Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/10471 E. , 2021/3059 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10471
Karar No : 2021/3059
TEMYİZ EDENLER (DAVALILAR) : 1- …Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- …Kaymakamlığı - …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Gıda Sanayi Nakliyat Şans Oyunları ve Turizm
Ltd.Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; mülkiyeti Ankara Büyükşehir Belediyesine ait olan ve kiraya verilen Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, …Kooperatifi önü No: …adresinde bulunan ve meşrubat büfesi olarak faaliyet gösterilen işyerinin tahliyesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının talebi üzerine Yenimahalle Kaymakamlığınca tesis edilen …günlü, …sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; dava konusu büfenin Belediye Encümeni kararıyla 01/01/1999 tarihinden itibaren bir yıl süreyle davacıya kiralandığı, bu tarihten sonra kira sözleşmesinin her yıl kendiliğinden uzadığı, daha sonra davacıya …günlü, …sayılı ihtarname ile davacıya 31/12/2014 tarihinde bitecek olan kira sözleşmesinin süresinin uzatılmayacağından bahisle 01/01/2015 tarihinde boş olarak teslim edilmesi gerektiği hususunun davacıya bildirilmesine rağmen tahliye edilmediği, bunun üzerine Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca Yenimahalle Kaymakamlığı'ndan 5393 sayılı Kanunun 15. maddesi ve 2886 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca büfenin tahliyesinin talep edilmesi üzerine Yenimahalle Kaymakamlığınca dava konusu işlemin tesis edildiği, kira ilişkisinden kaynaklanan taraflar arasındaki ihtilaf adli yargı nezdinde çözülmeden, taşınmazın kira süresinin dolduğundan ve davacının taşınmazda işgalci konumuna geldiğinden bahsedilemeyeceğinden, taşınmazın 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca kamu gücü kullanılarak tahliye edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI :
Davalı kaymakamlık tarafından, davalı belediyenin tahliye talebi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğundan İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı belediye tarafından, çatılı olmayan büfenin kira süresi sona ermesine rağmen tahliye edilmemesi üzerine 2886 sayılı Devlet İhale Kanun'un 75. maddesi uyarınca tahliyesinin talep edildiği, dava konusu taşınmazın çatılı işyerlerinden olmadığı, taşınabilir olduğu bu nedenle Borçlar Kanunu 339. maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı da dikkate alınarak davacının tahliyesine ilişkin tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 01/08/2016 günlü, K:2016/132 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 1. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Danıştay Onuncu Dairesine Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY : Mülkiyeti Ankara Büyükşehir Belediyesine ait olan ve kiraya verilen Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, …Kooperatifi önü No: …adresinde bulunan meşrubat büfesi olarak faaliyet gösterilen işyerinin tahliyesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının talebiyle Yenimahalle Kaymakamlığınca tesis edilen …günlü, …sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT :
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, ecrimisilin idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilerek isteneceği; 3. fıkrasında, kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği, aksi halde ecrimisil alınacağı; 4. fıkrasında ise, işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hükümlerine yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesinde de 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükmü yer almaktadır.
2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi ile Hazineye ait taşınmazların işgali sonucu tahliyesine ilişkin özel hükümler getirilmiş olup, kira sözleşmesinin bitimi üzerine fuzuli şagil durumuna düşen kişilerin tahliyesi, 2886 sayılı Kanun’un 75. maddesi uyarınca mülki amirden istenebilecektir.
2886 sayılı Kanun’un 75. maddesinde, Hazine arazileri üzerindeki taşınmazların tahliyesine ilişkin olarak idarelere verilen mülki amirden tahliye talep etme yetkisinin 13/07/2005 tarihinde yürürlüğe giren 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15. maddesi hükmü uyarınca, mülkiyeti belediyelere ait taşınmazlar için belediyeler tarafından da kullanılması mümkündür.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden, mülkiyeti davalı idareye ait Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, …Kooperatifi önü No: …adresinde bulunan meşrubat büfesinin yapılan ihale uyarınca Belediye Encümeni kararıyla 01/01/1999 tarihinden itibaren bir yıl süreyle davacıya kiralandığı, bu tarihten sonra kira sözleşmesinin her yıl kendiliğinden uzadığı, sonrasında ise davalı idare tarafından …günlü, …sayılı ihtarname ile davacıya 31/12/2014 tarihinde bitecek olan kira sözleşmesinin süresinin uzatılmayacağından bahisle 01/01/2015 tarihinde boş olarak teslim edilmesinin istenildiği ancak davacı tarafından büfenin boşatılmaması sonucu Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının talebiyle Yenimahalle Kaymakamlığınca tesis edilen dava konusu işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, mülkiyeti Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait taşınmazın kira sözleşmesinin 31/12/2014 tarihinde sona erdiği, kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren davacının dava konusu taşınmazda fuzuli şagil olduğu açık olup, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının talebi üzerine Yenimahalle Kaymakamlığınca işgalci konumunda olan davacının 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca tahliyesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,
2. …İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/09/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.