Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/10408 E. , 2022/2234 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10408
Karar No : 2022/2234
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Polis memuru olan davacının, … İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yapmakta iken hakkında açılan disiplin soruşturması sonucunda, "rüşvet alma; yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak; uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, yollanmasına, yakalanacağı sırada ortadan kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracı olmak" suçlarını işlediğinden bahisle, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/6, 8/7 ve 8/20. maddeleri uyarınca ayrı ayrı üç defa meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davada; ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.
Anılan karar, davacının temyizi üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 24/01/2018 günlü, E:2016/21168, K:2018/4120 sayılı kararıyla, "...davacı hakkında farklı fiillerden dolayı tesis edilen üç ayrı meslekten çıkarma cezası arasında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu disiplin cezalarına karşı ayrı ayrı dava açılması gerekirken, tek dilekçe ile dava açılmasında 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi hükmüne uyarlık görülmediği..." gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozma kararına uyularak ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararla, 2577 sayılı Kanun'un 15/1-(d) maddesi uyarınca dava dilekçesinin reddine hükmedilmiştir.
Dava Konusu İstem: Dilekçe ret kararı üzerine yenilenen dava dilekçesi ile davacı tarafından; Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesinde yer alan "Yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinden bahisle, meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının uyuşturucu ticareti yapana yardım etme karşılığında rüşvet aldığı gerekçesiyle 4 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin … günlü, E…., K…. sayılı kararının içeriğindeki beyanlar ve halen geçerli olan temyiz incelemesinde sıra bekleyen anılan karar gerekçesindeki "uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan işlem yapmamak amacıyla para aldığına" ilişkin saptamadan hareketle, davacının "uyuşturucu ticareti yapanlar hakkında işlem yapmayarak yetkisini veya nüfuzunu kendisine çıkar sağlamak amacıyla kullandığı" sonucuna varıldığı; dava konusu … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının, "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullandığı" sebebiyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 8/7. maddesi uyarınca verilen meslekten çıkarma cezasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmiştir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılması suretiyle, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca ilk mahkeme kararı olan İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 27/01/2015 günlü, E:2014/909, K:2015/106 sayılı kararının, 20/07/2016 tarihinden önce verilmiş ve kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümlere tabi bir karar olması nedeniyle, temyiz incelemesi neticesinde bozulması ve ilk derece mahkemesince bozma kararına uyularak dava dilekçesinin reddine karar verilmesi üzerine, yenilenen dilekçe ile açılan davada yapılan yargılama sonucunda verilen ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…., K:… sayılı kararının da, ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına ilişkin hükümlere ve dolayısıyla doğrudan temyize tabi olduğu açık olduğundan, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı kaldırılarak, davanın reddi yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı karara yönelik davacının temyiz isteminin incelenmesine geçildi:
Tetkik Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/04/2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunduğu şekliyle (Mülga) Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesinde yer alan "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinin, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı 6. fıkrasının (ç) bendinde, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" hükmüne, Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." düzenlemesine yer verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararıyla, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Öte yandan, yukarıda yer verilen 7068 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre re'sen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezalarının bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunacağı belirtildiğinden, dava konusu uyuşmazlığın anılan Kanun uyarınca incelenip çözümlenmesi gerekmekte olup; davacının üzerine atılı olan ve Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/20. maddesinde düzenlenerek meslekten çıkarma cezası öngörülen fiil, 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (m) bendinde de meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Dava konusu işleme esas soruşturma raporu ile dava dosyasındaki diğer bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden; İstanbul ili, Beyoğlu ilçesinde örgüt faaliyeti çerçevesinde uyuşturucu madde ticareti yapan şahıslardan yasal işlem yapmama veya gerçeğe aykırı tutanak tanzim etmek suretiyle rüşvet aldıkları, görevi kötüye kullandıkları ve haksız menfaat elde ettikleri gerekçesiyle davacının da aralarında bulunduğu bir kısım polis memurları hakkında "görevi kötüye kullanmak ve rüşvet almak" suçlamasıyla adli soruşturma başlatılması ve akabinde dava açılması üzerine, 23/08/2012 günlü Onay ile anılan polis memurları hakkında idari soruşturma emrinin verildiği, yapılan soruşturma sonucunda … günlü, … sayılı soruşturma raporunun düzenlendiği, söz konusu soruşturma raporu ve eki bilgi-belgelerden; davacı hakkında, "İstanbul … İlçe Emniyet Müdürlüğü Asayiş Büro Emirliğinde görevli olduğu, amir vekili olarak aynı ekipte polis memurları ... ve ... ile birlikte görev yaptığı, ekibi ile birlikte … ilçesi, … semtinde uyuşturucu satıcılarına yönelik çalışmalar yaptığı, ... isimli şahıstan elde ettiği bilgiler doğrultusunda uyuşturucu madde bulunabilecek kişi veya adresleri tespit ederek operasyonlar gerçekleştirdiği, ele geçirdiği uyuşturucu maddeler karşılığında yakaladığı şahıslardan yasal işlem yapmama veya gerçeğe aykırı işlem yapmak için rüşvet olarak haksız menfaat sağladığı, ele geçirdiği uyuşturucu maddeleri yakalatan şahıslara geri verdiği ve bu şahıslara yasal işlem yapmadığı, ekip arkadaşları ... ve ...'yi kastederek 'bu abilerinin ikisinin düğünü var 1 ay sonra bunlara para lazım' dediği, uyuşturucu madde yakalatan ... ve ... isimli şahıslara yakalattığı uyuşturucuların miktarına göre uyuşturucu maddeden pay verdiği, 31/03/2012 tarihinde 100 gramdan fazla ...'den ele geçirdiği kokain ile ilgili ...'den 5.000 TL alarak ...'ya işlem yaptığı ve 01/04/2012 tarihli gerçeğe aykırı tutanağı düzenlediği, bir kısım kokaini de ..'ye iade ederek 01/04/2012 tarihli tutanakta kokain miktarını düşük olarak gösterdiği" şeklindeki iddialara yönelik muhakkiklerce, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 7/B-1 maddesi uyarınca "16 ay uzun süreli durdurma" cezasıyla cezalandırılması yönünde görüş bildirildiği, İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararıyla, davacının Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi gereğince meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesi teklifi ile Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kuruluna sevk edildiği, Yüksek Disiplin Kurulunun 30/12/2013 günlü, 2013/377 sayılı kararı ile de davacının, Tüzüğün 8/7. maddesinde düzenlenen fiilin sübuta erdiği belirtilmek suretiyle "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılması üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Disiplin soruşturmasına konu edilen fiiller nedeniyle, "rüşvet almak ve vermek, suçluyu kayırma, kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği, görevi kötüye kullanmak" suçlamalarından polis memurları hakkında yapılan ceza yargılamasında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; iddianamede belirtilen telefon görüşmelerinin sanık polis memurları arasında yapılmadığı, uyuşturucu satıcıları arasında gerçekleştirildiği, söz konusu telefon görüşmelerinin içeriğinin yeterince net olmadığı ve yoruma muhtaç olduğu, keza içinde davacının da bulunduğu … plakalı aratça, teknik araçlarla izleme sonucu elde edilen konuşmaların açık ve net olmadığı (kapalı konuşmalar olması nedeniyle) değişik şekilde yorumlanabileceğinden aleyhe değerlendirilmediği, söz konusu tutanakların, çıkar karşılığı sonradan değiştirilerek sahte tutanak düzenlendiği ve bu yolla suçluyu kayırdıklarına ilişkin somut bir tespitin yapılmadığı, dolayısıyla iddiaların soyut kaldığı gerekçeleriyle sahte resmi belge düzenlemek ve suçluyu kayırma suçlarından davacının beraatına karar verildiği, öte yandan, uyuşturucu satıcılarından ...'nin polislik, savcılık ve mahkemede müdafi huzurunda verdiği ifadeler esas alınarak rüşvet almak suçundan ise 4 yıl süre ile hapis cezasıyla cezalandırılmasına hükmedildiği; anılan Mahkeme kararının ise temyiz aşamasında olduğu görülmektedir.
Öte yandan; davacı hakkında yürütülen soruşturma muhakkiklerince, davacının rüşvet almak suçundan mahkumiyetine hükmedildiği belirtilmekle birlikte, konunun sadece karşılıklı iddialardan ibaret olduğu ifade edilmiş, söz konusu fiillerin hizmet içinde resmi sıfatın gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranış olarak kabulü ile eyleme uyan 16 ay süreli durdurma disiplin cezasıyla tecziyesi yönünden teklifte bulunulmuştur.
Bakılmakta olan davada, dava konusu işleme dayanak olan fiillerin sübuta erdiğine ilişkin tespit, ortam dinlemelerine dayandırılmış; davacı aleyhine delil olarak kullanılabilecek konuşma tutanakları dışında isnat edilen fiillerin davacı tarafından işlendiğine dair herhangi bir delile ise yer verilmemiştir.
Bu durumda, dinleme kayıtlarında üçüncü şahıslar arasında geçen görüşmeler ile farklı şekilde yorumlanabilecek davacıya ait konuşmaların; disiplin cezasına konu fiilin işlendiğine yönelik hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delil olarak kabulüne imkan bulunmadığından, davacının Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmaması nedeniyle davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.