T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/1045
Karar No : 2023/6330
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ: Hukuk Müşaviri …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
İSTEMİN KONUSU: … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem : Kırklareli Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı; hakkında başlatılan soruşturma sonucu, "Amirin emrini yapmamak" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10. ve 14. maddeleri uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin … günlü, … sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla davacının; 05-07-13/06/2013 tarihlerinde yapılan görevlendirmeler için cep telefonundan arandığı halde, kendisine ulaşılamaması üzerine cep telefonuna mesaj gönderilmek suretiyle bilgilendirilmesine rağmen, bu görevlerin hiçbirine iştirak etmediği gerekçesiyle hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde, Kırklareli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesi gereğince 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile üç kez tecziyesine karar verildiği, müteakiben, 11/06/2013 tarihinde yapılan görevlendirme için cep telefonundan arandığı halde ulaşılamaması üzerine, cep telefonuna mesaj gönderilmek suretiyle bilgilendirilmesine rağmen bu göreve de iştirak etmediği gerekçesiyle hakkında yapılan ayrı bir disiplin soruşturması neticesinde, Kırklareli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile yine Tüzük'ün 10. maddesi gereğince 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de, daha önce aynı fiil sebebiyle disiplin cezası verilmiş olduğundan, Tüzük'ün 14. maddesine istinaden meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verildiği,
Olayda, davacıya; amirin emrini yapmamak fiilini 05-07-13/06/2013 tarihlerinde işlediği gerekçesiyle ilk olarak 07/11/2013 tarihinde disiplin cezası verildiği halde, bu cezanın henüz verilmemiş ve dolayısıyla tebliğ edilmemiş olduğu 11/06/2013 tarihinde, aynı fiili tekerrür yoluyla işlediği gerekçesiyle meslekten çıkarma cezasının verildiği,
Bu durumda, tekerrüre ilişkin tedrici şartın olayda gerçekleşmemiş olduğu ve Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinin olaya tatbikinin hukuken mümkün olmadığı açık olduğundan, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; davacının, isnat edilen fiili sübut bulduğundan, eylemine uyan disiplin cezasıyla tecziyesi gerekmekteyse de, daha önce de aynı fiili işlediğinden, Tüzük'ün 14. maddesinin tatbikiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI: Davacı tarafından cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onaltıncı Dairesi tarafından Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Beşinci Dairesine, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacının; 05-07-13/06/2013 tarihlerinde yapılan görevlendirmeler için cep telefonundan arandığı halde, kendisine ulaşılamaması üzerine cep telefonuna mesaj gönderilmek suretiyle bilgilendirilmesine rağmen, bu görevlerin hiçbirine iştirak etmediği gerekçesiyle hakkında yapılan disiplin soruşturması neticesinde, Kırklareli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesi gereğince 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile üç kez tecziyesine; müteakiben, 11/06/2013 tarihinde yapılan görevlendirme için cep telefonundan arandığı halde ulaşılamaması üzerine, cep telefonuna mesaj gönderilmek suretiyle bilgilendirilmesine rağmen bu göreve de iştirak etmediği gerekçesiyle hakkında yapılan ayrı bir disiplin soruşturması neticesinde, Kırklareli Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararı ile yine Tüzük'ün 10. maddesi gereğince 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de, daha önce aynı fiil sebebiyle disiplin cezası verilmiş olduğundan, Tüzük'ün 14. maddesine istinaden meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün (26/6/2015 günlü, 2015/7911 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Tüzüğün 1. maddesiyle, bu Tüzüğün adı “Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü" olarak değiştirilmiştir.) 10. maddesinde yer alan "Amirin emrini yapmamak" fiili 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
Mülga Tüzük'ün, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle "Yenilenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde; "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır.
Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, mülga Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, yukarıda belirtilen görevlere iştirak etmediği göz önüne alındığında, Tüzük'ün 10. maddesinde yer alan amirin emrini yapmamak fiilini işlediğinin sübuta erdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Temyizen incelenmekte olan dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için, davacının işlediği fiile, hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir.
Ceza hukuku kökenli bir ilke olan, ancak, zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin, sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun, daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir.
İdare hukuku alanında, kural olarak, idari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin, disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.
Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.
Mülga Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metininde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmemesinin davacının lehine olduğu görüldüğünden, davacı hakkında, tekerrür nedeniyle artırımlı ceza uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, bu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında da sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.