Danıştay 9. Daire Başkanlığı 2021/1035 E. , 2022/3800 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2021/1035
Karar No : 2022/3800
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Konut Proje Yönetimi İnşaat Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Müteahhit olan davacı şirket tarafından,6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen İstanbul İli, Kartal İlçesi, … Mahallesi, … Ada, … parselde kayıtlı A Blok …, …, …, …, …, …, …, … ve B Blok …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … numaralı bağımsız bölümlerin satışı sırasında ödenen 282.021,30 -TL tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;uyuşmazlıkta, davacı tarafından dava konusu bağımsız bölümlerin satışı sırasında tapu harcı ödendiği, yapılan satış işlemlerinin 6306 sayılı Kanunun 7/9. maddesi uyarınca harçtan muaf olduğundan bahisle iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı ;uyuşmazlığın, ödenen tapu harcının A Blok …, …, …, …, …, …, …, … ve B Blok …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … numaralı bağımsız bölümler kısmı yönünden değerlendirilmesinden, olayda, dosya içeriğinde yer alan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İstanbul Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısından, davacı tarafından satılan bağımsız bölümlerin bulunduğu taşınmazın (eski İstanbul İli, Kartal İlçesi, … Mah., … Pafta, … Ada, … Parsel, …) riskli yapı olarak tespit edilmiş olduğunun anlaşıldığı, söz konusu bağımsız bölümlerin satışının 6306 sayılı Kanun gereğince harçtan istisna olmasına rağmen, davacı adına tapu harcı tahakkuk ettirilmesinin vergilendirme hatası olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı, bu durumda, tapu harcından istisna olan bağımsız bölümlerin satışı için, tahakkuk ettirilmek suretiyle tahsil edilen tapu harcının iadesi istemiyle yapılan şikayet başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;uyuşmazlığın, ödenen tapu harcının A Blok 61 ve B Blok 36, 73 numaralı bağımsız bölümler kısmı yönünden değerlendirilmesinden, bu kısma ilişkin tapu harçlarının davacı adına tahakkuk etmediği, davacı tarafından kendi adına açılan davada ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen ehliyet yönünden reddine, dava konusu işlemin davacı şirket payına düşen kısmı yönünden iptaline ve tahsil edilen tapu harcının davacı şirketin payına düşen kısmının tahsil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine, A Blok 61 ve B Blok 36 ve 73 numaralı bağımsız bölümlere tekabül eden tapu harcının iadesi isteminin ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren başka bir neden de bulunmadığı belirtilerek davalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI:6306 sayılı Kanun kapsamında dönüşüm uygulaması ile inşa edilen bağımsız bölümlerin hak sahibi malikler ve müteahhitler adına tapuya tescilinde harç aranılmayacağı, üçüncü kişilere satış işlemlerine ilişkin ise istisnadan faydalanılamayacağı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin A Blok 60 ve B Blok 69 numaralı bağımsız bölümler dışında kalan dava konusu diğer bağımsız bölümlerin satışıyla ilgili tahakkuk ettirilerek tahsil edilen tapu harcına dair iptal ve iadesine ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Müteahhit olan davacı şirket tarafından,6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında inşa edilen İstanbul İli, Kartal İlçesi, Soğanlık Mahallesi, 10011 Ada, 103 Parselde kayıtlı A Blok …, …, …, …, …, …, …, …, … ve B Blok …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, … numaralı bağımsız bölümlerin satışı sırasında ödenen 282.021,30 -TL tapu harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyle iadesi istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT:
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesinde; tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı târifede yazılı olanların tapu ve kadastro harçlarına tâbi olduğu, 58. maddesinde; tapu ve kadastro harçlarını kanuna ekli târifede belirtilen kişilerin ödemekle mükellef olduğu, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (4) sayılı tarifenin 20/a maddesinde ise; gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlâk vergisi değeri üzerinden (cebri icra ve şüyûun izâlesi hallerinde satış bedeli, istimlâklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı tapu harcı alınacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge İdare Mahkemesi kararının,dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin A Blok 60 ve B Blok 69 numaralı bağımsız bölümlere ilişkin kısmı ile söz konusu bağımsız bölümlerin dışında kalan diğer bağımsız bölümlerin davacı şirketin 1/2 hissesine isabet eden kısmının iptali ve bu kısımlara ilişkin olarak ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesine dair hüküm fıkrası, usul ve hukuka uygun olup, davalı idarece ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının,dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin A Blok 60 ve B Blok 69 numaralı bağımsız bölümler dışında kalan diğer bağımsız bölümlerin davacı şirketin 1/2 hissesini aşan kısmının iptali ve 1/2 hisse oranını aşan ödeme tutarının faiziyle birlikte iadesine dair kısmı yönünden ;
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; tapu harcının mükellefinin gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabında devir eden ve devir alan olarak belirlendiği görülmüştür.
Olayda; dosya içeriğinde yer alan ve UYAP üzerinden temin edilen takbis kayıtlarının incelenmesinden, A Blok 60 ve B Blok 69 numaralı bağımsız bölümler dışında kalan dava konusu diğer bağımsız bölümlerin ... İnş.Mühendislik Turizm San.ve Tic.Ltd.Şti. ile davacı şirket adına kayıtlı bulunduğu, dava konusu satış işlemleriyle üçüncü kişilere satıldıkları, ödenen tutarın iadesi talebiyle düzeltme şikayet başvurularında bulunulduğu,reddi üzerine de davacı şirket tarafından dava açıldığı görülmüştür.Uyuşmazlıkta, 6306 sayılı Kanun kapsamında inşa edilen bağımsız bölümlerin üçüncü kişiye satışı sırasında ödenen tapu harcının iadesi istemiyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 116-126. maddeleri kapsamında düzeltme ve şikayet başvurusunda bulunmak suretiyle adına işlem tesis ettiren davacı şirketin, bu işleme karşı dava açma ehliyeti bulunmakta ise de; kendi adına tahakkuk etmeyen,satış işleminde davacı şirketle birlikte devir eden konumunda bulunan diğer müşterek malik ... İnş.Mühendislik Turizm San.ve Tic.Ltd.Şti. adına tahakkuk ettirilerek tahsil edilen tapu harcı tutarının iadesinin istenilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Ayrıca;iş bu dosya ile Dairemizce aynı tarihte karar verilen E:…, K:… sayılı dosyanın birlikte incelenmesinden, dava konusu bağımsız bölümlerin üçüncü kişilere satış işlemlerine ilişkin ödenen tapu harçlarının iadesi istemiyle yapılan düzeltme şikayet başvurularının reddi üzerine müşterek malikler ( bu dosyada davacı taraf olan ... Konut Proje Yönetimi İnşaat Ltd. Şti. ile E:…, K:… sayılı dosyada davacı taraf olan diğer hissedar ... İnş.Mühendislik Turizm San.ve Tic.Ltd.Şti). tarafından ret işlemlerinin iptali ile adlarına tahakkuk eden ve ödenen toplam 282.021,30 TL tapu harcının iadesi istemiyle ayrı ayrı dava açıldığı görülmüştür.
Bu durumda, dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin, A Blok 60 ve B Blok 69 numaralı bağımsız bölümler dışında kalan diğer bağımsız bölümlerin davacı şirketin 1/2 hissesini aşan kısmının iptali ve 1/2 hisse oranını aşan ödeme tutarının faiziyle birlikte iadesine dair kısmı yönünden davanın reddi gerekirken bu kısım yönünden de kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmında isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının dava konusu düzeltme şikayet başvurusunun reddine dair işlemin; A Blok 60 ve B Blok 69 numaralı bağımsız bölümler dışında kalan dava konusu diğer bağımsız bölümlerin davacı şirketin 1/2 hissesini aşan kısımlarının satışıyla ilgili tahakkuk ettirilerek tahsil edilen tapu harcına dair kısmının BOZULMASINA,diğer kısmının ONANMASINA,
3. Bozulan kısım üzerinden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 12/09/2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.