T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10424
Karar No : 2023/2039
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Valiliği (… İl Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Mülkiyeti hazineye ait İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 85,55 m2 yüzölçümlü 26.03.1987 onay tarihli 1/1000 ölçekli Mustafa Kemal Mahallesi Islah İmar Planında "trafo merkezi alanı" olarak belirlenen taşınmazın "park alanı" olarak fonksiyonladırılmasına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; Dosyanın incelenmesinden; dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin 25/09/2020-26/10/2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içerisinde anılan imar planına karşı itiraz edilmediği, davanın ise 29/12/2020 tarihinde açıldığı görülmektedir. Bu bakımdan, ilan süresi içerisinde anılan imar planı değişikliklerine itiraz edilmemişse, son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde davanın açılması gerekir. Buna göre, dava konusu nazım imar planı değişikliğinin son askı tarihi olan 26/10/2020 tarihinden itibaren altmış gün içerisinde en son 25/12/2020 (Cuma) tarihine kadar dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 29/12/2020 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğundan, işin esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, davanın süreaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davanın süresi içinde açıldığı, işin esasına girilerek hukuka aykırı olan dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği iddialarıyla temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesinin E:2022/6662 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, davacı tarafından, dava konusu ... tarih ...sayılı büyükşehir belediye meclis kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle 28.12.2020 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davanın reddine dair … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… kararıının Danıştay Altıncı Dairesinin 27/02/2023 tarihli, E:2022/6662, K:2023/2038 sayılı kararıyla değişik gerekçe ile onandığı anlaşıldığından, tarafı, sebebi ve konusu aynı olan ve 29.12.2020 tarihinde açılan iş bu davanın, derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken davanın süreaşımı nedeniyle reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY : Mülkiyeti hazineye ait İstanbul ili, Ataşehir ilçesi, … Mahallesi, … ada, …parsel sayılı 85,55 m2 yüzölçümlü 26.03.1987 onay tarihli 1/1000 ölçekli Mustafa Kemal Mahallesi Islah İmar Planında "trafo merkezi alanı" olarak belirlenen taşınmazın "park alanı" olarak fonksiyonladırılmasına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih … sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde, "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması", (i) bendinde ise, "Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" kuralına yer verilmek suretiyle "derdestlik" ve "kesin hüküm" doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış, 115. maddesinde mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi hâlinde davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmış, 303. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesinin E:2022/6662 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, davacı tarafından, dava konusu … tarih … sayılı büyükşehir belediye meclis kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle 28.12.2020 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davanın reddine dair … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… kararıının Danıştay Altıncı Dairesinin 27/02/2023 tarihli, E:2022/6662, K:2023/2038 sayılı kararıyla değişik gerekçe ile onandığı anlaşıldığından, tarafı, sebebi ve konusu aynı olan ve 29.12.2020 tarihinde açılan iş bu davanın, derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla davanın derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken davanın süreaşımı nedeniyle reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 27/02/2023 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
(X)KARŞI OY : 2577 sayılı Kanunun 49. maddesinin 2. fıkrasında, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın; görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi ve usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması, sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı; 50. maddesinin 3. fıkrasında; bölge idare mahkemesinin, Danıştayca verilen bozma kararına uymayarak kararında ısrar edebileceği belirtilmiş; 2575 sayılı Danıştay Kanununun 38. maddesinde ise, İdari Dava Daireleri Kurulunun idare mahkemelerinden verilen ısrar kararları ile idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği kurala bağlanmıştır.
Uyuşmazlık konusu olayda, dava şartı olan derdestlik ile ilgili bir inceleme yapılmadan Mahkemece süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun da Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda karar bozularak Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince yeniden bir karar verilmek üzere iade edilmesi gerekmektedir. Aksi halde Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi yerine karar verilmiş ve ısrar hakkı önlenmiş olacaktır.
Bu itibarla, Mahkeme tarafından verilen davanın süre aşımı nedeyle reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince reddi yolundaki kararın bozulması gerektiği oyuyla, anılan kararın değişik gerekçe ile onanmasına ilişkin Dairemiz kararına katılmıyorum.