Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2021/10560 E. , 2021/14406 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2021/10560
Karar No : 2021/14406
DAVACILAR : 1- …
2- …
3- …
VEKİLLERİ : Av. …
DAVALILAR : 1- … Bakanlığı -…
VEKİLİ : Av. … 2- … Valiliği
VEKİLİ : Av. …
MÜDAHİL(DAVALILAR YANINDA) : … Turizm İnşaat Gayrimenkul Yatırım Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
1. İstanbul ili, Zeytinburnu ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlardaki davacıların hisselerinin satışına ilişkin İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … günlü, E: … sayılı işleminin,
2. Anılan işlemin dayanağı olan 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 15. maddesinin 2. fıkrasının 3. cümlesindeki "...anlaşma şartlarını ihtiva eden teklif ile birlikte" ve "...ve teklifin" ibarelerinin, 15. maddesinin 13. fıkrasının, 15/A maddesinin 1. fıkrasının (a) bendindeki "...veya anlaşan maliklere ait sözleşme veya vekaletname örnekleri gibi belgeler" ibaresinin, 15/A maddesinin 1. fıkrasının (b) bendindeki "...ve anlaşma şartlarını ihtiva eden teklifin" ibaresinin, 15/A maddesinin 3. fıkrasının son cümlesindeki "...Yapılan araştırmaya rağmen arsa payı satılacak malike ve adresine hiçbir şekilde ulaşılamaz ise satış işlemi gıyabında yapılır." ibaresinin, 15/A maddesinin 11. fıkrasının 1. cümlesindeki "... ve üçte iki çoğunluk ile alınan karar doğrultusunda yapılan sözleşmeyi ve yapılacak uygulamanın gerektirdiği diğer belgeleri imzalayacaklarını beyan etmeleri" ibaresinin, 3. cümlesindeki "komisyonca verilen süre içerisinde sözleşmenin ve diğer belgelerin anlaşan diğer malikler gibi şartsız ve şerhsiz olarak imzalanarak Müdürlüğe verilmesi halinde, satış işlemi geçersiz sayılır." ibarelerinin iptali istenilmektedir.
DAVACILARIN İDDİALARI :
Dava konusu Yönetmeliğin hukuka aykırı olduğu, buna dayanılarak tesisi edilen uygulama işleminin ise; 6306 sayılı Kanunun 6.maddesinde uygulama yapılan etap ve adadan kastedilenin riskli alanın tamamının olmadığı, satış kararı alınan parsele ilişkin olarak uygulamaya yönelik alınmış bir karar bulunmadığı, satış bedeli bildirilmeksizin satış kararı alındığı, dava hakkını kısıtlayacak şekilde satış kararından 9 gün sonrasına satış günü verildiğinden hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
DAVALI ... BAKANLIĞININ SAVUNMASI : Usule ilişkin olarak 2577 sayılı Kanunun 5.maddesine aykırı olan dilekçenin reddi ve davanın ehliyet nedeniyle reddi gerektiği ileri sürülmüştür.
Dava konusu Yönetmeliğin hukuka uygun olduğu, dava konusu uygulama işleminin de anılan Yönetmelik kuralları uyarınca tesis edildiği ve hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
DAVALI ... VALİLİĞİNİN SAVUNMASI : Dava konusu pay satışı için yapılan ihalede davacılardan … adına vekili tarafından anlaşmak için istenilen sürede düzenleme şeklinde arsa karşılığı inşaat sözleşmesinin imzalandığı, davacılardan … 'un ise istenilen sürede sözleşme imzalamaya gelmediğinden satış işlemlerine devam edildiği, davacılardan … 'nun murisi olan … 'na ait payı satın alan … isimli kişi tarafından verilen sürede satış bedeli yatırılmadığından pay satışının gerçekleşmediği, bu sebeplerle, konusu kalmayan davanın reddine veya karar verilmesine yer olmadığı yolunda karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
MÜDAHİLİN SAVUNMASI:
Öncelikle usule ilişkin olarak, davacıların davada menfaatlerinin bulunmadığı, ayrıca dava konusu uygulama işleminin kesin ve icra niteliği olmadığı, bazı davacıların yükleniciyle anlaştığından, menfaatlerinin ortadan kalktığı ileri sürülmüştür.
Esasa ilişkin olarak ise; uygulama işleminin mevzuata uygun olduğu, Yönetmelik kurallarının ise dayanağı Kanuna ve hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'IN DÜŞÜNCESİ :
Uyuşmazlık konusu taşınmazları da kapsayan uygulama işleminin dayanağı riskli alana ilişkin Bakanlar Kurulu kararı yargı kararıyla iptal edildiğinden, bozmaya uyularak davacılardan … yönünden de konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI ... 'İN DÜŞÜNCESİ :
Dava; 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 15.maddesinin 2.fıkrasının 3.cümlesindeki "..anlaşma şartlarını ihtiva eden teklif ile birlikte" ve "..ve teklifin" ibarelerinin, 15.maddesinin 13.fıkrasının, 15/A maddesinin 1.fıkrasının (a) bendindeki "..veya anlaşan maliklere ait sözleşme veya vekaletname örnekleri gibi belgeler" ibaresinin, 15/A maddesinin 1.fıkrasının (b) bendindeki "..ve anlaşma şartlarını ihtiva eden teklifin" ibaresinin, 15/A maddesinin 3.fıkrasının son cümlesindeki ".. Yapılan araştırmaya rağmen arsa payı satılacak malike ve adresine hiçbir şekilde ulaşılamaz ise satış işlemi gıyabında yapılır." ibaresinin, 15/A maddesinin 11.fıkrasının 1.cümlesindeki ".. Ve üçte iki çoğunluk ile alınan karar doğrultusunda yapılan sözleşmeyi ve yapılacak uygulamanın gerektirdiği diğer belgeleri imzalayacaklarını beyan etmeleri" ibaresinin, 3.cümlesindeki "komisyonca verilen süre içerisinde sözleşmenin ve diğer belgelerin anlaşan diğer malikler gibi şartsız ve şerhsiz olarak imzalanarak Müdürlüğe verilmesi halinde, satış işlemi geçersiz sayılır." ibaresinin iptali ile İstanbul ili, Zeytinburnu ilçesi, … mahallesi, … ada, … parsel ve … ada, … parsel sayılı taşınmazlardaki davacıların hisselerinin satışına ilişkin İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … günlü, E:… sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır
6306 sayılı Kanunun "Uygulama İşlemleri" başlıklı 6. Maddesinin 1. Fıkrasında "Üzerindeki bina yıkılarak arsa hâline gelen taşınmazlarda daha önce kurulmuş olan kat irtifakı veya kat mülkiyeti, ilgililerin muvafakatleri aranmaksızın Bakanlığın talebi üzerine ilgili tapu müdürlüğünce resen terkin edilerek, önceki vasfı ile değerlemede bulunularak veya malik ile yapılan anlaşmanın şartları tapu kütüğünde belirtilerek malikleri adına payları oranında tescil edilir. Taşınmazların niteliği resen mevcut duruma göre tescil edilir. Bu taşınmazların sicilinde bulunan ayni ve şahsi haklar ile temlik hakkını kısıtlayan veya yasaklayan her türlü şerh, hisseler üzerinde devam eder. Belirtilen haklar ve şerhler, tapuda; tevhit, ifraz, terk, tescil, kat irtifakı ve kat mülkiyeti tesisine ilişkin işlemlerin yapılmasına engel teşkil etmez ve bu işlemlerde muvafakat aranmaz. Bu şekilde belirlenen uygulama alanında cins değişikliği, tevhit, ifraz, terk, ihdas ve tescil işlemleri muvafakat aranmaksızın Bakanlık, TOKİ veya İdare tarafından resen yapılır veya yaptırılır. Bu parsellerin malikleri tarafından değerlendirilmesi esastır. Bu çerçevede riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarında uygulama yapılan etap veya adada, riskli yapılarda ise bu yapıların bulunduğu parsellerde, yapılar yıktırılmadan önce, parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birleştirilerek veya imar adası bazında uygulama yapılmasına, ifraz, terk, ihdas ve tapuya tescil işlemlerine, yeniden bina yaptırılmasına, payların satışına, kat karşılığı veya hasılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden değerlendirilmesine, yapının paydaşı olup olmadıkları gözetilmeksizin sahip oldukları hisseleri oranında paydaşların en az üçte iki çoğunluğu ile karar verilir. Bu karara katılmayanların arsa payları, Bakanlıkça rayiç değeri tespit ettirilerek ve bu değerden az olmamak üzere anlaşma sağlayan diğer paydaşlara açık artırma usulü ile satılır." hükmü öngörülmüştür.
Davacılara ait hisselerin 6306 sayılı Kanun ve bu Kanunun Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca ihale suretiyle satışı yönünde İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce tesis edilen işlemler ile satışa esas olan 24.08.2017 tarihli Tahmin Edilen Bedel Tespit Komisyonu Raporunun incelenmesinden;
Dava konusu işlemde belirtilen taşınmazların 10.02.2017 günlü, 29975 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulu kararıyla ilan edilen Riskli Alanda kaldığı, söz konusu alan içerisinde yapılacak uygulamaya dair arsa payları üzerinden üçte iki çoğunluk ile alınan kararı kabul etmeyen ve üçte bir tarafında yani azınlıkta kalan davacıların hisselerinin satışının istenmesi üzerine İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce 24.10.2017, 25.10.2017, 26.10.2017 günlerinde ihale suretiyle pay satışının yapılacağının tüm maliklere bildirildiği, davacılardan … adına vekili Av. … ile … sayılı düzenleme şeklinde arsa karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığı, davacılardan … ile ilgili olarak pay satışının gerçekleşmediği, … ile ilgili olarak iş ve işlemlerin devam ettiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla davacılardan … ve … tarafından anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada sözkonusu işlem hakkında karar vermeye olanak bulunmamaktadır.
Dava konusu işlemin davacılardan … ile ilgili olarak incelenmesinde ise; Yukarıda anılan yasa ve yönetmelik hükümleri karşısında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulnmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Dava konusu 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 15. ve 15/A maddelerindeki yukarıda belirtilen ibarelerde üst normlara ve hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacılara ait hisselerin 6306 sayılı Kanun ve bu Kanunun Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca ihale suretiyle satışı yönünde İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce tesis edilen işlemle ilgili olarak, davacılardan … ve … yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacılardan … ile ilgili olarak davanın reddine, 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 15 ve 15/A maddelerinde ibareler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince; dava konusu 6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin iptali istenilen kuralları yönünden davanın reddi, İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … günlü, E: … sayılı işleminin iptali, davacılardan … yönünden ise davanın ehliyet yönünden reddi yolunda verilen Danıştay Altıncı Dairesinin 12/06/2019 tarih ve E:2019/2509, K:2019/5502 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/09/2021 tarih ve E:2019/2837, K:2021/1579 sayılı kararıyla; İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … tarih ve E:… sayılı işleminin iptaline ilişkin kısımlarının onandığı, davacılardan … hakkında davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmının kısmının ise bozulduğu anlaşıldığından, kısmen bozma kararına uyulup davacılardan … yönünden inceleme yapılarak, 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiğinden, husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, … Mahallesi sınırları içerisinde bulunan ve ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanın, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 2. maddesi uyarınca riskli alan ilan edilmesine dair 06/02/2017 günlü, 2017/9867 sayılı Bakanlar Kurulu kararına dayanılarak, yıkılan yapılar sonucunda, ortaya çıkan arsalara yeni yapılacak uygulamalara ilişkin riskli alanda payı bulunan malikler tarafından en az üçte iki çoğunlukla alınan karara katılmayan paydaşların, paylarının 25.08.2017 günü, saat 10.00'da satışına ilişkin İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … günlü, E:… sayılı işlemi tesis edilmiştir.
Bakılan dava, anılan uygulama işlemi niteliğindeki satış işlemiyle bu işlemin dayanağı Yönetmelik kurallarının hukuka aykırı olduğu iddialarıyla açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Davacılardan … 'un riskli alanda kalan taşınmazdaki payının satışına ilişkin dava konusu işlemin dayanağının, riskli alan ilanına ilişkin 06/02/2017 günlü, 2017/9867 sayılı Bakanlar Kurulu kararı olduğu, bu karara karşı açılan davada ise; kapatılan Danıştay Ondördüncü Dairesinin 15/01/2019 tarihli, E:2017/826, K:2019/81 sayılı kararıyla anılan Bakanlar Kurulu kararının iptaline karar verildiği, anılan kararın Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 29.03.2021 günlü, E:2021/340, K:2021/612 sayılı kararıyla onandığı ve kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, riskli alanda kaldığından ve arsa paydaşlarının en az üçte iki çoğunlukla aldığı karara katılmadığından bahisle dava konusu İstanbul ili, Zeytinburnu ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazdaki davacının hissesinin satışına ilişkin İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … günlü, E: … sayılı işleminin dayanağını oluşturan 06/02/2017 günlü, 2017/9867 sayılı Bakanlar Kurulu kararının yargı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle, karar tarihi itibarıyla uygulanma kabiliyeti kalmayan satış işlemi yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmış olup, konusuz kalan dava hakkında ise karar verilmesine hukuki olanak bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacılardan … yönünden konusu kalmayan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2. Dava konusu Yönetmeliğin iptali istenen kuralları yönünden davanın reddi, dava konusu İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün … günlü, E: … sayılı işleminin ise davacılardan … ve … yönünden iptaline yönelik kısımlarının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararıyla onanması suretiyle kesinleştiği; davacılardan … yönünden ise bozmaya uyma sonucunda karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiği, sonuç olarak davanın kısmen iptal, kısmen ret, kısmen karar verilmesine yer olmadığı kararı ile sonuçlanması nedeniyle, ayrıntısı aşağıda gösterilen davacı tarafından yapılan toplam … -TL yargılama giderinin takdiren … -TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına; … - TL'sinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, davalı idarelerden İstanbul Valiliği ve müdahil tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerilerinde bırakılmasına,
3. Daha önce karşılıklı olarak vekalet ücretine hükmedildiği görüldüğünden yeniden vekalet ücretine hükmedilmemesine,
4. Varsa posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 23/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.