T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10673
Karar No : 2023/3321
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): ... Turizm Ses ve Görüntü Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem : Dava; davacı Şirket tarafından, İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… Kat adresinde "…" unvanlı ve "…" faaliyet konulu işyeri için verilen … günlü, … sıra no'lu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ve faaliyetten men edilmesine dair … günlü, … sayılı Beyoğlu Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; usulüne uygun olarak alınmış ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine göre kesinleşmiş olan ruhsata dayalı olarak işletilmekte olan bir yer ile ilgili olarak sonradan yapılacak kontrol ve denetimlerde yapılacak olan tespitler sebebiyle Yönetmeliğin 13. maddesi hükmünün uygulanma olanağının bulunmadığı, sonradan yapılacak tespitler sebebiyle ruhsatın iptal edilebilmesi için, tespit edilen aykırılığın 2559 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamında olması gerektiği, bu madde kapsamında olmayan mevzuata aykırılıkların ise geçici süreli faaliyetten men işlemini dahi gerektirmediği, bu durumda, zemin (giriş) katta içkili lokanta faaliyeti yapılıp yapılmadığı, eğer yapılıyor ise bunun ruhsata aykırı bir faaliyet olup olmadığı hususları bir yana, ruhsatı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 12. ve 13. maddeleri kapsamında kesinleşen davacının işyerinde, ruhsatın kesinleşmesinden sonra yapılan tespitlere uygulanma imkanı olmayan Yönetmeliğin 13. maddesine dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, "Bar" faaliyet konulu işyerinde yemek verilmesinin mümkün olmadığı, aynı işletmeye iki farklı ruhsat düzenlenemeyeceği gibi bir ruhsatla iki farklı iş faaliyetinde de bulunulamayacağı, işyerinin 29/12/2014 tarihinde mühürlendiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI: Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Davacı Şirket tarafından işletilen işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen "Bar" faaliyet konusuna aykırı olarak zemin katta içkili lokanta faaliyetinde bulunulduğu hususu, Beyoğlu Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü ve davalı idare görevlilerince yapılan denetimlerde tutulan tutanaklarla sabit olmakla birlikte, davalı idare tarafından yasaklanan faaliyetin menine karar verilmesi gerekirken, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, sonucu itibarıyla hukuka uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İstanbul ili, Beyoğlu ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… Kat adresinde "…" unvanlı ve "…" faaliyet konulu işyeri için … günlü, … sıra no'lu işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği, işyerinde davalı idarece 26/09/2014 tarihinde yapılan denetimde tutulan tutanakta; faaliyet konusunun bar dizaynında olması gerekirken içkili lokanta dizaynında olduğu, işyeri çalışanına işletmenin bar statüsüne getirilmesi için 15 gün süreli tebellüğ ilmühaberin imza karşılığı verildiği hususlarının yer aldığı, aynı yerde davalı idarece 31/10/2014 tarihinde yapılan denetimde tutulan tutanakta ise, işyerinin zemin (giriş) katında içkili lokanta faaliyetinin devam ettiği tespitinin yer alması üzerine, ruhsata aykırı faaliyette bulunulduğundan bahisle, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca … günlü, … sayılı Beyoğlu Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü işlemi ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ve faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.
Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir." hükmü yer almaktadır.
Söz konusu madde 23/01/2008 günlü, 5728 sayılı Kanun'un 66. maddesi ile yeniden düzenlenmiş olup, ilgili Kanun gerekçesinde; "Maddeyle fiilin niteliği dikkate alınarak Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesine yollamada bulunulmuş, ayrıca yeni bir hüküm olarak, belediye hizmetlerinde etkinliğin sağlanması ve ilgili kişinin de bu kanunda belirtilen aykırılık hallerini süratle gidermesi olanağı sağlanmıştır." denilmek suretiyle belediyeye tanınan yetkinin amacı açıklanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4/g maddesinde; "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak benzeri konaklama yerleri, gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içili lokanta, tavarna ve benzeri içkili yerler, sinema, kahvehane ve kırathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu, elektronik oyun yerleri, internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri" ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.
Anılan Yönetmeliğin "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesi yer almaktadır.
Aynı Yönetmeliğin 37. maddesinde; "Kolluk, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetler. Denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususlar, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metnine yer verilen mevzuat hükümlerine göre; ilgililerin kanunun ya da kanunun verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan düzenleyici işlemlerin yasakladığı fiilleri işlemeleri halinde, belediyeler tarafından faaliyetin niteliğine göre yasaklanan faaliyetin men'ine karar verilebileceği, yasak faaliyetin engellenmesine ilişkin yaptırımın, faaliyetin niteliğine göre uygulanarak yasak faaliyete nasıl engel olunabilecekse o şekilde engel olunacağı, başka bir anlatımla, yasak faaliyetin devam edegelen ve asıl faaliyetten ayrılabilen bir faaliyet olması halinde sadece bu faaliyetin yapılmasına engel olunacağı, yasak faaliyetin asıl faaliyetten ayrılamaz olması halinde ise işyerinin faaliyetten men edilebileceği açıktır.
Belediyelerce mevzuata uygun bir biçimde düzenleyici bir işlemle yasaklanan bir faaliyetin men'ine karar verilebilmesi için ise öncelikle Belediye Kanun ve talimatnameleri ya da belediye meclis ve encümeninin Kanunun verdiği yetkiye dayalı olarak aldığı kararlara muhalefet edilmek suretiyle "yasaklanmış bir faaliyetin" işlenmiş olduğunun ortaya konulması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; davacı Şirket tarafından bodrum kat ve zemin katta "Bar" faaliyet konulu olarak işletilen işyerinde, Beyoğlu Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince 21/06/2014 tarihinde yapılan denetimde, işyerinin faaliyet nevine aykırı olarak içkili restaurant olarak çalıştığının tespit edildiği ve bu hususun davalı idareye bildirilmesi üzerine, zabıta ekibince 26/09/2014 tarihinde işyerinde yapılan denetimde, faaliyet konusunun bar dizaynında olması gerekirken, içkili lokanta olarak faaliyet gösterdiği, işyerinin ruhsata uygun hale getirilmesi için 15 günlük süre verildiği, süre dolduktan sonra 31/10/2014 tarihinde yapılan kontrolde ise, giriş katın içkili lokanta, bodrum katın karaoke bar olarak kullanıldığının görüldüğü, bu tespitler üzerine de dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davacı Şirket tarafından zemin ve bodrum katta işletilen işyerinin zemin katında işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen "Bar" faaliyet konusuna aykırı olarak içkili lokanta faaliyetinde bulunulduğu hususu, Beyoğlu Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü ve davalı idare görevlilerince yapılan denetimlerde tutulan tutanaklarla sabit olmakla birlikte, davalı idare tarafından yasaklanan faaliyetin menine karar verilmesi gerekirken, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamakta olup, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08/06/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY : 10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması başlıklı 32. maddesinde ”Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler… beyan formu ile yetkili idareye başvurur. Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır… İzin almadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılır. Kollukça, izin almadan açıldığı tespit edilen umuma açık istirahat ve eğlence yerleri düzenlenecek bir tutanakla kapatılmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare yapılan bildirim üzerine izin almadan açılan yeri kapatarak en geç üç gün içinde kolluğa bilgi verir…” Anılan Yönetmeliğin "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde ise; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan hüküm uyarınca umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden sayılan faaliyet konularından birinden ruhsat almış olmak , aynı kapsamda kalan başka bir faaliyet konusunda ruhsat alma zorunluluğunu ortadan kaldırmayıp, her bir ayrı faaliyet için de ruhsat için aranan şartların sağlanıp ruhsat alınması zorunluluğu vardır.
Buna göre davada; bar ruhsatı bulunan davacının aynı işyerinde içkili lokanta faaliyetinde bulunmak için usulünü uygun ruhsat alması şart olup, aksi halde içkili lokanta faaliyetinin kapatılması gerekir.
1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. Maddesi uyarınca yasaklanan faaliyetin meni gerekmekte ise de;1608 sayılı Yasa uyarınca yasak faaliyetin devam edegelen ve asıl faaliyetten ayrılabilen bir faaliyet olması halinde sadece bu faaliyetin yapılmasına engel olunacağı ve fakat yasak faaliyetin asıl faaliyetten ayrılmasına olanak bulunmayan bir faaliyet olması halinde ise işyerinin faaliyetten tümden men edilebileceği; aksi yöndeki kabulün, zaten yasak olan bir faaliyetin hiç sonuç vermeyecek biçimde yasaklanması gibi bir durum yaratıp, belediye hizmetlerindeki etkinlik ve verimliliği azaltacağı sonucuna varılmaktadır.
Ayrıca, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı belirtilerek, yasaklanmış faaliyetin asıl faaliyetten ayrıştırılabilmesine olanak kalmaması durumunda, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılması öngörülmüştür
Bu itibarla, davacı Şirket tarafından işletilen bar faaliyet konulu işyerinde yapılan denetimlerde, işyerinin içkili lokanta olarak düzenlendiği tespitinin yapıldığı, asıl faaliyetten ayrılmasına olanak bulunmayan ve mevzuata uygun olmayan bu hususun giderilmesi için 15 günlük süre verilmesine rağmen, bu süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmemesi nedeniyle tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, aksi yöndeki karara katılmıyorum.