T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10641
Karar No : 2023/1558
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1- S.S. … Site İşletme Kooperatifi
2- …
VEKİLLERİ : Av…
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av…
İSTEMİN KONUSU : …. İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacı tarafından işletilen faaliyet konusu lokanta olan işletmeye ait … günlü, R/… sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin … günlü … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : …. İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; İstanbul ili, … ilçesi, … Caddesi, … Center … kapı sayılı yerde faaliyet gösteren lokantaya ait … günlü, R/… sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının; yapı ruhsatı verilen işyerinin, yapı ruhsatı ve eklerine aykırı olarak yapıldığının tespit edilmesi ve yapı hakkında encümen tarafından 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. ve 42. maddeleri uyarınca yıkım ve imar para cezası kararının alınması, işyerinin kaçak yapı olması nedeniyle fenni şartları taşımadığından bahisle dava konusu işlemle iptal edildiği, … Belediye Encümeni tarafından dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dayanak alınan ve yapının 3194 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca yıkılmasına ilişkin … günlü, … sayılı karar ile …. maddesi uyarınca imar para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı kararların alındığı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan işyeri hakkında, ruhsata bağlanması mümkün olmayan kaçak yapı nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca verilmiş yıkım kararının olması karşısında, söz konusu işyerinin yönetmelikte aranan fenni şartları taşımadığından bahisle davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin kapatılması yönünde tesis olunan dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işyerine … günlü, R/… sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği, …. Asliye Ceza Mahkemesinin yazısının yanlış anlaşılması nedeniyle ruhsatın iptal edildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından Danıştay Onuncu Dairesine ve Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı tarafından işletilen faaliyet konusu lokanta olan işletmeye ait ... günlü, R... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.
İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır.
İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.
Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. ... " düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta; ruhsat verilen işyerinin, ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapıldığının tespit edilmesi ve yapı hakkında encümen tarafından 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. ve 42. maddeleri uyarınca yıkım ve imar para cezası kararının alınması, işyerinin kaçak yapı olması nedeniyle fenni şartları taşımadığından bahisle davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının dava konusu işlemle iptal edildiği görülmektedir.
Bu durumda; yukarıda yer verilen mevzuat hükmü gereğince, davalı idarece düzenlenmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden faaliyet gösteren bir işyerinin ancak mevzuatta öngörülen şartların oluşması halinde yine mevzuatta öngörülen usul izlenerek ruhsatının iptali ile faaliyetten men edilmesinin mümkün olduğu, dolayısıyla öncelikle İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uygulanmak suretiyle davacıya ait işyerinde tespit edilen noksanlık ve hataların giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 günlük süre verilip mevzuata uygun olmayan aykırılık ve noksanlıkların giderilmemesi halinde ruhsat iptal edilerek iş yerinin kapatılması yoluna gidilmesi gerekirken, uyuşmazlığa konu işyerine yönelik olarak düzenlenmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACILARIN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,
2. …. İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.