T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10468
Karar No : 2023/5101
DAVACI: …
VEKİLİ: Av. …
DAVALI: … Bakanlığı - ANKARA
VEKİLİ: …, Hukuk Müşaviri
DAVANIN KONUSU :Davacının, denetçi elektrik mühendisi olmak için 5 yıllık çalışma şartının, fark derslerinin alındığı tarihten itibaren başlatan düzenlemenin kaldırılması ve denetçi mühendis müracaatının kabul edilmesi talebiyle davalı idareye yaptığı 23.06.2021 tarihli başvurusunun zımnen reddi üzerine, zımni ret işlemi ile dayanağı … tarih ve … sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ve 21/03/2020 tarih ve 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğine eklenen Geçici 15. maddenin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI: Davacı tarafından, 1981 Kara Harp Okulu Elektrik-Elektronik Bölümü mezunu olduğunu, 2012 yılında TSK'dan emekli olduğunu, 2015 yılında Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından diplomasına Elektrik-Elektronik Mühendisliği eşdeğerliği verildiğini, 2016 yılından bu yana yapı denetim şirketlerinde kontrol elemanı elektrik mühendisi olarak çalıştığını, yapı denetim şirketlerinde "proje ve uygulama denetçisi elektrik mühendisi olmak için 5 yıllık çalışma süresini tamamladığını, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendis Hizmetleri Yönetmeliğinde 2013'te yapılan değişiklik ile 1 kV altı imza yetkisi verildiği, buna bağlı olarak elektrik-elektronik mühendislerinin, elektrik mühendisleri gibi 1 kV üzeri imza yetkisi için YÖK'ün belirlediği 8 dersten 3 tanesini alma zorunluluğu getirildiğini, 2017 yılında YÖK'ün belirlediği fark derslerini aldığını, denetçi elektrik mühendisi olmak için yaptığı başvurunun ise "5 yıllık çalışma süresinin fark derslerinin alındığı tarihten itibaren başlaması gerektiği" cevabı ile kabul edilmediğini, Elektrik Mühendisleri Odasının bahsedilen Yönetmeliği ile elektrik elektronik mühendisleri için 1 kV altı imza yetkisi vermesine rağmen Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde konu hakkında düzenleme yer almadığı, Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinde, sadece elektrik mühendisleri tanımının yapıldığı elektrik elektronik mühendislerinin bir nevi yok sayıldığı, bu kapsamda Merkez Yapı Denetim Komisyonunun da tereddüte düştüğü ve bu kapsamda dava konusu 24/04/2017 tarihli karar alındığı, bu karar doğrultusunda da Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğine Geçici 15. maddenin eklendiği, beş yıllık çalışma süresinin elektrik mühendisliği fark derslerinin alındığı tarihten itibaren sayılmasını gerektiren yönetmelik değişikliğinin 21/03/2020 tarihinde yapıldığı için o tarihe kadar yaptığı görev süresinin eski yönetmelik hükmüne tabi olduğundan toplam süreye 21/03/2020 tarihinden sonraki sürenin de ilave edilmesi gerektiği, dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata aykırı olduğundan iptali gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Ulusal Yapı Denetim Sistemine göre, davacının denetçi belgesi almak talebiyle ilk başvurusunun 29/12/2015 tarihinde yapıldığı, davacının bu başvurusunun, mesleği fiilen yaptığına dair çalışma belgelerinin sunulmadığı için uygun bulunmadığı, davacının 20/01/2016 tarihli başvurusunda, mezuniyetinin Elektrik-Elektronik Mühendisliğine eşdeğerlik kararı verildiğine ilişkin YÖK'ün 30/09/2015 tarihli yazısının sunulduğu, davacının bu başvurusunun, YÖK'e mühendis unvanının hangi tarihten itibaren geçerli olduğunun sorulması ve 5 yıl fiilen çalışmaya ilişkin belgelerin eksik olduğu gerekçesiyle 09/02/2016 tarihinde uygun bulunmadığı, YÖK'ün 11/03/2016 tarihli cevabi yazısında, Kara Harp Okulu Elektrik-Elektronik Bölümü mezunlarının görmüş oldukları öğrenimin Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümüne eşdeğer olduğunun belirtildiği, bu görüşten sonra başvurunun tekrar incelendiği ve askerlik hizmeti sırasında Elektrik-Elektronik Mühendisliği mesleğini icra ettiğine dair gerekli bilgi ve belge sunulmadığı için 14/04/2016 tarihinde başvurunun uygun bulunmadığı, YÖK'ün 14/12/2016 tarihli kararı almasından sonra, denetçi belgesi almak için başvuran elektrik-elektronik mühendislerinin durumunu değerlendirmek için dava konusu 25/04/2017 tarihli Merkez Yapı Denetim Komisyon kararı alındığı, davacının fark derslerini 10/09/2017 tarihi itibarı ile Selçuk Üniversitesi Rektörlüğünden aldığını ve davacı tarafından en sonu 12/07/2021 tarihli olmak üzere 5 defa daha yapılan başvurusunun Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ile "mesleki tecrübesinin 5 yılı doldurmaması nedeniyle" uygun bulunmadığı, 21.03.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile getirilen Geçici 15. madde ile, başvurunun değerlendirilmesine dair hükümde herhangi bir değişiklik yapılmadığı, denetçi belgesi başvurularında Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinin 14. maddesi uyarınca işlem yapıldığı, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Kararda belirtilen gerekçeler doğrultusunda davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ :
Dava; davacı tarafından, denetçi mühendis olmak için 5 yıllık çalışma şartının elektrik mühendisliğine eşdeğer fark derslerinin bitirilme tarihinden itibaren sayılması gerektiğine ilişkin Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ile 21/03/2020 tarih ve 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğine eklenen Geçici Madde 15'in iptali istemiyle açılmıştır.
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 1. maddesinde, Kanunun amacının; can ve mal güvenliğini teminen, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş, Kanunun 12. maddesinin 2. fıkrasında "İlgili idarelerin bu Kanunda belirtilen hususlara ilişkin görevleri ile çalışma usul ve esasları; yapı denetim kuruluşları ve şubelerinin sınıflandırılması, kuruluşlar arasında adaletli iş dağılımını temin etmek üzere bir ilde faaliyet gösterebilecek olan yapı denetim kuruluşu sayısının belirlenmesi ile kuruluş safhasında sahip olunması gereken asgarî nitelikler; yapı denetim kuruluşları ve laboratuvar kuruluşlarının görevleri ile çalışma usul ve esasları; denetçi belgesi verilmesine ilişkin usul ve esaslar ile yapı denetim ve laboratuvar kuruluşlarında görev alacak personelde aranacak nitelik, tecrübe ve bunların istihdam şartları ile görev ve sorumlulukları; diğer yapı sorumlularının nitelikleri, görevleri ile çalışma usul ve esasları; Merkez ve İl Yapı Denetim Komisyonunun görevleri ile çalışma usul ve esasları; yapı denetimi hizmet sözleşmesinin esasları, asgarî hizmet bedelinin belirlenmesi ve hizmet bedelinin ödenmesi, bu Kanun uyarınca denetlenerek inşa edilen yapılara sertifika verilmesi ve düzenlenecek meslek içi eğitimlere ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda anılan Kanunun uygulanması amacıyla çıkarılan ve 05.02.2008 tarihli, 26778 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 14. maddesinin (1) fıkrasında; denetçi mimar ve denetçi mühendis olarak görev yapabilmek için , ilgililerin Yapı Denetim Komisyonuna başvurarak, ek-17'de gösterilen form-15'e uygun denetçi belgesi almalarının zorunlu olduğu; (3)/f bendinde; denetçi belgesi verilmesi için, mesleğinde fiilen en az beş yıl çalıştığına ilişkin olarak ilgili kurum ve kuruluşlardan alınacak belgenin gerekli olduğu belirtilmiş dava konusu 21.03.2020 tarihli, 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Yönetmeliğe eklenen Geçici Madde 15 de ise; bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce sonuçlandırılmamış denetim izin belgesi başvurularının bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 1981 yılında Kara Harp Okulu elektrik elektronik bölümünden mezun olduğu, 2015 yılında Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca öğreniminin "Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü" ile eşdeğer olduğuna karar verildiği; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 16/12/2010 tarihli ve 6375 sayılı yazısı ile Elektrik- Elektronik Mühendisliği diplomasının Elektrik Mühendisliği diplomasına denk olduğuna, söz konusu bölüm mezunlarının aynı koşullarda KPSS kılavuzunda tercih hakkına sahip olduklarına ve elektrik mühendisi hizmetleri yapabileceklerine karar verilmesi sonrasında Elektrik- Elektronik Mühendislerine de "Elektrik Mühendisliği Proje ve Uygulama Denetçi Belgesi" düzenlendiği ve ayrıca kontrol elemanı olarak denetim sisteminde görev almalarına izin verildiği; ancak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazısı ile " 31.01.2013 tarih ve 28545 sayılı R.G.'de değişikliklerle yayınlanan Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde, yer alan "... Elektrik-elektronik mühendislerinin Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi talep etmeleri halinde; bu belgenin verilebilmesi için transkript istendiği, Elektrik-elektronik mühendislerinin transkriptlerinde "elektrik makineleri”, “ iletim sistemleri”, “ dağıtım sistemleri”, “güç sistemleri”, “enerji sistemleri”, “elektrik tesisleri”, “ koruma”, “yüksek gerilim tekniği" veya bu derslerle aynı içerikte olup, farklı isimler altında olan derslerden en az üçünün bulunması durumunda elektrik-elektronik mühendislerine Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi, düzenlenir." hükmüne göre; Elektronik Mühendisliği Programından mezun olanların ancak 1kV altı SMM Belgesi aldıkları, ilave dersleri almaları durumunda dahi Elektrik 1 kV üstü SMM Belgesini almaları uygun olmadığına" kararı verildiği; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının önceki kararında elektrik-elektronik mühendislerinin elektrik mühendisliği hizmeti yapabilmeleri için hiç bir şart aranmazken, yukarıda yer verilen sonraki kararla elektrik- elektronik mühendislerinin elektrik mühendisleri ile eşdeğer sayılabilmeleri için belirtilen fark derslerden en az üç tanesini lisans/ lisansüstü eğitimleri sırasında almış olma şartının getirildiği; iki karar arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla Merkez Yapı Denetim Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararıyla da durum değerlendirmesi yapılarak, elektrik-elektronik mühendislerince denetçi belgesi almak üzere yapılmış, ancak henüz sonuçlandırılmamış başvurular ile bundan sonra yapılacak başvuruların YÖK'ün … tarihli ve … sayılı yazısı doğrultusunda değerlendirilmesine karar verildiği, söz konusu kararın 81 il valiliğine bildirildiği, davacının da Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarihli ve … sayılı kararı doğrultusunda fark derslerini 10/09/2017 tarihi itibarıyle alarak bu tarihten sonra muhtelif zamanlarda Denetçi Mühendis belgesi almak için yaptığı başvuruların elektrik mühendisliğine eşdeğer fark derslerinin bitirilme tarihinden itibaren en az 5 yıl elektrik mühendisliği hizmeti yaptığını gösterir belgelerin sunulmadığı nedeniyle uygun bulunmadığı; son olarak aynı istemle yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine zımnen ret işlemi ile dayanağı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ve 21/03/2020 tarih ve 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. Maddesi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğine eklenen Geçici Madde 15'in iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafından beş yıllık çalışma süresinin elektrik mühendisliği fark derslerinin alındığı tarihten (10/09/2017) değil kontrol elemanı elektrik mühendisi olarak göreve başladığı tarihten (22/02/2016) itibaren hesaplanması gerektiği ileri sürülerek dava konusu Yönetmelik değişikliği ile getirilen geçici 15. maddede yer alan " Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce sonuçlandırılmamış denetim izin belgesi başvurularının bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılacağı" hükmünün iptali istenilmekte ise de; denetçi belgesi başvurularının değerlendirilmesi ve başvuru şartlarına ilişkin hükümlerde herhangi bir değişikliğe gidilmediği ve denetçi belgesi başvurularında Yönetmeliğin 14. maddesinde belirtilen koşullar doğrultusunda işlem yapıldığı; yönetmelik değişikliğiyle getirilen düzenlemenin davacının hukuki durumunda bir değişiklik yaratmadığı görüldüğünden anılan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Diğer taraftan; 4708 sayılı Kanunda denetçi mimar ve mühendislerin ilgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarlar olarak tanımlandığı, bu Kanun kapsamında çıkarılan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 14. maddesinde; denetçi mühendislik gruplarının inşaat, makine ve elektrik olarak belirlendiği; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazısı ile Elektrik-Elektronik Mühendisliği diplomasının Elektrik Mühendisliği diplomasına denk olduğuna, söz konusu bölüm mezunlarının aynı koşullarda KPSS kılavuzunda tercih hakkına sahip olduklarına ve elektrik mühendisi hizmetleri yapabileceklerine karar verilerek Elektrik-Elektronik Mühendislerine de "Elektrik Mühendisliği Proje ve Uygulama Denetçi Belgesi" düzenlendiği ve ayrıca kontrol elemanı olarak denetim sisteminde görev almalarına izin verildiği, ancak bu süreçte davacı tarafından alınmış herhangi bir belge veya belge başvurusunda bulunulmadığı; YÖK tarafından sonradan alınan … tarihli ve … sayılı yeni bir kararla elektrik- elektronik mühendislerinin elektrik mühendisleri ile eşdeğer sayılabilmeleri için belirtilen fark derslerden en az üç tanesini lisans/ lisansüstü eğitimleri sırasında almış olma şartının getirildiği ve bu karara karşı davacı tarafından itirazda bulunulmadığı gibi davacının bu karardan sonra fark derslerini alarak Denetçi Mühendis Belgesi almak için başvuruda bulunduğu; Merkez Yapı Denetim Komisyonunun dava konusu edilen … tarih ve … sayılı kararıyla da YÖK'ün iki farklı kararı arasında durum değerlendirmesi yapılarak, elektrik-elektronik mühendislerince denetçi belgesi almak üzere yapılmış, ancak henüz sonuçlandırılmamış başvurular ile bundan sonra yapılacak başvuruların YÖK'ün … tarihli ve … sayılı yazısı doğrultusunda değerlendirilmesine karar verildiği; davacının başvurusunun uygun görülmeme nedeninin ise mesleğinde fiilen en az 5 yıl çalışmış olduğunu gösterir belgeleri sunmamış olmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; davacının denetçi mühendislik belgesini almak için gerekli elektrik mühendisliği unvanını fark dersleri aldıktan sonra kazandığı, Yönetmeliğin 14. maddesinde belirtilen denetçi belgesi başvuru koşullarını sağladığına ilişkin belgeleri idareye sunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemlerde de hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı ve Sekizinci Daireleri Müşterek heyetince, 2575 sayılı Danıştay Kanununun Ek 1. maddesi uyarınca birlikte yapılan toplantıda Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra Üye Mehmet Ali Ceran ve Üye Tülay Bulgurcu'nun, davacı için, dava konusu 21/03/2020 tarih ve 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğine eklenen Geçici 15. madde kapsamında doğrudan ya da dolaylı menfaat ihlali koşulunun gerçekleşmediği, bu nedenle davanın, dava konusu Yönetmelik hükmü açısından ehliyet yönünden reddi gerektiği yolundaki karşı oylarına karşın, davacının anılan Yönetmelik kuralı yönünden de menfaat ihlalinin gerçekleştiği sonucuna varıldığından, işin esasına geçilerek, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
Davacı tarafından, davalı idareye verilen 23.06.2021 tarihli dilekçede; Kara Harp Okulu "Elektrik Elektronik bölümü" mezunu olduğu, 2016 yılından itibaren yapı denetim şirketlerinde kontrol elemanı elektrik mühendisi olarak çalıştığı, kontrol elemanı olarak çalışma süresinin 5 yılı geçtiği, Merkez Yapı Denetim Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile, denetçi elektrik mühendisi müracaatında, başlangıçta 5 yıl çalışmış olma şartının, elektrik mühendisliği fark derslerinin alındığı tarihten itibaren sayılacak şekilde değiştirildiği, 2017 yılında "1 kV üstü imza yetkisi için" YÖK'ün belirlediği fark derslerini aldığı, söz konusu 5 yıl çalışma uygulamasının aslında tecrübeye dayalı olacak şekilde getirildiği, bu değişikliğin (fark dersleri alınan tarihten itibaren başlama) uygulanma imkanının olmadığı belirtilerek, denetçi elektrik mühendisi olmak için 5 yıllık çalışma şartının, fark derslerinin alındığı tarihten itibaren başlatan düzenlemenin kaldırılması ve denetçi mühendis müracaatının kabul edilmesi talep edilmiş, başvurunun zımnen reddi üzerine zımnen ret işlemi ile dayanağı … tarih ve … sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ve 21/03/2020 tarih ve 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğine eklenen Geçici 15. maddenin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 1. maddesinde, Kanunun amacının; can ve mal güvenliğini teminen, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu belirtilmiş, "Yapı denetim kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan, ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişi" "Denetçi mimar ve mühendis: İlgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimar" ve "Yardımcı kontrol elemanı: Denetçi mimar ve mühendislerin sevk ve idaresi altında görev yapacak olan mimar ve mühendisler ile Bakanlıkça sınırları belirlenen yapı grubu ve inşaat alanına kadar olan yapılarda mimar ve mühendisler yerine yapı denetimi faaliyetlerine katılabilen teknik öğretmen, yüksek tekniker, tekniker ve teknisyenler" tanımları yapılmış, Kanunun "Diğer hükümler ve yönetmelikler" başlıklı 12. maddesinin 2. fıkrasında "İlgili idarelerin bu Kanunda belirtilen hususlara ilişkin görevleri ile çalışma usul ve esasları; yapı denetim kuruluşları ve şubelerinin sınıflandırılması, kuruluşlar arasında adaletli iş dağılımını temin etmek üzere bir ilde faaliyet gösterebilecek olan yapı denetim kuruluşu sayısının belirlenmesi ile kuruluş safhasında sahip olunması gereken asgarî nitelikler; yapı denetim kuruluşları ve laboratuvar kuruluşlarının görevleri ile çalışma usul ve esasları; denetçi belgesi verilmesine ilişkin usul ve esaslar ile yapı denetim ve laboratuvar kuruluşlarında görev alacak personelde aranacak nitelik, tecrübe ve bunların istihdam şartları ile görev ve sorumlulukları; diğer yapı sorumlularının nitelikleri, görevleri ile çalışma usul ve esasları; Merkez ve İl Yapı Denetim Komisyonunun görevleri ile çalışma usul ve esasları; yapı denetimi hizmet sözleşmesinin esasları, asgarî hizmet bedelinin belirlenmesi ve hizmet bedelinin ödenmesi, bu Kanun uyarınca denetlenerek inşa edilen yapılara sertifika verilmesi ve düzenlenecek meslek içi eğitimlere ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.
4708 sayılı Kanunun uygulanması amacıyla çıkarılan ve 05.02.2008 tarihli, 26778 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin "Yapı denetim kuruluşunda ortaklık durumu" başlıklı 10. maddesinde "Yapı denetim kuruluşuna ortak olabilmek için mimarlık, inşaat mühendisliği, makine mühendisliği veya elektrik mühendisliği diplomasına sahip olmak şartı aranır." hükmüne, "Yapı denetim kuruluşuna izin belgesi verilmesi" başlıklı 12. maddesinde "Yapı denetim kuruluşuna izin belgesi alabilmek için aşağıdaki şartlar sağlanır: a) Kuruluşun ödenmiş sermayesinin nama yazılı hisselerinin tamamı mimar veya inşaat, makine ve elektrik mühendislerine ait ve faaliyet konusu sadece yapı denetimi olarak seçilmiş olmalı... c) Kuruluş ortakları, mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi veya elektrik mühendisi olmalı,... (2) (Değişik:RG-21/3/2020-31075) Başvurunun uygun görülmesi hâlinde, Merkez Yapı Denetim Komisyonunca ek-15’te gösterilen form-13’e uygun, yapı denetim izin belgesi tanzim edilir. İzin belgesi almaya hak kazanan kuruluşlar 16 ncı maddenin birinci fıkrasında belirtilen denetçileri, izin belgesinin verildiği Merkez Yapı Denetim Komisyonu karar tarihinden itibaren 90 takvim günü içinde istihdam eder..." hükmüne yer verilmiş, "Yapı denetim kuruluşunda görev alacak teknik personelin deneyim ve nitelikleri" başlıklı 14. maddesinin birinci fıkrasında; denetçi mimar ve denetçi mühendis olarak görev yapabilmek için, ilgililerin Yapı Denetim Komisyonuna başvurarak, ek-17'de gösterilen form-15'e uygun denetçi belgesi almalarının zorunlu olduğu; ikinci fıkrasında; Denetçi belgesinin, a) Proje inceleyecek ve inşaat denetimi yapacak olan mimar için "proje ve uygulama denetçisi", b) Proje inceleyecek ve inşaat denetimi yapacak olan inşaat mühendisi için "proje ve uygulama denetçisi", c) İnşaat denetimi yapacak inşaat mühendisi için "uygulama denetçisi", ç) Proje inceleyecek ve inşaat denetimi yapacak olan makine ve elektrik mühendisleri için "proje ve uygulama denetçisi" olarak düzenleneceği belirtilmiş üçüncü fıkrasında ise; "Denetçi belgesinin aşağıdaki şartları taşıyan mimar ve mühendislere verilir:... c) Mimar veya ilgili mühendis olması, ... f) Mesleğinde fiilen en az beş yıl çalıştığına ilişkin olarak ilgili kurum ve kuruluşlardan alınacak belgeler." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu 21.03.2020 tarihli, 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Yönetmeliğe eklenen Geçici 15. maddesinde ise; bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce sonuçlandırılmamış denetim izin belgesi başvurularının bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılacağı hüküm altına alınmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 2880 sayılı Kanunla değişik 43. maddesinin (b) bendinde, aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim-öğretim yapan üniversitelerde, eğitim-öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususunun Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin (8) numaralı alt bendinde, "Elektrik-elektronik mühendislerinin Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi talep etmeleri halinde; bu belgenin verilebilmesi için transkript istenir. Elektrik-elektronik mühendislerinin transkriptinde "elektrik makineleri”, “iletim sistemleri”, “dağıtım sistemleri”, “güç sistemleri”, “ enerji sistemleri”, “elektrik tesisleri”, “ koruma”, “yüksek gerilim tekniği" veya bu derslerle aynı içerikte olup, farklı isimler altında olan derslerden en az üçünün bulunması durumunda elektrik-elektronik mühendislerine Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi,” düzenlenir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
4708 sayılı Kanunda, yapı denetim kuruluşu, Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan, ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişi olarak tanımlanmıştır. Yapı denetim kuruluşuna ortak olabilmek için mimarlık, inşaat mühendisliği, makine mühendisliği veya elektrik mühendisliği diplomasına sahip olmak şartı aranmaktadır.
Yapı denetim kuruluşlarının kuruluş ve çalışmaları; yapı denetim kuruluşlarında görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile diğer görevlilerde aranacak nitelikler Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. 4708 sayılı Kanun ve Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğine göre; denetçi mimar ve mühendis, ilgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları ifade eder.
Yapı denetim kuruluşu, denetimini üstlendiği proje ve yapım işlerinde, Kanun ve bu Yönetmelik hükümleri ile belirlenmiş görevlerini denetçi mimar ve mühendisler eliyle yürütür. Denetçi mimar ve denetçi mühendis olarak görev yapabilmek için denetçi belgesi almak zorunludur. Denetçi belgesi, Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 14. maddesinde belirtilen şartları taşıyan mimar ve mühendislere verilir. Bu şartlardan biri de "mesleğinde fiilen en az beş yıl çalıştığına ilişkin olarak ilgili kurum ve kuruluşlardan alınacak belgelerin sunulmasıdır. Yönetmeliğin, gerek yapı denetim şirketlerine ortaklığı düzenleyen 10. maddesinde gerekse yapı denetim kuruluşunda görev alacak teknik personelin deneyim ve niteliklerini ve denetçi belgesi verilmesi şartlarını düzenleyen 14. maddesinden anlaşıldığı üzere; yapı denetimde mühendislik gruplarının inşaat, makine ve elektrik olarak belirlendiği görülmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 1981 yılında Kara Harp Okulu Elektrik-Elektronik bölümünden mezun olduğu, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 30/09/2015 tarih ve 53738 sayılı yazısında; 11/03/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında, Kara Harp Okulu Elektrik-Elektronik bölümü mezunlarının görmüş oldukları öğrenimin "Elektrik- Elektronik Mühendisliği Bölümü" ile eşdeğer olduğuna karar verildiği; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazısında; 08/12/2010 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında, Elektrik Mühendisliği Bölümünden mezun teknik eleman yerine Elektrik-Elektronik Mühendisliğinden mezun teknik eleman kullanılabileceğine, Elektrik-Elektronik Mühendisliği diplomasının Elektrik Mühendisliği diplomasına denk olduğuna, söz konusu bölüm mezunlarının aynı koşullarda KPSS kılavuzunda tercih hakkına sahip olduklarına ve elektrik mühendisi hizmetleri yapabileceklerine karar verildiği, bu karar sonrasında elektrik-elektronik mühendislerine de "Elektrik Mühendisliği Proje ve Uygulama Denetçi Belgesi" düzenlendiği ve ayrıca kontrol elemanı olarak denetim sisteminde görev almalarına izin verildiği; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazısında; 14/12/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında, 31.01.2013 tarih ve 28545 sayılı Resmi Gazetede değişikliklerle yayınlanan Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliğinin 9. maddesinde, "Elektrik-elektronik mühendislerinin Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi talep etmeleri halinde; bu belgenin verilebilmesi için transkript istendiği, elektrik-elektronik mühendislerinin transkriptlerinde "elektrik makineleri”, “iletim sistemleri”, “dağıtım sistemleri”, “güç sistemleri”, “enerji sistemleri”, “elektrik tesisleri”, “ koruma”, “yüksek gerilim tekniği" veya bu derslerle aynı içerikte olup, farklı isimler altında olan derslerden en az tanesini lisans/lisansüstü eğitimi esnasında almış ve bunu transkriptleriyle belgelemiş olmaları durumunda elektrik-elektronik mühendislerine Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi, düzenlenir." hükmüne göre; Elektronik Mühendisliği Programından mezun olanların ancak 1kV altı SMM Belgesi aldıkları, ilave dersleri almaları durumunda dahi Elektrik 1 kV üstü SMM Belgesini almalarının uygun olmadığına" karar verildiğinin bildirildiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarihli, … sayılı ve … tarihli, … sayılı yazıları karşısında denetçi adayı elektrik-elektronik mühendislerinin başvurularının ne şekilde değerlendirileceği, ayrıca denetçi olmuş elektrik-elektronik mühendisleri hakkında nasıl bir işlem tesis edileceği hususlarında tereddütün giderilmesi amacıyla Merkez Yapı Denetim Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararıyla durum değerlendirmesi yapılarak, elektrik-elektronik mühendislerince denetçi belgesi almak üzere yapılmış, ancak henüz sonuçlandırılmamış başvurular ile bundan sonra yapılacak başvuruların YÖK'ün … tarihli ve … sayılı yazısı doğrultusunda değerlendirilmesine karar verildiği, davacının da Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazısı doğrultusunda fark derslerini 10/09/2017 tarihi itibarıyla Selçuk Üniversitesinden aldığı anlaşılmaktadır.
Davalı idarece verilen savunma dilekçesinde; Ulusal Yapı Denetim Sistemi üzerinde yapılan incelemede; davacının denetçi belgesi talebiyle ilk başvurusunun 29/12/2015 tarihinde yapıldığı ve davacının fiilen bu mesleği yaptığını gösterir belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle başvurusunun uygun bulunmadığı, 20/01/2016 tarihli başvurusunun aynı gerekçeyle reddedildiği, 22/02/2016 tarihinde yapı denetim şirketinde kontrol elemanı olarak çalışmaya başladığı, fark derslerini 10/09/2017 tarihi itibarıyle aldıktan sonra muhtelif zamanlarda denetçi belgesi almak için yaptığı başvurularının elektrik mühendisliğine eşdeğer fark derslerinin bitirilme tarihinden itibaren en az 5 yıl elektrik mühendisliği hizmeti yaptığını gösterir belgelerin sunulmaması nedeniyle uygun bulunmadığı belirtilmektedir.
Davacı tarafından, son olarak denetçi elektrik mühendisi olmak için 5 yıllık çalışma şartının, fark derslerinin alındığı tarihten itibaren başlatan düzenlemenin kaldırılması ve denetçi mühendis müracaatının kabul edilmesi talebiyle davalı idareye yaptığı 23.06.2021 tarihli başvurusunun zımnen reddedildiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu … tarih ve … sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu Kararının ve zımni ret isleminin incelenmesi:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; yapı denetimde mühendislik gruplarının; inşaat, makine ve elektrik olarak belirlendiği, denetçi belgesi alabilmek için başvuruda bulunan kişilerin bahsedilen mühendislik unvanına sahip olmaları gerektiği, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 2880 sayılı Kanunla değişik 43. maddesinin (b) bendi uyarınca tesis edilen 14/12/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararında, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliğinin kriter alındığı, ilgili Yönetmelikte, elektrik-elektronik mühendislerinin "Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi" talep etmeleri halinde belirtilen derslerden en az üçünün alınması gerektiğinin öngörüldüğü, öte yandan yapı denetim mevzuatı kapsamında olan tüm yapılar için hiçbir ayrıma gidilmeden tek bir denetçi belgesi verilebileceği açık olduğundan, elektrik-elektronik mühendislerinin denetçi belgesi istemiyle yaptığı başvurularda fark ders almaları gerektiğine ilişkin dava konusu Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararında ve bu kapsamda tesis edilen zımni ret işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Dava konusu 21.03.2020 tarihli, 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Yönetmeliğe eklenen Geçici 15. maddesinin incelenmesine gelince;
Davacı tarafından, 21.03.2020 tarihli, 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Yönetmeliğe eklenen Geçici 15. maddenin, denetçi elektrik mühendisi olmak için gerekli beş yıllık çalışma süresinin elektrik mühendisliği fark derslerinin alındığı tarihten itibaren sayılmasını gerektiren bir değişiklik olduğunu, dava konusu Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı doğrultusunda bu değişikliğe gidildiği, Yönetmeliğe getirilen bu düzenleme ile dava konusu Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ve 14/12/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu kararı öncesi çalıştığı sürenin dikkate alınmadığı ileri sürülerek iptali istenilmişse de, söz konusu Yönetmelik maddesi, denetçi belgesi başvurularının değerlendirilmesi ve başvuru şartlarına ilişkin hükümlerde herhangi bir değişiklik getirmemiştir.
21.03.2020 tarihli, 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Yönetmeliğe eklenen Geçici 15. maddede "Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce sonuçlandırılmamış denetim izin belgesi başvuruları, bu Yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılır." hükmü yer almaktadır.
Dava konusu Yönetmelik hükmünde bahsedilen "denetim izin belgesi", yapı denetim kuruluşlarının, münhasıran yapı denetimi görevini yapmak için Bakanlıktan almaları gereken belgedir. Yapı denetim kuruluşlarının izin belgesi alabilmesi için sağlaması gereken şartlar Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 12. maddesinde düzenlenmiştir. "Yapı denetim kuruluş ortaklarının mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi veya elektrik mühendisi olması" ve "Kuruluşun ödenmiş sermayesinin nama yazılı hisselerinin tamamı mimar veya inşaat, makine ve elektrik mühendislerine ait olması" da bu şartlardandır.
21.03.2020 tarihli, 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik değişikliği öncesinde, yapı denetim kuruluşlarının izin belgesi alabilmesi için sağlaması gereken şartlardan biri de Yönetmeliğin 12. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde düzenlenen "Kuruluşta asgari istihdam edilmesi gereken; bir proje ve uygulama denetçisi mimarın, bir proje ve uygulama denetçisi inşaat mühendisinin, bir uygulama denetçisi inşaat mühendisinin, bir proje ve uygulama denetçisi makine mühendisinin, bir proje ve uygulama denetçisi elektrik mühendisinin, denetim sorumluluğu üstleneceğine dair taahhütnamelerin sunulması" iken, 21.03.2020 tarihli, 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3.maddesiyle, Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 12. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi yürürlükten kaldırılmış, yine 21.03.2020 tarihli, 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesiyle, Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 12. maddesine eklenen ikinci fıkra ile "başvurunun uygun görülmesi hâlinde, yapı denetim izin belgesi tanzim edileceği, izin belgesi almaya hak kazanan kuruluşların, 16. maddenin birinci fıkrasında belirtilen denetçileri, izin belgesinin verildiği Merkez Yapı Denetim Komisyonu karar tarihinden itibaren 90 takvim günü içinde istihdam edeceği" hükme bağlanmıştır. Dava konusu 21.03.2020 tarihli, 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Yönetmeliğe eklenen "Geçici 15. madde"nin, getirilen söz konusu bu değişiklikler doğrultusunda düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, denetçi belgesi başvurularında Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 14. maddesinde belirtilen koşullar doğrultusunda işlem yapıldığı, Yönetmelik değişikliğiyle getirilen düzenlemenin ise yapı denetim kuruluşlarının alması gereken izin belgesi ile ilgili olduğu, davacının iddiaları ve uyuşmazlığın niteliğinin birlikte incelenip değerlendirilmesinden, yapılan değişikliklerin davacının durumunda bir değişikliğe yol açmadığı görüldüğünden, anılan Yönetmelik kuralında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/05/2023 tarihinde usulde ve esasta oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X): Davacının, denetçi elektrik mühendisi olmak için 5 yıllık çalışma şartının, fark derslerinin alındığı tarihten itibaren başlatan düzenlemenin kaldırılması ve denetçi mühendis müracaatının kabul edilmesi talebiyle davalı idareye yaptığı 23.06.2021 tarihli başvurusunun zımnen reddi üzerine, zımnen ret işlemi ile dayanağı … tarih ve … sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararı ve 21/03/2020 tarih ve 31075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 9. maddesi ile Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğine eklenen Geçici 15. maddenin iptali istenilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu … tarih ve … sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu Kararında bahsedilen, 14/12/2016 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında, 31.01.2013 tarih ve 28545 sayılı Resmi Gazetede değişikliklerle yayınlanan Elektrik Mühendisleri Odası Serbest Müşavir Mühendislik Hizmetleri Yönetmeliğinin 9. maddesinde, "Elektrik-elektronik mühendislerinin Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi talep etmeleri halinde; bu belgenin verilebilmesi için transkript istendiği, Elektrik-elektronik mühendislerinin transkriptlerinde "elektrik makineleri”, “iletim sistemleri”, “dağıtım sistemleri”, “güç sistemleri”, “enerji sistemleri”, “elektrik tesisleri”, “ koruma”, “yüksek gerilim tekniği" veya bu derslerle aynı içerikte olup, farklı isimler altında olan derslerden en az tanesini lisans/lisansüstü eğitimi esnasında almış ve bunu transkriptleriyle belgelemiş olmaları durumunda elektrik-elektronik mühendislerine Elektrik 1kV üstü ve 1kV altı tesisler SMM belgesi, düzenlenir." hükmüne göre; Elektronik Mühendisliği Programından mezun olanların ancak 1kV altı SMM Belgesi aldıkları, ilave dersleri almaları durumunda dahi Elektrik 1 kV üstü SMM Belgesini almaları uygun olmadığına " kararı verildiği, söz konusu bu kararın elektrik-elektronik mühendisleri için değil elektronik mühendisleri için tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu nedenle, elektronik mühendisleriyle ilgili alınan bir karara dayanılarak elektrik-elektronik mühendislerine ilişkin düzenleme getiren dava konusu … tarih ve … sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararında ve bu karar doğrultusunda tesis edilen zımni ret işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.