T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10568
Karar No : 2023/1699
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av…
TEMYİZ EDEN
DAVALI YANINDA MÜDAHİL : … Tek. Eğt. Dan. Gay. İnş. Taah. Med. Rek. Org.
İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av…
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av…
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; … ili, … ilçesi, … Mahallesi, …. Sokak (…. Sokak), … İş Merkezi, No:… adresinde bulunan, davacı tarafından işletilen ve kahvehane olarak faaliyet gösteren işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin, … günlü, … sayılı Başkanlık işlemi ile … günlü, … sayılı işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilebilmesi için gerekli şartlar davacıya ruhsat verildiği tarihte mevcut olduğundan, davacıya ait işyerine yasada belirtilen mesafede herhangi bir eğitim kurumu mevcut olmadığından, davacı ruhsat aldıktan sonra açılması talep edilen yahut açılacak bir eğitim kurumunun davacının hukuki statüsünü etkilemeyeceğinden, davalı idare tarafından, davacıya ait işyerinde belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durum veya mevzuata uygun olmayan unsur ve noksanlıklar tespit edilemediğinden, davacıya verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalinde ve buna dayalı olarak da işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik gereği özel öğretim kurumu ile kahvehanenin aynı binada bulunamayacağından bahisle tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ve mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı yanında müdahil; … Tek. Eğt. Dan. Gay. İnş. Taah. Med. Rek. Org. İth İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile kurucu temsilcisi … Süt adına faaliyette olan … Mesleki ve Teknik Eğitim Kursu'nun cins, konu, unvan değişikliği suretiyle 06/11/1996 tarihinden itibaren faaliyette olduğundan mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine ve Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, davalı idare yanında müdahilin duruşma talebi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17/2. maddesi uyarınca yerinde görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca, … tarihinde, … sicil numarası ile … Sitesi Mah, … Sok, … İşmerkezi, No:… adresinde bulunan kahvehane faaliyet konulu, umuma açık istirahat ve eğlence yeri sınıfına ait davacı adına kayıtlı işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği, 21/02/2014 tarihinde Ankara Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından davalı kuruma yazılan … sayılı yazıda; … İlçesi, … Sok, … İşmerkezi, Kat:…, No: … adresinde … Mesleki ve Teknik Uzaktan Eğitim Kursu açılmak istenildiği belirtilerek, adı geçen adresin bulunduğu binada 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinde zikredilen yerlerin açılması için ruhsat verilip verilmediği ve ruhsatlı bu tür yerlerin olup olmadığının sorulduğu, 14/03/2014 günlü, 244 sayılı yazı ile davalı Yenimahalle Belediye Başkanlığı tarafından Milli Eğitim Müdürlüğü'ne verilen cevapta, anılan iş merkezinde No: 3/Z-17 adresindeki yere kahvehane faaliyeti altında çalışma ruhsatı verildiğinin bildirildiği, Yenimahalle Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü tarafından 16/05/2014 günlü, 3034 sayılı yazı ile; anılan iş merkezinde Süt adına uzaktan eğitim kursu faaliyeti başvurusunda bulunulduğu, binada bulunan ve kurum açmaya engel olarak görünen kahvehane ve internet salonu ruhsatlarının iptalinin istenildiği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4. 13. ve 34. maddeleri gereği 15 gün içinde ruhsat iptali ile ilgili işlemlerin başlatılacağının bildirildiği, davacının anılan yazıya karşı itirazen cevap verdiği, Yenimahalle Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü tarafından 04/07/2014 günlü, 364 sayılı yazı ile; davacının işyerinin bulunduğu iş merkezinde uzaktan eğitim faaliyeti yapan bir işyerinin açılacağından bahisle 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. 4. ve 6. maddeleri, 10/08/2005 günlü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, 4. 6. 13. ve 34. maddeleri yararınca davacıya ait işyerinin mevzuata aykırı hale geldiğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi hususunda başkanlık oluru alındığı, Yenimahalle Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü tarafından 14/07/2014 günlü, 393 sayılı yazı ile; davacının işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının makam oluru ile iptal edilmesi nedeniyle ruhsatı iptal edilen işyerinin ruhsatsız faaliyet göstermiş olacağı, dolayısıyla anılan işyerinin faaliyetten men edilmesi yönünde belediye encümeni tarafından karar alınması hususunda başkanlık oluru alındığı, Yenimahalle Belediye Encümeni'nin … tarihinde, … karar numarası ile, aynı mevzuata dayanarak ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilmiş işyerinin faaliyetinin ruhsatsız faaliyet gösterme eylemi olacağından bahisle, davacıya ait işyerinin faaliyetten men edilmesine karar verdiği ve bakılmakta olan davanın da anılan buişlemlerin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 2. maddesinin (f) bendinde, dershanenin, öğrencileri; bir üst okulun veya yüksek öğretime giriş sınavlarına hazırlamak, istedikleri derslerde yetiştirmek ve bilgi düzeylerini yükseltmek amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını ifade ettiği belirtilmiş; 4. maddesinin 3. fıkrasında ise, özel öğretim kurumlarıyla meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin aynı binada bulunamayacağı kurala bağlanmıştır.
10/08/2005 günlü ve 25502 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin; "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (g) bendinde, Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri,.. "İşyerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin (ı) bendinde, Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar, kahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi, internet salonu ile açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması, aynı Yönetmeliğin “Mesafe Ölçümü” başlıklı 34. maddesinde ise, Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, internet salonu gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınır. Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır. Bu tür yerlerin açılmasına izin verilirken, o yerin en az yüz metre civarında okul bulunup bulunmadığının yanı sıra bu işyerlerinin özel eğitime muhtaç bireylerin devam ettikleri öğretim kurumları ve okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları ile aynı binada olup olmadığı ve içkili yer bölgesinde bulunup bulunmadığı yetkili idarelerce tespit edileceği hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlık, davacının almış olduğu 08/05/2013 günlü 568 sayılı ruhsatın, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 34. maddesinin 2. fıkrasında yer alan hususlara dikkat edilmediğinden bahisle hatalı olarak düzenlendiğini bu nedenle davacı adına düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile bu karar uyarınca işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin işlemlerin iptali isteminden doğmuştur.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 4. maddesinin 3. fıkrasında, özel öğretim kurumlarıyla kahvehanelerin aynı binada bulunamayacağı kurala bağlanmış; buna paralel olarak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 34. maddesinde de, kahvehane açılmasına izin verilirken, bu işyerlerinin okullar dışındaki diğer özel öğretim kurumları ile aynı binada olup olmadığının ve içkili yer bölgesinde bulunup bulunmadığının yetkili idarelerce tespit edileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 8. maddesinde ise, ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenleneceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda aktarılan yönetmelik hükmü gereği, devralan kişinin başvurusu üzerine yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenmesi ve yeni ruhsat düzenlenirken dosyadaki bilgi ve belgelerin dikkate alınması gerektiği tartışmasızdır. Dolayısıyla yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenirken işyerine ilk verilen ruhsat tarihindeki dosyada bulunan bilgi ve belgelerin dikkate alınması gerekecektir.
Olayda, davacı adına düzenlenen ruhsatın, işyeri ile aynı binada bulunduğu tespit edilen özel eğitim kursu ruhsatından önce olması gerekmekte olup, dosya içeriğinde davacı tarafından … günlü … sayılı ruhsata istinaden işletilen kahvehane ruhsatının, müdahil firma yetkilisi … Süt tarafından 14/03/2014 tarihinde bahse konu adreste … Mesleki ve Teknik Uzaktan Eğitim Kursu açmak istemiyle yaptığı başvuru tarihinden önce olduğu ve yapılan bu başvurunun yeni bir ruhsat başvurusu olduğu görülmekle dava konusu işyerinin bulunduğu binada kahvehane ruhsatının daha önce verildiği dikkate alınarak işlem tesis edilmesi gerekirken bu durum gözetilmeksizin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmamaktadır.
Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN VE MÜDAHİLİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN REDDİNE,
2. …. İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:…. sayılı kararın gerekçe değiştirerek ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare ve müdahil üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.