T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10563
Karar No : 2023/1563
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av…
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacı tarafından işletilen faaliyet konusu bakkal olan işletmeye ait … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının 15 günlük süre sonunda iptal edileceğine ilişkin … günlü … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; ... ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi No:… adresinde bakkal faaliyetine yönelik … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği, akabinde … Büyükşehir Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı yazısı ile söz konusu işyerinin bulunduğu alanın parklar, dinlenme alanları, çocuk bahçeleri ve fuar alanları olarak belirlendiğinden bahisle ruhsatının iptal edilmesinin davalı idareden istenilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği, olayda, dava konusu işlemin tesisine dayanak olarak her ne kadar … Büyükşehir Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı yazısı gösterilmiş ise de; 15/01/2015 günlü ara kararı cevabından söz konusu işyerinin yapı ruhsatının bulunmadığının belirtildiği, bu durumda; yapı ruhsatı bulunmayan işyerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilemeyeceğinden çalışma ruhsatının 15 günlük süre sonunda iptal edileceğine yönelik davalı idarenin … günlü, … sayılı işleminde sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işyerinin bulunduğu parselin 10/07/2004 tarihine kadar köy statüsünde olduğu, … günlü, … sayılı kararla … Çevre Yolu güneyine ilişkin 1/25.000 ölçekli imar plan değişikliği kapsamında kaldığı, mezkur … sayılı parselin 27/11/2013 tarihinde kesinleşen 1/1000 ölçekli uygulama imar planında kaldığı, dava konusu yer köy statüsünde olduğundan yapı kullanma izin belgesi gerekmediği, işyeri ruhsatının müktesep hak olup anayasal koruma altında bulunduğu, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; … Büyükşehir Belediye Başkanlığının 17/10/2014 günlü yazısıyla, dava konusu alanın çocuk bahçesi olarak belirlendiğinden ruhsatın iptal edilmesinin istenilmesi üzerine davacıya bildirimde bulunulduğu, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmediği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davalı idare tarafından, faaliyet konusu bakkal olan işyerine ait … günlü, … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptal edilmediği, dava konusu işlemle işyerine ilişkin ruhsatın 15 günlük süre sonunda iptal edilmesi hususunda gerekli işlemlerin başlatılacağının bildirildiği; idarelerin nihai işlem olan icrai işlemi tesis etmek amacıyla yaptığı hazırlık ve bildirim işlemlerinin dava konusu edilemeyeceği (Emsal Karar: Danıştay 2. Dairesi 29/03/2023 tarih, E.2022/4223, K.2023/1621 sayılı kararı), buna göre, dava konusu işlemin, kesin ve yürütülebilir nitelikte icrai bir işlem olmaması nedeniyle, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekmekte olup, davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararı sonucu itibariyle hukuka uygun olduğundan, belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine ve Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından, … ili, … ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde işletilen, faaliyet konusu bakkal olan işletmeye ait … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının 15 günlük süre sonunda iptal edileceğine yönelik davalı idarenin … günlü, … sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.
İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.
Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. ... " düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dosyasının incelenmesinden, davalı idare tarafından … Büyükşehir Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı yazısı ile söz konusu işyerinin bulunduğu alanın parklar, dinlenme alanları, çocuk bahçeleri, fuar alanları olarak belirlendiğinden bahisle ruhsatının iptal edilmesinin istenilmesi üzerine, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının 15 günlük süre sonunda iptal edileceğine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir
Ancak mahkemece, bakkal olarak faaliyet gösteren işyerinin yapı ruhsatının bulunmadığı, yapı ruhsatı bulunmayan işyerlerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilemeyeceğinden, 15 günlük süre sonunda çalışma ruhsatının iptal edileceğine yönelik olarak idarece tesis edilen işlemin iptali talebiyle açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı idare tarafından, davacıya ait işyerinin yapı kullanma izin belgesi olmadığından bahisle işlem tesis edilmediği gibi, davacıya yapı kullanma izin belgesi almak üzere 15 günlük süre verilmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; yukarıda yer verilen mevzuat hükmü gereğince, davalı idarece düzenlenmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden faaliyet gösteren bir işyerinin ancak mevzuatta öngörülen şartların oluşması halinde yine mevzuatta öngörülen usul izlenerek ruhsatının iptali ile faaliyetten men edilmesinin mümkün olduğu, dolayısıyla öncelikle İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uygulanmak suretiyle davacıya ait işyerinde tespit edilen noksanlık ve hataların giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 günlük süre verilip mevzuata uygun olmayan aykırılık ve noksanlıkların giderilmemesi halinde işlem tesis edilmesi gerekirken, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının yazısına istinaden uyuşmazlığa konu işyeri için düzenlenmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatının 15 günlük süre sonunda iptal edileceği yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. …. İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.