T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10731
Karar No : 2023/1691
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca iptale ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Uşak İli, ... Mahallesi, ... Sokak, ... ada, .... parselde bulunan dükkan niteliğindeki işyeri için "içkili yer ruhsatı verilmesi" istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Uşak Belediyesi'nin ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; Uşak Belediye Meclisi'nin ... günlü, ... sayılı kararı ile tespit edilen içkili yer bölgesi sınırları içinde olan davacıya ait işyeri için tekrar mesafe şartını aramanın Yönetmelik hükümleri gereği mümkün olmadığı gözönüne alındığında, içkili yer bölgesi sınırları içinde olduğu tartışmasız olan davacının kiracısı olduğu işyerine, içkili yer ruhsatı verilmesi isteğiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile dava konusu işlemin ... adına tesis edilmesi ve ruhsat başvurusunun da ... tarafından yapılması, ... 'ın taşınmaz maliki olması dışında, dava konusu işlem nedeniyle ihlal edilen menfaatinin bulunmaması sebebiyle, dava konusu işlemin ... tarafından iptali isteğiyle açılan kısmı hakkında ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı İdare tarafından; Belediye Meclisinin daha önce almış olduğu ve davaya temel oluşturan ... günlü, ... sayılı kararının ilgili yönetmelik hükümlerine aykırılığının ortaya çıkması üzerine işlemden geri dönüldüğü ve ... günlü, ... sayılı kararla Yönetmelik hükümlerine uygun içkili yer bölgesi tespiti yapılması kararı alındığından davanın konusuz kaldığı ileri sürülerek mahkeme kararının bozulması talep edilmiştir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay (Kapatılan) Onyedinci Dairesi tarafından; Danıştay Başkanlık Kurulunun 01/08/2016 günlü, K:2016/32 sayılı kararı uyarınca Danıştay Onuncu Dairesine, Danıştay Onuncu Dairesi tarafından ise, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar tarafından; Uşak İli, ... Mahallesi, ... Pazarı,... ada, ... parseldeki işyeri için içkili yer ruhsatı verilmesi isteğiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu' nun 9. maddesinin 2. fıkrasında "Bu Kanun kapsamına giren ürünlerin perakende veya açık olarak satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafenin bulunması zorunludur. Bu fıkradaki mesafe şartı turizm belgeli işletmeler için uygulanmaz." hükmü yer almaktadır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 1. maddesinde; kanunun amacının, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi, işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu belirtilerek, aynı Kanun'un 3. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler" sayılmış, aynı Kanun'un 4. maddesinde ise; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı vurgulanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin İçkili Yer Bölgesinin Tespiti başlıklı 29. maddesinde, içkili yer bölgesinin, mülkî idare amirinin genel güvenlik ve asayiş durumu hakkındaki görüşü doğrultusunda belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından tespit edileceği, içkili yer bölgesi haricinde içkili yer açılamayacağı, İçkili Yer Bölgesi Tespit Edilemeyecek Yerler başlıklı 30. maddesinin (a) bendinde, Hükümet binaları, hapishane ve ıslah evleri; her türlü mabet, dini kurum ve kuruluşlar; sanat müesseseleri, maden ocakları, inşaat yerleri; patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli maddeler üretilen, satılan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesisleri yakınında....... tespit edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan Yönetmeliğin içkili yerlerle belirli mesafede bulunması gereken yerlerin arasındaki mesafenin nasıl ölçüleceğini düzenleyen Mesafe Ölçümü başlıklı 34. maddesinde de "Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin açılmasına izin verilirken mesafe ölçümünde, bina ve tesislerin varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları; kapıların birden fazla olması durumunda en yakını esas alınır. Yüz metre uzaklığın ölçümünde, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya yolu kullanılarak, yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa mesafe dikkate alınır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dosyasının incelenmesinden, davacılar tarafından; Uşak İli, ... Mahallesi, ... Pazarı, ... ada, ... parseldeki işyeri için içkili yer ruhsatı verilmesi isteğiyle davalı idareye yapılan ilk başvurunun reddine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan ... İdare Mahkemesinin E:... esasında kayıtlı davada, İdare Mahkemesince ... günlü, E:..., K:... sayılı karar ile "idarece içkili yer bölgesi tespit edilmesi ve daha sonrasında davacının talebinin değerlendirilmesi" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karar üzerine; Belediye Meclisinin ... günlü ve ... sayılı kararı ile "içkili yer bölgesi" tespiti yapılarak, ... Mahallesi, ... Pazarı Sokağını (Çift yön) içkili yer bölgesi olarak belirlendiği, davacılar tarafından, ... Sokak No:... adresinde bulunan işyeri için, içkili yer ruhsatı verilmesi isteğiyle 18/02/2015 tarihinde yapılan ikinci başvurunun ise, işyerinin ibadethaneye 88 metre uzaklıkta olduğu gerekçesiyle 23/02/2015 tarihli dava konusu işlemle reddedilmesi üzerine davacılar tarafından ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi tespit raporunda camii kapısı ile işyeri arasındaki mesafe 101.02 metre olarak tespit edildiğinden bahisle bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı görülmektedir.
Davacıya ait işyerinin bulunduğu yerin işlem tarihi itibarıyla; içkili yer bölgesi kararı kapsamında olması ve içkili yer bölgesi tespitine ilişkin meclis kararının davalı idarece değiştirildiği ya da yargı kararıyla iptal edildiğine ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmaması, başka bir ifadeyle içkili yer bölgesi tespit kararının hukuken varlığını sürdürmesi karşısında kural olarak içkili yer ruhsatı alınabilecektir. Ancak bir işyeri içkili yer bölgesi içinde kalmakla birlikte işyeri açma ve çalışma ruhsatını alabilmek için yukarıda anılan mevzuatta öngörülen mesafe şartlarını da sağlamalıdır.
Uyuşmazlıkta, davacının içkili yer ruhsatı alabilmesi için işyerinin 4250 sayılı Yasanın 9/2. maddesi ve Yönetmeliğin 30/a maddesi uyarınca; ibadethanelere yüz metreden yakın mesafe içinde olmaması gerekmektedir.
Bu durumda; İdare Mahkemesince içkili yer bölgesi sınırları içinde, ... Mahallesi, ... Sokağının da bulunduğu, davacıya ait işyerinin de ... Sokakta yer aldığı ve içkili yer bölgesi sınırları içinde olan işyeri için tekrar mesafe şartını aramanın Yönetmelik hükümleri gereği mümkün olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; yukarıda yer alan mevzuat uyarınca içkili yer bölgesi içerisinde yer alan işyerlerine ilişkin mesafe şartı aranmakla birlikte dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, davacıya ait işyerinin ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi tespit raporuna göre Cami giriş kapısına mesafesinin 101,02 m olduğu hususu da dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka uygunluk ve dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/03/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.