T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10715
Karar No : 2022/6009
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Gıda San ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, … Mahallesi, …Sokak, … numaralı adreste yer alan ve davacı şirket tarafından "…" unvanıyla kafeterya olarak işletilen işyerine ait … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi yolunda tesis edilen … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacı tarafından işletilen işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvuru beyan formunda bildirilen ve idarece izin verilen yer dışında faaliyet gösterdiğinin tespiti halinde bu hususun ruhsata aykırılık oluşturacağı ve bu aykırılık giderilmediği takdirde işyeri hakkında idari yaptırım uygulanabileceğinde bir duraksama bulunmamakla birlikte, uyuşmazlık konusu olayda davacı şirkete ait işyerinin stand kira sözleşmesine göre alışveriş merkezi bünyesinde bulunan alanda değil de standın alışveriş merkezi kapalı otopark alanında faaliyet gösterdiğinin tespit edildiği ancak alışveriş merkezlerinde yer alan ve stand olarak tabir edilen bu yerlerin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 21 inci maddesine göre yapı ruhsatı gerektiren yerlerden olmadığının yargısal içtihatlarla kabul edildiği kafeterya olarak faaliyet gösterilen bu yerde imar mevzuatına aykırılık bulunduğundan söz edilemeyeceği ve bu konuda idarece bir tespit yapılmadığı hususları gözönünde bulundurulduğunda, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırılık oluşturan hususların ilgilisi tarafından giderilmesi imkân dahilinde olduğundan öncelikle bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilmesi, verilen süre içinde hata-aykırılığın giderilmemesi halinde ruhsatın iptal edilmesi yoluna gidilmesi gerekirken, bu yönde bir bildirimde bulunulmadan, doğrudan ruhsatın iptali yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacı şirkete ait standın kira sözleşmesine göre alışveriş merkezi bünyesinde bulunan alanda faaliyet göstermesi gerekirken izin verilen alan dışında (otoparkta) faaliyet gösterdiği, davacıya ticari faaliyette bulunmamak şartıyla taşınması ve bozulacak eşyaların korunması için 27/05/2015 tarihinde süre verildiği ancak süre verilse dahi kaçak yapı durumunun mevcut olduğu, otoparkların başkaca bir amaca tahsis edilemeyeceği ve ruhsat iptaline ilişkin idari işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine; Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen davada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, …Mahallesi, …Sokak, … Alışveriş Merkezi, … numaralı adreste yer alan 40 m²'lik alana sahip, faaliyet konusu kafeterya olan "…" unvanlı işyerinde; 12/05/2015 tarihinde davalı idare tarafından yapılan denetimde, stand kira sözleşmesine göre ruhsat beyan formu ekinde sunulan Alışveriş Merkezi bünyesinde bulunan alanın, stand olarak belirtildiği halde, belirtilen standın Alışveriş Merkezinin kapalı otopark alanında kaldığının tespit edilmesi üzerine bu durum tutanak altına alınarak, 14/05/2015 günlü, Başkanlık oluruyla davacıya verilmiş olan … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin, dava konusu … günlü, … sayılı işlem tesis edilmiş olup, işbu işlemin iptali istemiyle temyize konu davanın açılmış olduğu anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu; 5. maddesinde, iş yeri veya işletme açmak isteyen kişinin, işin özelliğine göre Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak iş yerini düzenledikten sonra ruhsat başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz edeceği; bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek kişiye verileceği ve kişinin bu ruhsata dayanarak iş yeri açabileceği kurala bağlanmış; 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasında, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. (...) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.", 13. maddesinde ise; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır.
" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait işyerine davalı idare tarafından … günlü, …sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği, 12/05/2015 tarihinde davalı idare tarafından yapılan denetimde stand kira sözleşmesine göre ruhsat beyan formu ekinde sunulan … Alışveriş Merkezi bünyesinde bulunan alanın stand olarak belirtildiği halde, standın belirlenen bu alan dışında Alışveriş Merkezi kapalı otopark alanında kaldığı tespit edildiğinden bahisle, davalı idare tarafından, 14/05/2015 günlü Başkanlık oluruyla, davacıya verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu …… günlü, … sayılı işlem tesis edilmiştir.
Mahkemece İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine göre işyerine belirlenen noksanlık ve hataların giderilmesi için 15 gün süre verilmeden doğrudan ruhsat iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiş ise de davacı şirket tarafından; İşyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için davalı idareye yapılan başvuruda, kira kontratı ve ... Alışveriş Merkezi Kat planı ve projeleri ile kira kontratı ekinde alışveriş merkezi -1. bodrum kat planının davalı belediyeye verildiği, bu bilgi ve belgeler doğrultusunda davalı idarenin, ruhsat verilen stand alanının iddia ettiği gibi alışveriş merkezi bünyesinde değil alışveriş merkezinin otopark alanında olduğunu bilerek davaya konu standa işyeri açma ve çalışma ruhsatı verdiği, dolayısıyla ruhsat tarihi itibariyle davalı idare tarafından bu durumun bilindiği ve aksinin davalı idare tarafından da ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, mevcut işyerinin ruhsata aykırı faaliyette bulunduğuna dair bir iddia ortaya konulmadığı gibi bu yönde bir tespitte de bulunulmadığı görülmektedir.
Bu itibarla; davacı şirkete verilmiş olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının, Yönetmeliğin 13. maddesine göre bir aylık süre içerisinde yetkili idare tarafından kontrol edilmemesi üzerine 16/06/2011 tarihinden itibaren kesinleştiği, anılan tarihten 4 yıl sonra standın Alışveriş Merkezi kapalı otopark alanında kaldığı gerekçesiyle tesis edilen ruhsat iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlılık, temyize konu Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın gerekçe değiştirerek ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.