T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10548
Karar No : 2022/5082
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Tekstil İnş. İth. İhr. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Muğla ili, Marmaris ilçesi, … Beldesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan ve davacı şirket tarafından işletilen "..." isimli işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin İçmeler Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davaya konu işlemin sebep unsurunun … Belediye Başkanlığı Spor Kulübü Derneğine yapılan tahsis işleminin iptal edilmesi olduğu, … Belediyesi Spor Kulubü Derneği adına yapılan büfe tahsisinin iptal edilmesine ilişkin … günlü, … sayılı İçmeler Belediye Meclis kararının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, dava konusu işlemin dayanağının kalmadığı, diğer yandan davalı idarenin savunmasında İçmeler Belediye Başkanlığı Spor Kulübü Derneğine yönelik yapılan ihbardan dolayı tedbir amaçlı dava konusu işlemin tesis edildiği şeklinde sebep ikamesinde bulunulmuş ise de, işyeri açma çalışma ruhsatı verilen işyerinde eksiklik bulunması halinde öncelikle süre verilmesi, bu süre içerisinde gereği yerine getirilemezse sonrasında ruhsat iptali yoluna gidilmesi gerektiği gerekçeleriyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, … Belediyesi Spor Kulubü Derneği adına tahsisi yapılan büfeye ait tahsis işlemlerinin iptal edilmesine ilişkin … günlü, … sayılı İçmeler Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı karar ile işlemin iptaline karar verilse de, bu kararın kesinleşmediği, temyiz aşamasında olduğu, dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Muğla ili, Marmaris ilçesi, … Beldesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan ve davacı şirket tarafından işletilen "..." isimli işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin İçmeler Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. maddesinde Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra; 4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı, 5. maddesinde ise, başvurunun, anılan yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenerek ilgiliye verileceği kurala bağlanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesinde, umuma açık istirahat ve eğlence yeri, "Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler..." olarak tanımlanmış; "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde umuma açık istirahat ve eğlence yerleri yönünden işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin taşımak zorunda olduğu şartlar arasında, genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması, bu işyerlerinin, patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli maddeler üretilen, satılan, kullanılan, depolanan yerler ile gaz dolum tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması, yangına karşı gerekli önlemlerinin alındığını gösteren itfaiye raporunun alınması, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar... ile açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması gerektiği belirtilerek bu hususların işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde ise, umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişilerin Örnek-1’de yer alan başvuru ve beyan formu ile yetkili idareye başvuracağı, yetkili idarenin ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alarak başvuruları bir ay içinde sonuçlandıracağı; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi sırasında istenecek belgelere ilişkin usûl ve esaslar" başlıklı Ek 1. maddesinde, yetkili idarelerin, kendi kayıtlarında bulunan ve değişmediği başvuru sahibince beyan edilen bilgi ve belgeleri başvuru sahiplerinden talep edemeyeceği, başvuru sahibinin mülk sahibi olması ve tapu kayıtlarına idare tarafından erişilmesinin mümkün olduğu durumlarda, başvuru sahiplerinden tapu sureti alınmayacağı, yalnızca beyan ile tapu kayıtlarına ulaşılması için gerekli bilgilerin alınacağı ve mülkiyet beyanının doğruluğu yetkili idarelerce Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS) üzerinden teyit edileceği düzenlemelerine yer verilmiş, 32. maddede işaret edilen Örnek 1 de yer alan formun 6. sırasında yeralan "Mülkiyet durumu" bölümünde ise, "kira (kira sözleşmesi), Malik (tapu sureti)" işaretlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden, … Belediyesi Spor Kulübü Derneği Başkanlığınca kulübe gelir sağlamak amacıyla şezlong, meşrubat standı, hediyelik eşya standı ve büfe tahsis edilmesi istemiyle yapılan başvuru neticesinde … günlü, … sayılı İçmeler Belediye Meclisi Kararı ile Belediyenin göstereceği yere büfe konulmasına karar verilerek, bu doğrultuda Muğla ili, Marmaris ilçesi, … Beldesi, … Mevkii, … Yolu üzerine konulan büfenin … Belediyesi Spor Kulübü Derneği Başkanlığına tahsis edildiği, … Belediye Spor Kulübü tarafından 20/01/2003 tarihli kira sözleşmesi ile büfenin beş yıllığına davacı şirkete kiralandığı, kira sözleşmesi süresinin bitiminde kira sözleşmesi iki kez yenilenerek, sözleşmesi süresinin 31/10/2015 tarihine kadar uzadığı, davacı şirketin büfe ruhsatının kafeterya ruhsatına dönüştürülmesi yönündeki talebi doğrultusunda kapatılan İçmeler Belediye Başkanlığı tarafından davacı şirket adına içkili kafeterya faaliyet konulu … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, … Belediye Spor Kulübüne tahsis edilen büfe ve otopark işletmelerinin usulsüz olarak 3. şahıslara çok cüzi bedellerle ihalesiz kiraya verildiği, yapılan işlemler sonucunda kamunun zarar gördüğü iddialarıyla ... Cumhuriyet Başsavcılığı ve ... Kaymakamlığına yapılan ihbarlar neticesinde … Belediye Spor Kulübü adına … günlü, … sayılı meclis kararı ile yapılan büfe tahsisi işleminin İçmeler Belediye Meclisinin … günlü, … sayılı kararı ile iptaline karar verilmesi üzerine, bu tahsis iptali işlemi gerekçe gösterilerek … günlü, … sayılı işlemle davacı şirket adına düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta; Mahkemece her ne kadar … Belediyesi Spor Kulubü Derneği adına yapılan büfe tahsisinin iptal edilmesine ilişkin Belediye Meclis Kararının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiğinden bahisle dayanaksız kaldığı iddia edilen dava konusu ruhsat iptali işleminin iptaline karar verilmiş ise de; mahkeme kararına dayanak alınan kararın, belediyelerin kendilerine ait taşınmazları asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak tahsis edilebilecekleri kurumlar arasında … Belediye Spor Kulübü Derneğinin yer almadığı, belediyelerin kendilerine ait taşınmazları mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşları dışındaki gerçek ve tüzel kişilere kiralarken 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca ihale usulünün uygulanması gerektiği, söz konusu büfenin kullanım hakkının şartlarını taşımayan … Belediye Spor Kulübü Derneğine tahsisinin kaldırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Danıştay Sekizinci Dairesinin 30/10/2019 günlü, E:2015/8103, K:2019/9363 sayılı kararı ile bozulduğu, bozma kararına uyulmak suretiyle verilen ... idare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilip, işbu kararın kesinleştiği dikkate alındığında, bakılan davada verilen kararın dayanağının kalmadığı görülmekle, İdare Mahkemesince anılan hususlar gözetilerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13/10/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.