin bertaraf tesislerinde yerine getirildiği, İlçe Belediyelerinin söz konusu süreçteki görevinin 5216 sayılı Kanun'un 7/3. maddesinin (b) bendinde belirtilen "katı atıkları toplama ve taşıma" olduğu, bunun dışında katı atıkların bertaraf edilmesi sürecindeki 5216 ve 2872 sayılı Kanun hükümleri ile verilen başka bir görev ve buna bağlı yetkisinin bulunmadığı, yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere katı atıkların toplanması ve taşınması aşamalarının da dahil olduğu katı atıkların bertaraf sürecine ilişkin giderlerin içinde yer aldığı toplam maliyet unsurlarına göre belirlenecek ücretin, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 11/11. maddesi ve 5216 sayılı Kanun'un 7/1-i maddesi gereğince Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisi'nce belirlenmesi gerekirken, İlçe Belediyelerince sadece toplama ve taşıma maliyet unsurları dikkate alınarak hazırlanmış ücret tarife önerisinin, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisince onanmasıyla yetinildiği; bu bağlamda, katı atıkların toplanması aşamasından, bertaraf edilmesi aşamasına kadarki sürecin ve oluşacak maliyetin bir bütün olduğu dikkate alındığında, katı atık ücretlerine ilişkin tarifenin belirlenmesi aşaması ile başlayan ve tahakkuk ettirilen bedellerin abonelerden su faturaları ile tahsil edilmesi ile sonlanan süreçte, Büyükşehir Belediyelerinin yetkili ve sorumlu olduğu açık olduğundan; katı atık ücret tarifesini tüm unsurlarıyla kendisi belirlemeyen sadece ilçe belediyeleri tarafından hazırlanan ücret tarife önerilerini onaylayan Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının marketlere yönelik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince verilen kararda; ilçe belediyeleri tarafından, 2020 yılına ilişkin evsel katı atık toplama ve taşıma giderleri karşılığı olarak belirlenen tarife önerilerinin, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanarak yürürlüğe konulduğu; maliyetler üzerinden yapılan hesaplamada marketler için işletme büyüklüğü, bir diğer ifadeyle işletmenin yüz ölçümü esas alınarak ücretlerin ve artışların takdir edildiği ve bu belirlemenin ilgili mevzuat ve Kılavuz hükümlerine uygun olduğu, bu nedenle, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hesaplamanın ilgili Yönetmelik ve Kılavuz hükümlerine uygun belirtildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, katı atık toplama ve taşıma ücretlerinin davalı idare tarafından fahiş olarak belirlendiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Dava konusu tarifenin mevzuata uygun olarak belirlendiği belirtilerek, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının Dairemiz kararında belirtilen doğrultusunda bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Dava; Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının "işyerlerine ait evsel katı atık ücret tarifesi hesabı" başlıklı kısmında yer alan "restaurant, market ve pazarlar" başlıklı 6. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, "(1) İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. (2) Dilekçelerde; a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar, e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, Gösterilir. (3) Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." hükmüne; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, "3/g bendinde yazılı halde otuz gün içinde 3 ve 5 inci maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak yahut (c) bendinde yazılı hallerde, ehliyetli olan şahsın avukat olmayan vekili tarafından dava açılmış ise otuz gün içinde bizzat veya bir avukat vasıtasıyla dava açılmak üzere dilekçelerin reddine... Karar verilir." hükmüne, aynı maddenin 5. fıkrasında, "1 inci fıkranın (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde dava reddedilir." hükmüne; yine aynı Kanun'un 9. maddesinin dava tarihinde yürürlükte olan halinde, "1. Çözümlenmesi Danıştayın, idare ve vergi mahkemelerinin görevlerine girdiği halde, adli ve askeri yargı yerlerine açılmış bulunan davaların görev noktasından reddi halinde, bu husustaki kararların kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde görevli mahkemede dava açılabilir. Görevsiz yargı merciine başvurma tarihi, Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine başvurma tarihi olarak kabul edilir. 2. Adli veya askeri yargı yerlerine açılan ve görevsizlik sebebiyle reddedilen davalarda, görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra birinci fıkrada yazılı otuz günlük süre geçirilmiş olsa dahi, idari dava açılması için öngörülen süre henüz dolmamış ise bu süre içinde idari dava açılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda belirtilen hükümler uyarınca, dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun olarak düzenlenmediği hallerde, otuz gün içinde belirtilen maddeye uygun olarak düzenlenmek veya eksiklikler tamamlanmak üzere dilekçenin reddine; dilekçenin reddi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde ise davanın reddine karar verilir.
Dosyanın ve Dairemizin E:2021/10314 ve E:2021/10315 sayılı dosyalarının birlikte incelenmesinden; görülmekte olan davanın, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının iptali istemini içeren ve 10/06/2020 tarihinde … İdare Mahkemesi kaydına giren dava dilekçesi ile açıldığı; işbu davada davalı idare tarafından verilen 27/07/2020 tarihli savunma dilekçesinin davacı şirkete tebliğ edilmesi üzerine, haberdar olunduğu belirtilen Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının Şarköy ilçesine ilişkin tarifenin marketlere ilişkin kısmının iptali istemiyle, ... İdare Mahkemesi E:… sayılı dosyasına kayıtlı davanın ve aynı Belediye Meclis kararının Süleymanpaşa, Çorlu, Marmaraereğlisi, Çerkezköy, Kapaklı, Saray, Ergene, Malkara, Hayrabolu, Muratlı ilçelerine ilişkin tarifelerin marketlere yönelik kısımlarının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesi E:… sayılı dosyasına kayıtlı davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Dava dilekçesinde, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının "işyerlerine ait evsel katı katık ücret tarifesi hesabı başlıklı kısmında yer alan "restaurant, market ve pazarlar" başlıklı 6. maddesinin iptalinin talep edildiği görülmekte ise de; Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığınca sunulan ve 27/07/2020 tarihinde kayda giren savunma dilekçesi ekinde sunulan belgelerin incelenmesinden, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile; Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığının "hizmet birimlerine ilişkin muhtelif ücret tarifeleri" (Hafriyat Yönetimi Şube Müdürlüğünce hazırlanan ücret tarifesi) ile "katı atık bertaraf ücretleri"nin (Atık Yönetimi Şube Müdürlüğünce hazırlanan katı atık depolama sahalarına kabul edilecek atık ücretleri) kabul edildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta; Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararının muhtelif ücret tarifeleri ile katı atık bertaraf ücret tarifesini düzenlediği, dava dilekçesinde iptali talep edilen Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararında "işyerlerine ait evsel katı katık ücret tarifesi hesabı başlıklı kısmında yer alan "restaurant, market ve pazarlar" başlıklı 6. maddenin bulunmadığı; katı atık toplama ve taşımaya ilişkin İlçe Belediyelerince hazırlanan tarifelerin kabul edilmesine ilişkin Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararının, yukarıda belirtilen ilçelere ilişkin kısımlarının iptali istemiyle açılan davalarda dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararlarına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurularının kabulü ile davanın reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararlarının ise, Dairemizin 05/04/2023 tarih ve E:2021/10314, K:2023/3486 ve 05/04/2023 tarih ve E:2021/10315, K:2023/3485 sayılı kararlarıyla Dairemiz kararlarında belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle kesin olarak onandığı görülmektedir.
Bu durumda; 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmayan dava dilekçesi ile açılan işbu davada, davacının davaya konu etmek istediği işlemin açık ve tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlenmesi gerektiğinden; işin esasının incelenmesi suretiyle verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan; Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının Süleymanpaşa, Çorlu, Marmaraereğlisi, Çerkezköy, Kapaklı, Saray, Ergene, Malkara, Hayrabolu, Muratlı ile Şarköy ilçelerine ilişkin kısımlarının iptali istemiyle açılan davalarda, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararlarına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurularının kabulü ile davanın reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararlarının, Dairemizce kesin olarak onandığı hususu dikkate alındığında; işbu bozma kararı üzerine verilecek yenileme dilekçesinde Tekirdağ Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının yukarıda belirtilen ilçelere ilişkin kısımlarının iptalinin yeniden talep edilmesinin hukuken mümkün olmadığı açıktır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 22/06/2023 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.